مسئولان حوزه سلامت با هشدار درباره روند افزایشی چاقی در ایران اعلام کردند که شیوع اضافه‌وزن و چاقی در کشور به حدود ۵۰ درصد رسیده و در صورت تداوم روند فعلی، این رقم تا سال ۱۴۱۴ به حدود ۷۰ درصد خواهد رسید. افزایش چاقی در کودکان و نوجوانان نیز زنگ خطر جدی برای نظام سلامت کشور است.
به گزارش همشهری آنلاین، نخستین همایش چاقی بالینی ایران اول و دوم آذر با هدف بررسی ابعاد مختلف چاقی، روش‌های علمی پیشگیری و درمان و تازه‌ترین دستاوردهای پژوهشی در دانشگاه علوم پزشکی ایران برگزار می‌شود.
نادر توکلی، رئیس دانشگاه علوم پزشکی ایران، در نشست خبری این همایش با اشاره به اینکه چاقی به یکی از عوامل مهم بروز بیماری‌ها در کشور تبدیل شده، گفت: موضوع چاقی صرفا به وزارت بهداشت محدود نمی‌شود و برای کنترل آن به همکاری بین‌بخشی نیاز داریم.
او با اشاره به فعالیت مجمع سلامت و امنیت غذایی کشور توضیح داد: مسائل مرتبط با سلامت در این مجمع بررسی می‌شود و رئیس‌جمهور ریاست آن را برعهده دارد. وزیر بهداشت نیز دبیر این مجموعه است. در سطح استان‌ها هم استانداران و رؤسای دانشگاه‌های علوم پزشکی در این ساختار حضور دارند.
توکلی با بیان اینکه بسیاری از عوامل مؤثر بر سلامت، خارج از حوزه مستقیم وزارت بهداشت قرار دارند، افزود: موضوعاتی مانند آلودگی هوا، ریزگردها، حوادث ترافیکی، سلامت روان، مهاجرت و حاشیه‌نشینی بر سلامت مردم تأثیر می‌گذارند و مدیریت آنها نیازمند هماهنگی دستگاه‌های مختلف است.
رئیس دانشگاه علوم پزشکی ایران با اشاره به ضرورت برگزاری یک رویداد علمی تخصصی درباره چاقی بالینی گفت: افزایش وزن در کشور قابل توجه است و نزدیک به ۵۰ درصد جمعیت با اضافه‌وزن مواجه هستند. زمانی که چاقی با عوارض بالینی همراه می‌شود یا به‌عنوان عامل زمینه‌ساز بیماری‌هایی مانند بیماری‌های قلبی، دیابت و بیماری‌های کلیوی عمل می‌کند، اهمیت درمان آن دوچندان می‌شود.
او ادامه داد: کاهش وزن و اصلاح سبک زندگی باید بر مبنای روش‌های علمی انجام شود. در حوزه پیشگیری و درمان نیز مداخلات دارویی و غیردارویی وجود دارد، اما با تبلیغات گسترده درباره فرآورده‌های کنترل وزن مواجه هستیم که ضرورت تفکیک علم از شبه‌علم را بیشتر می‌کند. بخشی از مباحث این همایش به بررسی روش‌های علمی و غیرعلمی کاهش وزن اختصاص دارد.
پیش‌بینی افزایش ۷۰ درصدی چاقی تا سال ۱۴۱۴
عبدالرضا نوروزی، عضو هیأت علمی دانشگاه علوم پزشکی ایران، دبیر علمی نخستین همایش چاقی بالینی و رئیس دبیرخانه شورای سلامت و امنیت غذایی استان تهران نیز با اشاره به وضعیت شیوع چاقی در کشور گفت: شیوع اضافه‌وزن و چاقی در جمعیت کشور به حدود ۵۰ درصد رسیده و این رقم در کودکان زیر ۱۶ سال حدود ۲۱ درصد است. در سطح جهان نیز شیوع چاقی حدود ۴۲ درصد برآورد می‌شود.
او با بیان اینکه ایران از نظر شیوع چاقی در رتبه چهل‌ودوم جهان قرار دارد، افزود: اگرچه وضعیت کشور در مقایسه با برخی کشورهای غرب آسیا مطلوب‌تر است، اما سرعت افزایش چاقی به‌ویژه در کودکان نگران‌کننده است.
نوروزی با اشاره به رشد سالانه ۶.۵ درصدی آمار کودکان چاق در کشور اظهار کرد: پیش‌بینی‌ها نشان می‌دهد تا سال ۱۴۱۴ شیوع اضافه‌وزن و چاقی در بزرگسالان به حدود ۷۰ درصد برسد و رتبه ایران از نظر اختلالات وزن از ۴۲ به ۹ در جهان تغییر کند. یکی از دلایل این پیش‌بینی، ورود کودکانی است که امروز با چاقی مواجه هستند به جمعیت بزرگسال در سال‌های آینده است.
دبیر علمی همایش با اشاره به تأثیر همه‌گیری کرونا بر افزایش چاقی در کشور گفت: شیوع چاقی کودکان که تا سال ۱۳۹۹ کمتر از ۱۴ درصد بود، در دوران کرونا به ۱۹ درصد رسید و در سال ۱۴۰۳ به ۲۱.۵ درصد افزایش یافت. با توجه به شرایط جنگی و پیامدهای آن بر سبک زندگی، پیش‌بینی می‌شود این روند همچنان افزایشی باشد البته آمار دقیق باید از سوی وزارت بهداشت اعلام شود.
نوروزی درباره پراکندگی چاقی و اضافه وزن در کشور عنوان کرد: چاقی در شهرهای با جمعیت بالا زیاد است و در ۹ شهر بالای ۷۰۰ هزار نفر شیوع چاقی به بیش از ۶۰ درصد می‌رسد. در مناطق جنوبی، هرمزگان و شرق کشور شیوع چاقی کمتر و بالاترین شیوع هم در استان‌های مازندران، گیلان و آذربایجان غربی است.
به گفته نوروزی ایران به طور کلی جزو کشور چاق دنیا نیست اما شیوع اضافه وزن در زنان بیشتر است.
او هدف از برگزاری این همایش را افزایش آگاهی عمومی، آموزش تیم‌های پزشکی و جلب توجه نظام سلامت به اهمیت پیشگیری و درمان چاقی عنوان کرد.
درمان چاقی با دارو به‌تنهایی ممکن نیست
نوروزی با اشاره به ابلاغ سند پیشگیری از بیماری‌های مزمن غیرواگیر از سوی رئیس‌جمهور گفت: این سند با هدف کاهش شیوع بیماری‌هایی مانند بیماری‌های قلبی و عروقی، دیابت و کبد چرب تدوین شده است؛ بیماری‌هایی که از مهم‌ترین عوامل مرگ‌ومیر در کشور محسوب می‌شوند. چاقی یکی از عوامل مؤثر در بروز این بیماری‌هاست و باید به‌طور جدی مورد توجه قرار گیرد.
به گفته او، این برنامه پنج‌ساله است و دانشگاه‌های علوم پزشکی باید بر اساس راهکارهای پیش‌بینی‌شده در آن عمل کنند. وزارت بهداشت نیز موظف است هر ۶ ماه یک‌بار گزارش عملکرد را به شورای عالی سلامت و رئیس‌جمهور ارائه کند.
این عضو هیأت علمی دانشگاه علوم پزشکی ایران در ادامه با تأکید بر اینکه چاقی یک بیماری مزمن و نیازمند درمان بلندمدت است، گفت: پایه اصلی درمان چاقی، اصلاح رژیم غذایی است. داروهای کاهش اشتها و داروهای تزریقی لاغری نیز می‌توانند به ایجاد احساس سیری و کاهش دریافت غذا کمک کنند، اما مصرف آنها باید با تجویز و نظارت تیم پزشکی باشد.
او افزود: اگر داروهای کاهش وزن در کنار رژیم غذایی مناسب و فعالیت بدنی استفاده شوند، می‌توانند به روند درمان کمک کنند، اما مصرف آنها بدون اصلاح سبک زندگی ممکن است به سلامت فرد آسیب بزند. نکته مهم این است که کاهش وزن باید پایدار باشد و فرد بتواند وزن جدید خود را حفظ کند.
نوروزی همچنین با اشاره به امکان تجویز برخی داروهای کاهش وزن برای کودکان بالای ۶ سال تأکید کرد که این کار تنها در صورت تشخیص پزشک و با تجویز و نظارت تخصصی امکان‌پذیر است.
رشد مقالات در حوزه چاقی
فرشاد تیموری، عضو هیأت علمی دانشگاه علوم پزشکی ایران نیز با اشاره به رشد مطالعات علمی در حوزه چاقی گفت: چاقی به‌عنوان یکی از عوامل زمینه‌ساز بیماری‌های متعدد، در سال‌های اخیر مورد توجه گسترده پژوهشگران قرار گرفته است. از سال ۲۰۰۸ تا ۲۰۲۰ بیش از ۸ هزار مقاله درباره چاقی در نشریات خارجی منتشر شده و در پنج سال گذشته نیز حدود ۴۶۰۰ مقاله جدید در این زمینه به چاپ رسیده است.
او با اشاره به استقبال پژوهشگران از نخستین همایش چاقی بالینی ایران گفت: ۲۵۰ مقاله به دبیرخانه همایش ارسال شده که از میان آنها ۱۶۵ مقاله با کیفیت علمی بالا برای ارائه به شکل پوستر پذیرفته شده‌اند. همچنین ۱۳ مقاله برتر با محوریت تازه‌ترین روش‌های درمان چاقی به‌صورت سخنرانی ارائه خواهند شد.
به گفته تیموری، بخش قابل توجهی از مقالات به الگوهای غذایی و رژیم‌های درمانی چاقی اختصاص دارد. بررسی مکمل‌های غذایی، مزایا و عوارض آنها، داروهای حوزه چاقی، چاقی کودکان، سازوکارهای ایجاد این بیماری و عوارض ناشی از آن نیز از دیگر محورهای علمی این همایش است.
منبع: همشهری
