رویداد۲۴| بیش از ۶ ماه از آتش‌بس می‌گذرد و مرمت آثار تاریخی آسیب‌دیده در جنگ همچنان ادامه دارد. مرمت اضطراری برخی از بنا‌ها به پایان رسیده، اما برخی اقدامات اساسی، همچنان چشم به راه اعتبارات و ثبات نسبی شرایط هستند. طبق آمار رسمی وزارت میراث فرهنگی، در جریان جنگ اخیر ۱۴۹ اثر شامل ۵۴موزه، هفت بافت تاریخی و پنج اثر ثبت شده در فهرست میراث جهانی در ۱۸استان آسیب‌دیده است. برخی از این آثار در اختیار نهاد‌های خاص (بنیاد مستضعفان، ستاد اجرایی فرمان امام، سازمان اوقاف و…) هستند و برخی تحت مدیریت وزارت میراث فرهنگی، شهرداری‌ها یا ارگان‌های دیگر.
همین تعدد مدیریت، انسجام در رسیدگی و گزارش‌دهی درخصوص این آثار را با چالش مواجه می‌کند. با این حال تیرماه امسال علی دارابی، معاون میراث فرهنگی کشور، اعلام کرد: مرمت ۱۰اثر تاریخی به پایان رسیده و ۲۱مجموعه دیگر در حال مرمت هستند. پیگیری از برخی استان‌ها که آثار تاریخی در آنها دچار آسیب شده است، نشان می‌دهد بخشی از مرمت این آثار انجام شده و بخشی در گرو تامین اعتبار است. علاوه بر آن در مواردی اصول حفاظتی، مرمت اساسی برخی بنا‌ها را به تعویق انداخته است.
مرهم بر زخم تاریخ اصفهان تصاویر تخریب بنا‌های تاریخی اصفهان در جریان جنگ یکی از دردناک‌ترین تصاویری بود که در حوزه میراث فرهنگی منتشر شد. شکاف‌های روی دیوار چهلستون و تزیینات کم‌نظیر تالار اشرف و ستون دودی که چهره آرام نقش‌جهان را مخدوش کرد، از ماندگارترین تصاویری بود که مواجهه آثار تاریخی با جنگ را نشان می‌داد. حالا ۶ماه پس از آتش‌بس هنوز این زخم‌ها بر تن آثار تاریخی مانده‌اند.
سید روح‌الله سیدالعسگری، معاون میراث فرهنگی اصفهان درخصوص مرمت آثار ملی و جهانی آسیب‌دیده در این استان می‌گوید: از ۲۸بنایی که در اصفهان آسیب دیدند، تا پایان شهریورماه مرمت ۱۶بنا از جمله رکیب‌خانه، عمارت جبه‌خانه، خانه ابهری و مسجد رئیسان خوانسار به اتمام رسیده و مرمت اضطراری ۱۲بنای دیگر نیز انجام شده است. او از آسیب‌هایی که به‌دلیل مجاورت آثار تاریخی با مراکز نظامی به این بنا‌ها وارد شده است، می‌گوید: مسجد جامع خوانسار، به‌دلیل نزدیکی به مقر نظامی، آسیب بیشتری دیده بود و همچنان در حال مرمت است که امیدواریم ظرف ۲ماه آینده به اتمام برسد.
سیدالعسگری درخصوص مرمت میراث جهانی اصفهان، با اشاره به اینکه رسیدگی به مشکلات سازه‌ای این بنا‌ها هنوز انجام نشده است، می‌گوید: در کاخ چهلستون، در‌ها و پنجره‌هایی که آسیب دیده بودند، اصلاح شدند؛ اما مرمت بخش تزیینات بنا هنوز انجام نشده است. بخش‌های شیروانی که سمت استانداری قرار داشتند و بر اثر برخورد ترکش دچار آسیب شده بودند، مرمت اضطراری شدند. در بخش‌هایی از مسجد امام و شیخ لطف‌الله که کاشی‌ها بر اثر موج انفجار ریزش کرده بودند، عملیات مرمت در حال انجام است و تا ۲ماه آینده به اتمام خواهد رسید.
او درباره تالار اشرف که بخشی از مجموعه استانداری اصفهان بود و آسیب‌های جدی از حمله به استانداری دید، می‌گوید: بخشی از سقف تالار اشرف مرمت شده؛ اما برای مرمت تزیینات داخلی که دچار ریزش شده‌اند، منتظر تامین اعتبار هستیم. سیدالعسگری درباره میزان اعتبارات هزینه شده برای مرمت این آثار می‌گوید: تا به حال حدود ۵۵میلیاردتومان از محل اعتبارات استانی هزینه شده است؛ چند بنای شاخص از جمله کاخ چهلستون، تالار تیموری و عمارت سردار اعظم به اعتبارات بیشتری نیاز دارند. لرستان؛
آسیب‌های ناشی از گره انتقال پادگان درست چند ساعت پیش از نخستین حملات هوایی در نهم اسفندماه ۱۴۰۴ اداره کل میراث فرهنگی لرستان از آغاز انتقال پادگان امام حسین که در مجاورت قلعه تاریخی فلک‌الافلاک قرار داشت، خبر داد. اقدامی که سال‌ها به تعویق افتاده بود و در نهایت خیلی دیر به مرحله اجرا رسید. چند روز بعد و در هفدهم اسفندماه حمله به این پادگان سپاه منجر به تخریب صددرصدی تعدادی از بنا‌های مجاور و وارد آمدن آسیب جدی به فلک‌الافلاک شد.
منبع: رویداد 24
