به گزارش اقتصادنیوز به نقل از انتخاب، نیویورکتایمز نوشت: مقامهای آمریکایی و دیگر مقامهای غربی میگویند موضع ایران در مذاکرات پس از انتخابات میاندورهای آمریکا سختتر شده است. یک نماینده آمریکایی هشدار داد که ایران احساس میکند از نظر راهبردی در موقعیت قدرتمندتری قرار گرفته است. خبر مرتبط استقرار سومین ناو هواپیمابر آمریکا در خاورمیانه/ترامپ همچنان میان ادامه محاصره دریایی ایران یا ازسرگیری عملیات گسترده مردد است اقتصادنیوز: ناو هواپیمابر یواساس تئودور روزولت در ۱۵ نوامبر وارد منطقه عملیاتی ناوگان پنجم آمریکا شد.
در ادامه این مطلب آمده: مقامات ایران پس از انتخابات میاندورهای آمریکا، موضع مذاکراتی خود در برابر ایالات متحده را سختتر کردهاند؛ زیرا شکست گسترده جمهوریخواهان را بهمنزله مخالفت رأیدهندگان با نحوه مدیریت جنگ از سوی دونالد ترامپ تلقی میکنند. این موضوع را مقامهای آمریکایی، اروپایی و ایرانی اعلام کردهاند. قاطعیت تهران در تضاد با فضای حاکم بر واشنگتن قرار دارد؛ جایی که نتایج انتخابات نگرانیهای تازهای درباره اقدامات بعدی ترامپ ایجاد کرده است.
جیدی ونس، معاون رئیسجمهور آمریکا، و دیگر چهرههای برجسته جمهوریخواه میگویند جنگ در شکست سنگین حزبشان در انتخابات نقش داشته است. پس از این اظهارات، ترامپ ونس را از تیم مذاکرهکننده کنار گذاشت و از او خواست بر مسائل داخلی آمریکا تمرکز کند. اکنون یکی از پرسشهای اصلی این است که آیا ترامپ بار دیگر برای دستیابی به توافقی دیپلماتیک تلاش خواهد کرد، حملات را از سر خواهد گرفت یا بهسادگی از این روند کنار خواهد کشید و نیروهای نظامی گستردهای را که در منطقه مستقر کرده است، عقب خواهد کشید. با این حال، این احتمال نیز وجود دارد که ترامپ ناچار به اقدام شود؛
چه در نتیجه اقدام یکجانبه اسرائیل و چه در صورتی که ایران ابتدا به منافع آمریکا یا یکی از کشورهای متحد آن حمله کند. مقامهای آمریکایی و اروپایی درباره میزان جدیت ایران برای مذاکره با هدف پایان دادن به جنگ اختلافنظر دارند؛ جنگی که آمریکا و اسرائیل بیش از هشت ماه پیش آغاز کردند. نهادهای اطلاعاتی آمریکا و اروپا گفتهاند دولت ایران، با وجود اعتمادبهنفس و جسارت بیشتر، همچنان برای دستیابی به توافق آمادگی دارد؛ مشروط بر اینکه ایالات متحده به تهران اجازه دسترسی به میلیاردها دلار از داراییهای مسدودشدهاش را بدهد.
در مقابل، برخی مقامهای دیگر میگویند ایران طرحهایی برای تشدید جنگ با هدف بازگرداندن آمریکا به میز مذاکره تدوین کرده است. این اقدامات میتواند شامل حملات بیشتر یا افزایش حملات به نفتکشهایی باشد که برای عبور از تنگه هرمز به دولت ایران عوارض پرداخت نمیکنند؛ اقدامی که میتواند قیمت سوخت و سایر کالاها را افزایش دهد. جیم هایمز، نماینده دموکرات ایالت کنتیکت که قرار است سال آینده ریاست کمیته اطلاعات مجلس نمایندگان آمریکا را بر عهده بگیرد، هفته گذشته در مصاحبهای گفت مقامهای ایرانی درک پیچیده و دقیقی از سیاست آمریکا دارند.
هایمز گفت: «پیام این انتخابات از نظر حکومت ایران دور نخواهد ماند. آنها احساس میکنند در مقایسه با مدتها قبل، اکنون از نظر راهبردی در موقعیت قدرتمندتری در برابر دولت ترامپ قرار دارند.» مقامهای ایرانی گفتهاند راهبرد ایران برای تحمیل هزینههای اقتصادی به رأیدهندگان آمریکایی از طریق بستن تنگه هرمز نتیجهبخش بوده است. این مقامها که به دلیل نداشتن مجوز برای اظهارنظر علنی، به شرط ناشناس ماندن صحبت کردند، انتخابات را پیروزی ایران در برابر واشنگتن ارزیابی کردهاند.
به گفته آنها، ایران تمایل بیشتری به اتخاذ مواضع سرسختانه و ارائه امتیازهای کمتر در مذاکرات دارد. مذاکرات غیرمستقیم همچنان ادامه دارد و دولتهای منطقه تلاش میکنند از بازگشت جنگ به مرحله درگیری تمامعیار جلوگیری کنند. عباس عراقچی، مذاکرهکننده ارشد ایران، روز یکشنبه در پاکستان حضور داشت و روز دوشنبه به عمان سفر کرد. هر دو کشور در نقش میانجی ظاهر شدهاند. هایمز خاطرنشان کرد که فشار نظامی آمریکا و تحریمهای مالی، میزان واردات کالا به ایران را بهشدت کاهش داده و «فشار اقتصادی بسیار شدیدی» ایجاد کرده است.
او گفت: «فکر میکنم احتمال زیادی وجود دارد که ایران در واکنش، به شیوههایی کاملاً غیرقابل پیشبینی دست به حمله بزند؛ شاید هم این کار را با هدف پیشبرد مذاکرات انجام دهد.» برخی مقامهای آمریکایی معتقدند دور دیگری از حملات نظامی میتواند اقتصاد ایران را به فروپاشی نزدیکتر کند؛ بهویژه اگر زیرساختهای انرژی هدف قرار بگیرند. با این حال، برخی مقامهای دیگر میگویند پیشبینیهای قبلی درباره فروپاشی اقتصادی ایران نادرست از آب درآمده است. ترامپ در طول جنگ بارها گفته است انگیزه اصلی او برای آغاز این جنگ، جلوگیری از دستیابی ایران به بمب هستهای بوده است.
هایمز گفت اگرچه ایران به دلیل توانایی خود در هدف قرار دادن کشتیرانی و کند کردن جریان انتقال نفت، اهرم فشار قابلتوجهی بر تنگه هرمز دارد، اما این نفوذ در آینده کاهش خواهد یافت. او گفت با احداث خطوط لوله بیشتر از سوی عربستان سعودی برای دور زدن تنگه هرمز، توانایی ایران برای تأثیرگذاری بر بازارهای جهانی نفت کاهش مییابد؛ موضوعی که به گفته او یکی از دلایلی است که ممکن است ایران را به سمت دستیابی به سلاح هستهای سوق دهد. در داخل ایران، درخواستها از سوی روحانیون و نمایندگان مجلس برای ساخت سلاح هستهای با هدف جلوگیری از حملات آینده رو به افزایش است.
محسن رضایی، رئیس شورای عالی امنیت ملی ایران، اوایل ماه جاری در سخنانی از تلویزیون دولتی گفت ایران برنامهای برای تغییر دکترین هستهای خود و تبدیل برنامه هستهای به برنامه تسلیحاتی ندارد و این برنامه، به گفته ایران، برای اهداف غیرنظامی است. اگر ایران حملات خود را از سر بگیرد، ممکن است ترامپ را ناچار به واکنش کند. آمریکا و اسرائیل اطلاعاتی جمعآوری کردهاند که نشان میدهد مقامهای ایرانی درباره احتمال استفاده از سلاحهای شیمیایی یا انجام حملات غیرمتعارف دیگر گفتوگو کردهاند. با این حال، برخی مقامهای آمریکایی نسبت به صحت این اطلاعات ابراز تردید کردهاند.
یکی از مهمترین موانع در مذاکرات، بازگشایی تنگه هرمز است. مقامهای فعلی و سابق آمریکایی گفتهاند ایران پیش از اجازه عبور کشتیها از تنگه هرمز، خواستار کاهش تحریمها و دریافت پرداختهایی از کشورهای عربی است. در مقابل، ایالات متحده اصرار دارد که ایران پیش از آزادسازی هرگونه دارایی مسدودشده یا لغو تحریمها، حملات خود به کشتیها را متوقف کند. اختلاف بر سر ترتیب اجرای مراحل هرگونه توافق دیپلماتیک، دورهای قبلی مذاکرات را به شکست کشانده است و مقامها میگویند این مسئله ممکن است بار دیگر نیز مذاکرات را با شکست مواجه کند؛
بهویژه اکنون که مذاکرهکنندگان ایرانی با این تصور که ترامپ تضعیف شده است، بر مواضع خود پافشاری میکنند. نتایج انتخابات میاندورهای آمریکا به موضوعی داغ در برنامههای گفتوگوی سیاسی تلویزیون دولتی ایران و روزنامههای این کشور تبدیل شده است. یکی از تیترها این بود: «آغاز سقوط». تیتر دیگری نیز این نتیجه را «هشداری تاریخی» توصیف کرد. مقام های ایرانی گفتهاند اظهارات ونس پس از انتخابات، که در آن جنگ را عامل شکست حزب جمهوریخواه در انتخابات دانست، نشاندهنده اختلافات عمیق در کاخ سفید است.
پیمان صالحی، تحلیلگر سیاسی در تهران که به دولت نزدیک است، در گفتوگویی تلفنی گفت: «ایران تصور میکند ترامپ از سوی رأیدهندگان و حزب خودش برای پایان دادن به جنگ با ایران تحت فشار قرار دارد. بنابراین، ایران عقبنشینی نخواهد کرد. آنها جسورتر شدهاند و در حال حاضر اعتمادبهنفس بسیار بالایی دارند.»
منبع: اقتصاد نیوز
