جام جم آنلاین – آگاهی از محدوده طبیعی شاخصهای ضربان قلب طبیعی، فشار خون مناسب، کلسترول و تریگلیسیرید به تشخیص زودهنگام عوامل خطر بیماریهای قلبی و عروقی کمک میکند. در این مطلب با اعداد مهم مربوط به قلب و محدودههای مطلوب آنها آشنا میشوید. سلامت قلب را میتوان از طریق چند شاخص مهم بررسی کرد. ضربان قلب در حالت استراحت، فشار خون، سطح چربی خون و قند خون اطلاعات ارزشمندی درباره وضعیت بدن ارائه میدهند. البته هیچ عددی بهتنهایی نمیتواند سلامت کامل قلب را تضمین کند و تفسیر نتایج باید با توجه به سن، سابقه پزشکی و شرایط هر فرد انجام شود.
۱- ضربان قلب طبیعی چند بار در دقیقه است؟ ضربان قلب تعداد دفعاتی است که قلب در هر دقیقه میتپد. در بیشتر بزرگسالان سالم ضربان قلب در حالت استراحت بین ۶۰ تا ۱۰۰ بار در دقیقه قرار دارد. • کمتر از ۶۰ ضربه: در برخی ورزشکاران و افراد دارای آمادگی جسمانی بالا طبیعی است. البته اگر با سرگیجه، ضعف یا غش همراه باشد به بررسی پزشکی نیاز دارد. • ۶۰ تا ۱۰۰ ضربه: محدوده معمول ضربان قلب در حالت استراحت برای بزرگسالان. • بیشتر از ۱۰۰ ضربه: در حالت استراحت به آن تاکیکاردی یا تندی ضربان قلب گفته میشود و در صورت تداوم باید علت آن بررسی شود. برای اندازهگیری دقیقتر بهتر است چند دقیقه در حالت آرام بنشینید و سپس نبض خود را اندازه بگیرید.
۲- فشار خون طبیعی چقدر است؟ فشار خون یکی از مهمترین شاخصهای سلامت قلب و عروق است. این عدد از دو بخش تشکیل میشود. عدد بالایی فشار خون سیستولیک و عدد پایینی فشار خون دیاستولیک نام دارد.
• فشار خون مطلوب: کمتر از ۱۲۰ روی ۸۰ میلیمتر جیوه • فشار خون افزایشیافته: عدد بالایی ۱۲۰ تا ۱۲۹ و عدد پایینی کمتر از ۸۰ • فشار خون بالا، مرحله اول: عدد بالایی ۱۳۰ تا ۱۳۹ یا عدد پایینی ۸۰ تا ۸۹ • فشار خون بالا، مرحله دوم: عدد بالایی ۱۴۰ یا بیشتر یا عدد پایینی ۹۰ یا بیشتر • فشار خون بسیار بالا: بیشتر از ۱۸۰ و یا بیشتر از ۱۲۰ در صورت ثبت فشار خون بالاتر از ۱۸۰ یا ۱۲۰ باید پس از یک دقیقه دوباره آن را اندازه بگیرید. اگر همچنان بالا بود نیاز به تماس فوری با پزشک دارید.
همراهی این وضعیت با درد قفسه سینه، تنگی نفس، ضعف یا بیحسی، اختلال بینایی یا مشکل در صحبت کردن نیازمند تماس فوری با اورژانس است. یک اندازهگیری منفرد برای تشخیص قطعی فشار خون بالا کافی نیست و معمولاً چند نوبت اندازهگیری در شرایط استاندارد لازم است.
۳- کلسترول خون باید چند باشد؟ کلسترول نوعی چربی ضروری برای بدن است، اما افزایش برخی انواع آن میتواند خطر تشکیل پلاک در رگها و بیماریهای قلبی را افزایش دهد. محدودههای رایج برای بزرگسالان عبارتاند از: • کلسترول تام: کمتر از ۲۰۰ میلیگرم در دسیلیتر مطلوب است. • کلسترول LDL یا چربی بد: کمتر از ۱۰۰ میلیگرم در دسیلیتر برای بسیاری از افراد مطلوب است. • کلسترول HDL یا چربی خوب: حداقل ۴۰ میلیگرم در دسیلیتر برای مردان و ۵۰ میلیگرم در دسیلیتر برای زنان مطلوب است. • تریگلیسیرید: کمتر از ۱۵۰ میلیگرم در دسیلیتر طبیعی محسوب میشود.
البته هدف LDL برای افرادی که سابقه بیماری قلبی، سکته یا خطر بالای قلبی و عروقی دارند ممکن است بسیار پایینتر تعیین شود. پزشک با توجه به وضعیت هر فرد درباره محدوده مناسب تصمیم میگیرد.
۴- قند خون طبیعی چه عددی است؟ دیابت و قند خون بالا از عوامل خطر مهم بیماریهای قلبی و عروقی هستند. برای بررسی وضعیت قند خون معمولاً از آزمایش قند ناشتا و هموگلوبین A۱c استفاده میشود. قند خون ناشتا: • کمتر از ۱۰۰ میلیگرم در دسیلیتر: طبیعی • ۱۰۰ تا ۱۲۵: محدوده پیشدیابت • ۱۲۶ یا بیشتر: محدوده تشخیصی دیابت هموگلوبین A۱c: • کمتر از ۵.۷ درصد: طبیعی • ۵.۷ تا ۶.۴ درصد: محدوده پیشدیابت • ۶.۵ درصد یا بیشتر: محدوده تشخیصی دیابت برای تشخیص دیابت معمولاً به تکرار آزمایش یا تأیید با آزمایش دیگری نیاز است، مگر اینکه علائم مشخص قند خون بالا وجود داشته باشد.
۵- دور کمر و وزن چه ارتباطی با سلامت قلب دارند؟ اضافهوزن بهویژه تجمع چربی در ناحیه شکم میتواند خطر ابتلا به فشار خون بالا، دیابت و اختلال چربی خون را افزایش دهد. شاخص توده بدنی یا BMI از تقسیم وزن بر حسب کیلوگرم بر مجذور قد بر حسب متر محاسبه میشود. • کمتر از ۱۸.۵: کموزن • ۱۸.۵ تا ۲۴.۹: محدوده وزن طبیعی • ۲۵ تا ۲۹.۹: اضافهوزن • ۳۰ یا بیشتر: چاقی دور کمر نیز اهمیت دارد. در زنان دور کمر ۸۰ سانتیمتر یا بیشتر و در مردان ۹۴ سانتیمتر یا بیشتر میتواند با افزایش خطر متابولیک همراه باشد. این آستانهها با توجه به جمعیت و معیارهای پزشکی ممکن است متفاوت باشند.
۶- چند دقیقه فعالیت بدنی برای سلامت قلب لازم است؟ فعالیت بدنی منظم به کنترل فشار خون، بهبود چربی خون و کاهش خطر بیماریهای قلبی کمک میکند. توصیه عمومی برای بزرگسالان عبارت است از: • ۱۵۰ تا ۳۰۰ دقیقه فعالیت هوازی با شدت متوسط در هفته • یا ۷۵ تا ۱۵۰ دقیقه فعالیت هوازی شدید در هفته • تمرینهای تقویت عضلات دستکم ۲ روز در هفته پیادهروی سریع، دوچرخهسواری و شنا از نمونههای فعالیت هوازی مناسب هستند. افرادی که مدت زیادی فعالیت بدنی نداشتهاند بهتر است با شدت کم شروع کنند و بهتدریج مدت و شدت تمرین را افزایش دهند.
۷- ضربان قلب حداکثری چقدر است؟ یکی از فرمولهای رایج برای تخمین ضربان قلب حداکثری هنگام ورزش این است: ۲۲۰ منهای سن = ضربان قلب حداکثری تخمینی برای مثال در یک فرد ۴۰ ساله این عدد حدود ۱۸۰ ضربه در دقیقه خواهد بود. این فرمول تقریبی است و برای همه افراد دقت یکسانی ندارد. داروها، بیماریهای زمینهای و سطح آمادگی جسمانی نیز بر ضربان قلب هنگام ورزش تأثیر میگذارند. به همین دلیل افراد دارای بیماری قلبی یا علائم حین فعالیت باید محدوده مناسب تمرین را با پزشک تعیین کنند.
چه زمانی باید برای بررسی سلامت قلب به پزشک مراجعه کنیم؟ اندازهگیری دورهای فشار خون، آزمایش چربی خون و بررسی قند خون به شناسایی عوامل خطر کمک میکند. افرادی که سابقه خانوادگی بیماری قلبی زودرس دارند یا با فشار خون بالا، دیابت و چربی خون غیرطبیعی روبهرو هستند ممکن است به بررسیهای دقیقتری نیاز داشته باشند. درد یا فشار قفسه سینه، تنگی نفس ناگهانی، تعریق سرد، غش و درد منتشرشونده به بازو، پشت یا فک از علائمی هستند که نباید نادیده گرفته شوند. در صورت بروز این علائم باید فوراً با اورژانس تماس گرفت.
منبع: جام جم آنلاین


