رفتن به محتوای اصلی
فرهنگی هنریرسانیوز5 دقیقه مطالعه

مهدویت معرفتی که با حدس و گمان به دست نمی‌آید

تبریز- حجت‌الاسلام والمسلمین مطهری‌اصل، با اشاره به جایگاه رفیع معارف مهدوی در منظومه اعتقادی شیعه، از طرح برخی مباحث حاشیه‌ای و بی‌پشتوانه روایی در حوزه مهدویت انتقاد کرد.

مهدویت معرفتی که با حدس و گمان به دست نمی‌آید

به گزارش خبرنگار خبرگزاری رسا در تبریز، حجت‌الاسلام والمسلمین احمد مطهری‌اصل، نماینده ولی‌فقیه در استان آذربایجان‌ شرقی، با اشاره به جایگاه رفیع معارف مهدوی در منظومه اعتقادی شیعه، از طرح برخی مباحث حاشیه‌ای و بی‌پشتوانه روایی در حوزه مهدویت انتقاد کرد و اظهار داشت: متأسفانه گاهی شاهد طرح مباحثی حاشیه‌ای و بدون پشتوانه روایی در خصوص موضوع مهدویت هستیم که نه‌تنها گره‌ای از مشکلات فکری مخاطبان باز نمی‌کند، بلکه ممکن است موجب سردرگمی ذهنی، به‌ویژه برای نوجوانان و جوانان شود.

وی با بیان اینکه معارف مهدوی بخشی از بنیان‌های اعتقادی مسلمانان و از میراث گران‌بهای اهل‌بیت علیهم‌السلام است، افزود: این معارف در طول قرن‌ها با تلاش عالمان دین، محدثان و متکلمان، در چارچوب منابع اصیل اسلامی تبیین و از آسیب انحراف و تحریف مصون نگه داشته شده است؛ ازاین‌رو، ورود به این عرصه بدون پشتوانه علمی و روایی، هم به اعتبار مباحث آسیب می‌زند و هم اعتماد مخاطب را خدشه‌دار می‌کند.

نماینده ولی‌فقیه در استان آذربایجان‌شرقی تصریح کرد: مسئله مهدویت، مسئله‌ای اعتقادی و بنیادین است و نمی‌توان آن را به سطح مجموعه‌ای از ادعاها، پیش‌بینی‌ها و تحلیل‌های شخصی فروکاست. آنچه در این عرصه پذیرفتنی است، استدلال مبتنی بر قرآن، سنت قطعی، عقل و سیره معصومان است و آنچه بیرون از این چارچوب قرار می‌گیرد، هرچند با زبان جذاب و لحنی پرشور بیان شود، نمی‌تواند مبنای معرفت دینی قرار گیرد.

وی ادامه داد: تجربه دهه‌های گذشته نشان داده است که هرگاه در عرصه مهدویت، مرزهای دانش متقن رعایت نشده و طرح مباحث به افراد غیرمتخصص یا نگاه‌های سطحی سپرده شده، نتیجه آن نه تعمیق باور، بلکه ایجاد پرسش‌های تازه، ابهام و در برخی موارد فاصله گرفتن جوانان از این معارف بوده است.

آسیب‌شناسی جریان‌های حاشیه‌ساز در عرصه مهدویت حجت‌الاسلام والمسلمین مطهری‌اصل در بخش دیگری از سخنان خود، با آسیب‌شناسی جریان‌های حاشیه‌ساز در عرصه مهدویت اظهار داشت: بخشی از این آسیب‌ها ناشی از ورود افرادی است که بدون تخصص در علوم حدیث، کلام و تاریخ، با استناد به روایات ضعیف، نقل‌های بی‌سند و تحلیل‌های ذوقی، ادعاهایی را به نام معارف اهل‌بیت علیهم‌السلام مطرح می‌کنند. وی افزود: در چنین شرایطی، مخاطب جوان که به دنبال پاسخ پرسش‌های خود درباره آینده جهان و عدالت موعود است، با انبوهی از مطالب متناقض روبه‌رو می‌شود؛

مطالبی که گاه یکدیگر را نقض می‌کنند و گاه با مبانی قطعی اعتقادی در تعارض قرار می‌گیرند. نتیجه این وضعیت، سرگردانی فکری و در مواردی بی‌اعتمادی به اصل معارف مهدوی است. نماینده ولی‌فقیه در استان آذربایجان‌ شرقی خاطرنشان کرد: آسیب دیگر، تبدیل مهدویت از یک آموزه اعتقادی زنده و جهت‌دهنده به مجموعه‌ای از پیش‌بینی‌های زمانی و مکانی و تعیین مصادیق بی‌دلیل است؛ رویکردی که نه با سیره معصومان سازگار است و نه با توصیه بزرگان دین به پرهیز از تعیین وقت و مصداق.

وی تصریح کرد: در روایات اهل‌بیت(ع)، تأکید فراوانی بر پرهیز از توقیت و تعیین زمان ظهور شده است و این تأکید، خود هشداری روشن برای همه کسانی است که می‌خواهند این معارف را به سمت گمانه‌زنی‌های بی‌پایه ببرند. عالمان دین در طول تاریخ، همواره مرزبان این عرصه بوده‌اند و امروز نیز این وظیفه بر دوش آنان است. وی ادامه داد: نکته دیگر آنکه برخی مباحث حاشیه‌ای، به جای آنکه به پرسش‌های واقعی نسل جدید پاسخ دهد، به موضوعاتی می‌پردازد که نه در زندگی روزمره مخاطب اثر دارد و نه در تقویت باور او نقشی ایفا می‌کند.

این نوع پرداختها، به‌تدریج مهدویت را از متن زندگی دینی به حاشیه می‌راند و از کارکرد تربیتی و اجتماعی آن می‌کاهد. نقد نگاه‌های ساده‌انگارانه به زمینه‌سازی ظهور حجت‌الاسلام والمسلمین مطهری‌اصل در ادامه با انتقاد از برخی نگاه‌های ساده‌انگارانه به موضوع زمینه‌سازی ظهور تصریح کرد: باید توجه داشت که تبیین مهدویت نباید به مباحثات غیرعلمی و حدس و گمان‌های شخصی تقلیل یابد؛ همان‌گونه که زمینه‌سازی ظهور نیز نباید به مجموعه‌ای از توصیه‌های نمادین و شعارهای بدون پشتوانه عملی محدود شود.

وی افزود: سیره اهل‌بیت علیهم‌السلام و بزرگان دین، همواره بر تعمیق معرفت و ارائه پاسخ‌های متقن به شبهات زمانه استوار بوده است. ائمه معصومین علیهم‌السلام در برابر پرسش‌های اصحاب درباره امام زمان، بر شناخت حجت الهی، التزام عملی به دین و آماده‌سازی درونی تأکید می‌کردند و همان مسیر، امروز نیز باید ادامه یابد. نماینده ولی‌فقیه در استان آذربایجان‌ شرقی خاطرنشان کرد: منتظر واقعی کسی است که در صلح‌جویی، امانت‌داری، حق‌گویی، خدمت به مردم و پرهیز از ظلم، پیشتاز باشد.

چنین انتظاری است که می‌تواند جامعه را به سمت آمادگی برای ظهور سوق دهد و زمینه‌های فرهنگی و اخلاقی لازم را فراهم آورد. وی تصریح کرد: از سوی دیگر، باید از هر اقدامی که موجب بدفهمی، انحراف یا سوءاستفاده از معارف مهدوی می‌شود، پرهیز کرد. مرزبانی علمی در این عرصه، وظیفه‌ای مشترک بر عهده عالمان دین، مراکز فرهنگی و رسانه‌های متعهد است و بی‌توجهی به آن، می‌تواند به پدید آمدن جریان‌های انحرافی منجر شود.

حجت‌الاسلام والمسلمین مطهری‌اصل در پایان با تأکید بر ضرورت هم‌افزایی نهادهای فرهنگی در تبیین معارف مهدوی گفت: لازم است بنیادهای فرهنگی، مساجد، مدارس علمیه و رسانه‌ها با هماهنگی و تقسیم کار مشخص، به سمت ارائه تبیین‌های متقن و پاسخ‌گویی به شبهات حرکت کنند. تنها در سایه این هم‌افزایی است که می‌توان از پراکنده‌کاری و تولید محتوای متناقض جلوگیری کرد و باور دینی نسل جوان را در برابر هجمه‌های فکری مصون ساخت.

گفتنی است، در ارزیابی‌های عملکردی سال ۱۴۰۴، ستاد بنیاد فرهنگی حضرت مهدی موعود علیه‌السلام استان آذربایجان‌شرقی که ریاست آن بر عهده نماینده ولی‌فقیه در استان است، موفق به کسب رتبه اول در سطح کشور شده است؛ دستاوردی که به گفته صاحب‌نظران، بازتابی از تمرکز این مجموعه بر فعالیت‌های علمی، فرهنگی و تبلیغی در عرصه معارف مهدوی و فاصله گرفتن از پرداخت‌های حاشیه‌ای است.

منبع: رسانیوز

منبع خبررسانیوز
نمای زنده فرهاببه‌روزرسانی 21:12
191,619مطلب نمایه‌شده
161,758موضوع و برچسب
30منبع خبری
14حوزه موضوعی