یخچال طبیعی توایتس در قطب جنوب، دهه‌هاست که یخ از دست می‌دهد. اما پژوهش‌های جدید نشان می‌دهند روند ذوب آن سریع‌تر از برآوردهای قبلی است و دانشمندان هشدار می‌دهند که ادامه این روند می‌تواند تا پایان قرن حاضر سطح آب دریاهای جهان را به میزان قابل‌توجهی افزایش دهد.
تینا مزدکی_یخچال طبیعی توایتس که به «یخچال روز قیامت» شهرت دارد، یکی از بزرگ‌ترین و مهم‌ترین یخچال‌های جهان است. این یخچال در غرب قطب جنوب قرار گرفته و مساحتی حدود ۱۹۲ هزار کیلومتر مربع، معادل تقریباً مساحت کشور سنگال، را پوشش می‌دهد. وسعت آن از ایالت فلوریدای آمریکا نیز بیشتر است.
توایتس در ساحل والگرین، در منطقه ماری برد لند در غرب دورافتاده قطب جنوب قرار دارد و بخشی از پهنه یخی عظیم غرب قطب جنوب به شمار می‌رود. این پهنه یخی شامل یخچال‌های دیگری نیز می‌شود و مساحت آن حدود ۱۴ برابر مساحت توایتس است.
یخچال طبیعی توایتس ممکن است تا سال ۲۱۰۰ سطح آب دریاها را حدود ۳۰ میلی‌متر افزایش دهد، رقمی که دو برابر برآوردهای فعلی عنوان شده است.
آب گرم اقیانوس از زیر یخچال نفوذ می‌کند و بخش‌های زیرین آن را ذوب می‌کند.
این یخچال از سال ۲۰۰۰ تاکنون بیش از هزار میلیارد تن یخ از دست داده است.
توایتس در حال حاضر حدود چهار درصد از افزایش سطح آب دریاهای جهان را به خود اختصاص می‌دهد.
پژوهشگران احتمال می‌دهند این یخچال تا پایان قرن جاری اتصال خود را به یک برآمدگی سنگی زیر آب که به تثبیت آن کمک می‌کند، از دست بدهد.
این یخچال نخستین بار در سال ۱۹۴۷ نقشه‌برداری شد و نام خود را از فردریک تی. توایتس، یخچال‌شناس فقید آمریکایی گرفته است که البته هرگز از آن بازدید نکرد. دانشمندان در دهه ۱۹۸۰ متوجه شدند که توایتس با سرعت زیادی در حال ذوب شدن است. از آن زمان، با افزایش نگرانی‌ها درباره پیامدهای این روند، وضعیت آن به‌طور مستمر زیر نظر قرار گرفته است.
اهمیت توایتس به اندازه و جایگاه آن در ساختار یخی قطب جنوب مربوط می‌شود. فروپاشی این یخچال می‌تواند سطح آب دریاهای جهان را به میزان چشمگیری افزایش دهد و پیامدهای فاجعه‌باری برای مناطق ساحلی داشته باشد. با این حال، پژوهشگران پیش‌بینی نمی‌کنند که چنین فروپاشی‌ای در چند دهه آینده رخ دهد و احتمال می‌دهند این فرایند چندین دهه یا حتی چند قرن زمان ببرد.
توایتس در کنار یخچال‌های دیگری مانند یخچال پاین آیلند، نقش مانعی را ایفا می‌کند که از پهنه یخی گسترده و آسیب‌پذیر غرب قطب جنوب محافظت می‌کند. یخچال پاین آیلند نیز جریانی یخی در غرب قطب جنوب است که به خلیج پاین آیلند در دریای آموندسن می‌ریزد. ذوب شدن این پهنه یخی می‌تواند سطح آب دریاها را به‌شدت بالا ببرد و شهرهای ساحلی بسیاری را در نقاط مختلف جهان در معرض خطر غرق‌شدن قرار دهد.
در حال حاضر، از دست رفتن یخ در توایتس حدود چهار درصد از افزایش سطح آب دریاهای جهان را تشکیل می‌دهد. بر اساس مطالعات انجام‌شده، این یخچال از سال ۲۰۰۰ تاکنون بیش از هزار میلیارد تن یخ از دست داده و همچنان سالانه حدود ۵۰ میلیارد تن از جرم یخی آن کاسته می‌شود.
چرا یخچال توایتس در حال ذوب شدن است؟
بر اساس چندین مطالعه، عامل اصلی ذوب شدن توایتس، آب گرم اقیانوس است که از زیر به یخچال نفوذ می‌کند و آن را ذوب می‌کند. گرم‌شدن اقیانوس‌ها نیز به تغییرات اقلیمی ناشی از فعالیت‌های انسانی، به‌ویژه سوزاندن سوخت‌های فسیلی آلاینده، مرتبط است.
در پژوهشی که در سال ۲۰۱۹ انجام شد، آزمایشگاه پیش‌رانش جت ناسا حفره‌ای عظیم را در زیر یخچال توایتس شناسایی کرد. وسعت این حفره زیرآبی حدود دو سوم جزیره منهتن بود. پژوهشگران اعلام کردند که این حفره احتمالاً روند نازک‌شدن یخچال را سرعت می‌بخشد.
بر اساس اطلاعات آژانس فضایی اروپا، افزایش دما از سال ۲۰۰۰ تاکنون باعث شده است یخچال‌های طبیعی حدود پنج درصد از یخ خود را از دست بدهند.
پژوهش جدید درباره سرعت ذوب توایتس چه می‌گوید؟
نتایج این پژوهش نشان می‌دهد یخچال توایتس ممکن است تا سال ۲۱۰۰ حدود ۳۰ میلی‌متر به سطح آب دریاهای جهان اضافه کند. این میزان تقریباً دو برابر برآوردهای فعلی است و حتی در شرایطی پیش‌بینی شده که گرمایش جهانی بیش از حد انتظار تشدید نشود.
این پژوهش را گروهی از یخچال‌شناسان با همکاری پژوهشگران دانشگاه کالیفرنیا در آمریکا و آزمایشگاه پیش‌رانش جت ناسا انجام داده‌اند. محققان برای بررسی دقیق‌تر فرایند ذوب، از مدل‌های رایانه‌ای جدیدی استفاده کردند که تصویر روشن‌تری از فعالیت آب در زیر یخچال و در ناحیه اتصال آن به بستر سنگی ارائه می‌دهند.
این ناحیه مرزی، جایی است که یخچال از حالتی که کاملاً روی بستر سنگی قرار دارد، به وضعیتی منتقل می‌شود که در آن یخ روی آب دریا گسترش می‌یابد و سکوی یخی را تشکیل می‌دهد. در برخی مدل‌های پیشین، خط اتصال یخ به بستر سنگی ثابت در نظر گرفته می‌شد. اما پژوهشگران در مطالعه جدید مفهوم گسترده‌تری به نام «منطقه اتصال» را مطرح کردند.
در این مدل، آب دریا با حرکت جزرومدی باعث بالا و پایین رفتن یخ می‌شود. این فرایند که «پمپاژ جزرومدی» نام دارد، به آب گرم اجازه می‌دهد تا به بخش‌های عمیق زیر پهنه‌های یخی نفوذ کند و موجب ذوب شدیدتر آن‌ها شود.
ماتیا پوینلی، نویسنده اصلی این پژوهش و دانشمند پروژه در دانشگاه کالیفرنیا در لس‌آنجلس، در توضیح این فرایند اعلام کرد که حرکت آب در زیر یخ می‌تواند نفوذ آب گرم به اعماق پهنه‌های یخی را تسهیل کند و شدت ذوب را افزایش دهد.
احتمال قطع اتصال توایتس به بستر سنگی تا پایان قرن
فرایند ذوب‌شدن، جداشدن تدریجی توایتس از برآمدگی موژینو را سرعت می‌بخشد. این برآمدگی، ساختاری سنگی در زیر آب است که در حال حاضر از پایین به تثبیت یخچال کمک می‌کند. بر اساس نتیجه‌گیری این مطالعه، احتمال اینکه توایتس تا پایان قرن جاری اتصال خود را به این برآمدگی از دست بدهد، حدود ۶۰ درصد است. چنین تغییری می‌تواند بر پایداری یخچال تأثیر بگذارد و روند از دست رفتن یخ را تشدید کند.
با این حال، کارشناسان تأکید می‌کنند که برای پیش‌بینی دقیق حجم یخی که توایتس در آینده از دست خواهد داد، به پژوهش‌های بیشتری نیاز است.
ذوب توایتس ممکن است دست‌کم ۱۵۰ سال ادامه پیدا کند
در پژوهشی جداگانه، دانشمندان سازمان نقشه‌برداری جنوبگان بریتانیا به این نتیجه رسیدند که یخچال توایتس دست‌کم طی ۱۵۰ سال آینده به از دست دادن یخ ادامه خواهد داد. این نتیجه حتی با در نظر گرفتن شدیدترین شرایط قابل تصور برای سردشدن اقیانوس نیز برقرار بود.
پژوهشگران در این مطالعه از مدل‌های شبیه‌سازی رایانه‌ای استفاده کردند تا اثرات ذوب ناشی از اقیانوس را طی یک قرن و نیم آینده بررسی کنند.
مجموع این یافته‌ها نشان می‌دهد که یخچال توایتس با وجود قرارگرفتن در منطقه‌ای دورافتاده از قطب جنوب، نقشی مهم در آینده سطح آب دریاهای جهان دارد. ادامه ذوب آن می‌تواند پیامدهایی بلندمدت برای مناطق ساحلی ایجاد کند و ضرورت بررسی دقیق‌تر تغییرات پهنه‌های یخی قطب جنوب را افزایش دهد.
منبع: خبرآنلاین
