رئیس مرکز پژوهش های مجلس با بیان اینکه ظرفیتهای سرزمینی ایران باید از حاشیه به متن برنامهریزی و بودجهریزی کشور بیاید، گفت: دشمن میخواهد ایران را در روزمرگی گرفتار کند، افقگشایی برای امید اولویت کشور است که باید برای عبور از شرایط دشوار از کوچکترین ظرفیتهای سرزمینی خود بهره ببریم.
به گزارش خبرنگار خانه ملت، بابک نگاهداری، رئیس مرکز پژوهشهای مجلس، امروز (شنبه ۳۰ آبانماه) در نشست خبری نخستین همایش ملی و بینالمللی «ایران؛ سرزمین ظرفیتها» که در محل مرکز برگزار شد، با بیان اینکه هدف اصلی این نشست، بیش از انتقال اخبار همایش «ایران، سرزمین ظرفیتها»، جلب توجه رسانهها به موضوع ظرفیتشناسی سرزمینی ایران است، افزود: امیدواریم در کنار یکدیگر و در قالب رویدادی که به دنبال شکلدهی به گفتوگویی فراگیر اجتماعی درباره ظرفیتهای سرزمینی ایران است، اهمیت این موضوع را بیشتر مورد بحث قرار دهیم و به ذهنیت مشترکی درباره ضرورت توجه به ظرفیتهای سرزمینی کشور برسیم.
دشمنان میخواهند ما را از افقگشایی و توجه به ظرفیتهای کشور برای ایجاد فرصتهای جدید محروم کنند
رئیس مرکز پژوهشهای مجلس با اشاره به شرایط کشور و تلاش دشمنان برای گرفتار کردن ایران در روزمرگی و چالشهای مقطعی، تصریح کرد: دشمنان میخواهند ما را از افقگشایی و توجه به ظرفیتهای کشور برای ایجاد فرصتهای جدید محروم کنند، از این رو باید بیش از گذشته به ظرفیتهای سرزمینی خود توجه داشته باشیم و حداکثر سرمایهگذاری و بهرهبرداری را از این ظرفیتها انجام دهیم.
وی با بیان اینکه همایش «ایران، سرزمین ظرفیتها» در واقع مجموعهای از نشستها و گفتوگوها در تهران و ۳۱ استان کشور را در بر میگیرد، ادامه داد: هدف این رویداد، شناسایی ظرفیتها و فرصتهای کشور و بهرهگیری حداکثری از توان داخلی برای عبور از تنگناهای ناشی از تحریمها و شرایط اقتصادی است.
نگاهداری با تأکید بر اینکه ایران سرزمین ظرفیتها و فرصتهاست، اما این ظرفیتها به صورت خودکار به مزیت تبدیل نمیشوند، گفت: صرف برخورداری از منابع و ظرفیتهای مختلف، برای کشور مزیت ملی ایجاد نمیکند، بلکه منابع طبیعی، موقعیت جغرافیایی، میراث تاریخی، تنوع اقلیمی، سرمایه انسانی و توان اقتصادی زمانی میتوانند در شرایط دشوار کنونی به مزیت ملی تبدیل شوند که سه اقدام اساسی در این زمینه انجام شود.
وی شناخت درست ظرفیتها و فرصتها را نخستین گام در مسیر بهینهسازی دانست و افزود: اقدام دوم، همنگری و شناخت نسبت ظرفیتها و فرصتهای مختلف با یکدیگر است؛ موضوعی که هنوز در کشور ما به شکل مطلوب محقق نشده است. هرچند اقداماتی در قالب آمایش سرزمین از سوی سازمان برنامه و بودجه و برخی نهادهای دیگر انجام شده، اما مرحله همنگری مجموعه ظرفیتها و فرصتهای کشور هنوز نتوانسته جایگاه واقعی خود را در برنامهریزیهای کشور پیدا کند.
رئیس مرکز پژوهشهای مجلس با اشاره به تهیه اسناد مطالعاتی در زمینه ظرفیتها و فرصتهای کشور، تصریح کرد: اینکه این اسناد در حاشیه برنامهریزی کشور قرار گرفتهاند یا نگاه سرزمینی و ظرفیتشناسی واقعاً در متن برنامهریزی و بودجهریزی کشور مورد توجه قرار گرفته، محل تأمل است. به اعتقاد من، تاکنون این اتفاق به شکل مطلوب رخ نداده و بخش عمده ضعف ما به شناخت ناکافی از ارتباط و نسبت ظرفیتهای مختلف کشور با یکدیگر بازمیگردد.
وی بالفعل کردن ظرفیتها را سومین اقدام ضروری برشمرد و ادامه داد: اگر نتوانیم ظرفیتهای مختلف را با یکدیگر همنگری کنیم و به فرصتهای بزرگتر و ابتکارات جدید برسیم، در مرحله بالفعل کردن آنها نیز با مشکل مواجه خواهیم شد.
ظرفیتهای سرزمینی، تنها ضمانت بقای ما در شرایط پساجنگ است
نگاهداری با اشاره به تحولات کشور، جنگ ۴۰ روزه تحمیلشده و شرایط پس از جنگ و همچنین تحولات عرصه بینالمللی، یادآور شد: بسیاری معتقدند ۱۰ تا ۱۵ سال آینده دوران تلاطم خواهد بود، بنابراین باید از کوچکترین ظرفیتهای سرزمینی کشور حداکثر استفاده را داشته باشیم تا بتوانیم از شرایط دشوار عبور موفقی داشته باشیم. در شرایط پساجنگ رمضان نیز توجه به ظرفیتهای سرزمینی با رویکرد شناخت، همنگری و بالفعل کردن آنها اهمیت ویژهای دارد.
وی با طرح پرسشهایی درباره میزان بهرهگیری از ظرفیتهای کشور، گفت: اگرچه در استانها اقداماتی برای شناسایی ظرفیتهای معدنی، کشاورزی، گردشگری و سایر حوزهها انجام شده، اما باید بررسی کنیم که آیا توانستهایم ظرفیتهای موجود در پهنههای مختلف شمال غرب، جنوب شرق، شمال شرق، جنوب غرب و پهنه مرکزی کشور را در ارتباط با یکدیگر قرار دهیم و ابتکارات چندجانبهای میان این پهنهها شکل بگیرد؟
رئیس مرکز پژوهشهای مجلس با اشاره به ضرورت همنگری ظرفیتهای مختلف در داخل استانها نیز افزود: باید بررسی کنیم که آیا توانستهایم ظرفیتهای صنعتی، گردشگری، کشاورزی و سایر حوزهها را در داخل استانها به یکدیگر پیوند دهیم و ابتکارات سازندهای برای اداره و توسعه مناطق مختلف ایجاد کنیم.
وی توجه به ظرفیت استانهای مرزی در ارتباط با کشورهای همسایه را از دیگر ضرورتهای برنامهریزی کشور دانست و تصریح کرد: همچنین باید بررسی کنیم که آیا در برنامهریزیهای توسعهای به زنجیرههای ارزش اقتصادی منطقهای و بینالمللی که از کشور عبور میکنند، توجه کافی داشتهایم یا خیر.
نگاهداری با اشاره به عبور زنجیره اقتصادی و فناوری چین از شرق به غرب و همچنین زنجیرههای ارزش اقتصادی از شمال به جنوب کشور، تصریح کرد: باید ببینیم این زنجیرههای ارزش چه تصویری در استانهای ما پیدا کردهاند، اگر میخواهیم در اقتصاد منطقهای و بینالمللی نقشآفرینی موفقی داشته باشیم، نمیتوانیم در طراحیها و جانماییهای صنعتی و جمعیتی نسبت به این زنجیرههای ارزش اقتصادی منطقهای و بینالمللی بیتوجه باشیم.
تأکید بر ضرورت توجه به زنجیرههای ارزش منطقهای و فرامنطقهای در برنامهریزی استانها
نگاهداری با تأکید بر ضرورت توجه به زنجیرههای ارزش منطقهای و فرامنطقهای در برنامهریزی استانها، گفت: باید بررسی کنیم که در حوزه فناوری و کریدورهای حملونقل، چه میزان به این موضوع در برنامهریزی تکتک استانها توجه شده است، برای مثال، اگر در فناوریهای چینی ظرفیت و سرریز وجود دارد، باید مشخص کنیم در مسیر عبور این زنجیرهها از استانهای مختلف، چه صنایع و فناوریهایی را باید مستقر کنیم تا حداکثر بهرهبرداری از این فرصتها صورت بگیرد.
وی با تأکید بر اینکه تلاشهای انجامشده در کشور برای شناسایی ظرفیتها را نادیده نمیگیرد، افزود: با این حال، به نظر میرسد توجه به ظرفیتهای استانی و مسائل آمایشی همچنان در حاشیه و نه در متن برنامهریزی کشور قرار دارد، تلاش ما در این همایش و مجموعه اقداماتی که طی ماههای آینده برگزار خواهیم کرد، جلب توجه بیشتر به اهمیت این موضوع و ایجاد درک جامع در میان نخبگان و فعالان استانهای مختلف درباره ایران به عنوان یک سرزمین، ظرف تمدنی و کلیتی بههمپیوسته است تا بتوانیم ظرفیتهای آن را در کنار یکدیگر قرار دهیم و حداکثر بهرهبرداری را داشته باشیم.
رئیس مرکز پژوهشهای مجلس با اشاره به شعار این همایش با عنوان «ظرفیت استانی، اقتدار ایرانی» تصریح کرد: اعتقاد ما این است که اگر به دنبال اقتدار ملی در شرایط کنونی هستیم و افزایش قدرت ملی یک ضرورت به شمار میرود، مسیر دستیابی به این اقتدار از شکوفایی ظرفیتهای استانی میگذرد.
وی ادامه داد: هرچه استانهای کشور از مراکزی که چشمشان به اعتبارات مرکزی است، به مراکزی تبدیل شوند که خودشان برای گستره ملی خلق ثروت، فرصت و ظرفیت میکنند، در عبور از شرایط دشوار کنونی موفقتر خواهیم بود، بنابراین باید به دنبال توانمندسازی هرچه بیشتر استانها با استفاده از ظرفیتهای خود و همنگری میان این ظرفیتها باشیم.
نگاهداری با بیان اینکه همنگری ظرفیتهای سرزمینی اقدامی پیچیده است و به همین دلیل تاکنون به شکل مطلوب انجام نشده، گفت: امیدواریم همکاران مرکز پژوهشهای مجلس و اندیشکدههای حکمرانی و قانونگذاری استانی که اکنون در ۳۱ استان کشور مستقر هستند، بتوانند در این مسیر نقشآفرینی کنند.
وی با اشاره به عضویت دانشگاههای وزارت علوم، وزارت بهداشت و دانشگاه آزاد اسلامی در اندیشکدههای حکمرانی و قانونگذاری استانی، افزود: حدود ۷۰۰ تا ۸۰۰ نفر از نخبگان کشور در قالب شوراهای علمی و مدیران این اندیشکدهها با مرکز پژوهشها همکاری میکنند و امیدواریم بتوانیم این ظرفیت را در مسیر شناسایی و همنگری ظرفیتهای سرزمینی به میدان بیاوریم.
رئیس مرکز پژوهشهای مجلس با تأکید بر ضرورت استفاده از ظرفیتهای خارج از مراکز دانشگاهی نیز گفت: در این حرکت باید صدای کشاورزان، صنعتگران، کارآفرینان و فعالان اجتماعی هر استان را به صورت میدانی بشنویم و ظرفیتهای آنان را احصا کنیم.
بهرهگیری از فناوریهای نوین در مرکز پژوهشهای مجلس برای پیشبرد این طرح
وی با اشاره به بهرهگیری از فناوریهای نوین در مرکز پژوهشهای مجلس برای پیشبرد این طرح، ادامه داد: تلاش میکنیم با استفاده از این فناوریها، همنگری میان پهنههای مختلف کشور، ظرفیتهای درون استانها، ارتباط با کشورهای همجوار و ظرفیتهای منطقهای و بینالمللی هر استان را انجام دهیم و گامی را که تاکنون در کشور به شکل مطلوب برداشته نشده، محقق کنیم.
نگاهداری با بیان اینکه هدف، فعالسازی حداکثری یک جریان مستمر گفتوگو درباره ظرفیتها و فرصتهای سرزمینی ایران در حوزههای مختلف است، گفت: شناخت ایران و ظرفیتهای آن، مقدمه ساختن ایران جدید در عرصه پساجنگ است و تمام تلاش ما در این مسیر خواهد بود.
وی تأکید کرد: دلیل اینکه بر شکلگیری گفتوگوی فراگیر اجتماعی تأکید داریم، این است که صرف تدوین اسناد مطالعاتی نمیتواند مشکلات را حل کند. اگر سندی به اسناد دیگر اضافه شود، اما ذهنیت مشترک میان نخبگان جامعه درباره ظرفیتهای آمایشی و سرزمینی کشور شکل نگیرد و ضرورت فعالسازی این ظرفیتها درک نشود، اتفاق مؤثری رخ نخواهد داد.
رئیس مرکز پژوهشهای مجلس با تأکید بر اینکه هدف این همایش تبدیل ظرفیتشناسی سرزمینی به یک بینش و منطق تصمیمگیری درباره ایران است، افزود: نمیخواهیم این موضوع صرفاً به سندی در گوشه ادارات و سازمانها تبدیل شود، بلکه به دنبال شکلگیری یک نگاه مشترک و جریان اجتماعی فراگیر در این زمینه هستیم.
نقش محوری رسانهها در تحقق این هدف
وی با اشاره به نقش محوری رسانهها در تحقق این هدف، گفت: دست شما را میفشاریم، چراکه بیش از خود این کار، شکل دادن به گفتوگوی اجتماعی فراگیر میان نخبگان استانهای مختلف و صاحبنظران مقیم مرکز اهمیت دارد و محوریت این گفتوگو با رسانهها است شاید ۵۰ درصد کار بر عهده پژوهشگران و مرکز پژوهشهای مجلس باشد، اما نقش رسانهها در حمایت از این جریان، نه فقط در این نشست خبری، بلکه به عنوان یک اولویت ملی، بسیار تعیینکننده است.
نگاهداری با اشاره بهظرفیت اندیشکدههای حکمرانی و قانونگذاری استانی و توانمندیهای فناورانه مرکز پژوهشهای مجلس، ابراز امیدواری کرد با استفاده مکمل از این ظرفیتها، همنگری میان ظرفیتهای سرزمینی و شناسایی ابتکارات اقتصادی، اجتماعی و صنعتی در کشور محقق شود.
وی با تأکید بر اهمیت ظرفیتشناسی تمدنی و استانی در مقطع تاریخی کنونی، یادآور شد: احصای ظرفیتهای تمدنی و استانی کشور میتواند یکی از بسترهای افقگشایی برای ایران باشد و به شکستن محدودیتهایی که دشمنان ایران عزیز درصدد تحمیل آن بر کشور هستند، کمک کند.
نگاهداری در پاسخ به پرسشی درباره زمان برگزاری همایش، نحوه ارسال مقالات و جزئیات اجرایی این رویداد، با تأکید بر اینکه «ایران، سرزمین ظرفیتها» صرفا یک همایش مقطعی نیست، گفت: این رویداد را زماندار و مستمر طراحی کردهایم و از همین اکنون آغاز میشود؛ بهگونهای که فعالیتها در تمامی استانها به صورت همزمان دنبال خواهد شد.
وی افزود: علاقهمند نیستیم این موضوع را در قالب یک همایش سریع جمعبندی کنیم چراکه شکلگیری ذهنیت مشترک، هدف اصلی ماست. باید همه به این درک مشترک برسیم که چگونه میتوانیم از ظرفیتهای استانها حداکثر استفاده را داشته باشیم و روی آنها کار کنیم.
تشکیل شورای علمی و آغاز فرآیند همنگری در ۳۱ استان؛ حرکت از «مطالعات حاشیهای» به «برنامهریزی واقعی»
رئیس مرکز پژوهشهای مجلس با اشاره به تشکیل شورای علمی در این مرکز برای جمعبندی نهایی اقدامات، ادامه داد: با استفاده از ظرفیتهای مرکز پژوهشها، همنگری، تحلیل و پردازش فرصتهایی که استانهای مختلف شناسایی و ارسال میکنند، انجام خواهد شد تا بتوانیم پهنههای مختلف کشور را در ارتباط با یکدیگر، استانهای کشورهای همسایه و زنجیرههای ارزش منطقهای و بینالمللی بررسی کنیم.
وی شناسایی ابتکارات اقتصادی، صنعتی و اجتماعی را از اهداف اصلی این فرآیند دانست و تصریح کرد: این کاری است که تاکنون در کشور به شکل مطلوب انجام نشده است، بنابراین عجلهای نداریم که صرفا یک رویداد با تاریخ مشخص برگزار و پرونده آن بسته شود. به دنبال شکلگیری سلسله نشستها و رویدادهایی هستیم که به صورت همزمان در ۳۱ استان آغاز میشود و در مرکز پژوهشهای مجلس نیز دنبال خواهد شد.
نگاهداری با اشاره به پیشبینی فراخوان مقاله در کنار فعالیتهای کارشناسی و پژوهشی مرکز، گفت: برای مشارکت حداکثری و فراگیر شدن ذهنیت مشترک درباره ظرفیتهای سرزمینی، فراخوان مقاله نیز در نظر گرفته شده است و این فرآیند در کنار سازماندهی مرکزی و همکاری پژوهشگران مرکز و اندیشکدههای حکمرانی و قانونگذاری استانی پیش خواهد رفت.
وی در پاسخ به پرسشی درباره ارزیابی عملکرد دولت در زمینه تفویض اختیار به استانها و میزان تأثیر این اقدام در بهرهگیری از ظرفیتهای کشور، با اشاره به همکاری مرکز پژوهشهای مجلس با دولت در این زمینه، گفت: مرکز پژوهشهای مجلس همکاری نزدیکی با دولت داشته و گزارش تخصصی درباره الگوی تفویض اختیار تهیه کرده است که در آن مشخص شده چه موضوعاتی و در چه حوزههایی قابلیت تفویض به استانها را دارند و چه مسائلی باید در مرکز متمرکز باقی بمانند.
رئیس مرکز پژوهشهای مجلس افزود: این گزارش تخصصی مورد توجه دولت قرار گرفت و همکاران ما در جلسات مختلف حضور پیدا کردند و مدل و الگوی طراحیشده را در اختیار دولت گذاشتند که مورد توجه نیز قرار گرفت.
در همایش «ایران، سرزمین ظرفیتها» به دنبال برداشتن گامی فراتر از تفویض اختیار هستیم
وی با بیان اینکه در همایش «ایران، سرزمین ظرفیتها» به دنبال برداشتن گامی فراتر از تفویض اختیار هستیم، تصریح کرد: یک نگاه این است که مرکز چه منابع و اختیاراتی دارد و میتواند در اختیار استانها قرار دهد، اما ما میخواهیم یک قدم جلوتر برویم و به این موضوع بپردازیم که چگونه استانهای کشور میتوانند خودشان ظرفیتساز ملی باشند و اقتدار ایران را فراهم کنند.
نگاهداری ادامه داد: به جای اینکه استانها همواره چشمشان به مرکز و منابع محدود بودجهای باشد، باید به مراکزی برای خلق ثروت و فناوری تبدیل شوند و خودشان یاریگر پیشرفت و توسعه ایران باشند، در واقع، به دنبال این هستیم که توان و قدرت ملی از محیط و استانها به سمت مرکز تولید شود.
وی با تأکید بر اینکه تاکنون از درصد بسیار اندکی از ظرفیتهای سرزمینی کشور استفاده شده است، گفت: دلیل این مسئله آن است که ظرفیتشناسی سرزمینی تاکنون موضوعی پسینی و حاشیهای بوده است. ما میخواهیم این موضوع را به مسئلهای پیشینی تبدیل کنیم و از حاشیه به متن برنامهریزی کشور بیاوریم.
رئیس مرکز پژوهشهای مجلس خاطرنشان کرد: ممکن است در مقاطع مختلف درباره ظرفیتهای سرزمینی صحبت کرده و اسنادی نیز تولید کرده باشیم، اما قبول بفرمایید که تاکنون بسیاری از ظرفیتهای سرزمینی کشور به شکل جدی شناسایی و مورد استفاده قرار نگرفتهاند. تلاش ما این است که استانهای کشور صرفاً به دنبال دریافت اختیارات از مرکز نباشند، بلکه خودشان به ظرفیتساز ایران تبدیل شوند.
نگاهداری در پاسخ به پرسشی درباره ابعاد بینالمللی همایش و کشورهای مشارکتکننده، با اشاره به ضرورت بهرهگیری از فرصتهای منطقهای و فرامنطقهای در برنامهریزی توسعه کشور، گفت: نمیتوان بدون توجه به فرصتهای بینالمللی برای کشور برنامهریزی کرد و باید نسبت ظرفیتهای استانی ایران با این فرصتها بهدرستی تعریف شود؛ موضوعی که تاکنون به شکل مطلوب مورد توجه قرار نگرفته است.
وی با اشاره به اقدامات مرکز پژوهشهای مجلس در حوزه دیپلماسی اقتصادی و در شرایط جنگ و پساجنگ رمضان، افزود: در این مدت بستههای ابتکارات اقتصادی مرتبط با چین در قالب نقشه راه عملیاتی سند راهبردی ۲۵ ساله تهیه و در اختیار مسئولان قرار گرفته است. همچنین بستههای عملیاتی در ارتباط با روسیه و پاکستان طراحی شده و در زمینه معماری نظم نوین منطقهای و همکاری با کشورهای حاشیه خلیج فارس نیز ابتکارات و نقشه راههایی برای هر یک از این کشورها تدوین شده است.
رئیس مرکز پژوهشهای مجلس با بیان اینکه این ظرفیتها در همایش ایران، سرزمین ظرفیتها مورد توجه قرار خواهد گرفت، ادامه داد: در ارتباط با زنجیرههای ارزش اقتصادی و کریدورهای بینالمللی و منطقهای که از کشور عبور میکنند، باید حداکثر بهرهبرداری از ظرفیت استانهای واقع در مسیر این زنجیرهها صورت گیرد و مشخص شود چه صنایع و فناوریهایی در هر استان میتوانند از این فرصتها بهرهمند شوند.
نگاهداری تصریح کرد: برای نمونه، باید بررسی کنیم چه صنایعی در استانهای واقع در مسیر زنجیره فناوری چین مستقر شوند یا چگونه میتوان از زنجیره محصولات و کالاهای اساسی کشاورزی روسیه بهره گرفت. اینکه بدون توجه به فرصتهای بینالمللی عبوری از کشور، صرفا به ظرفیتهای داخلی خود توجه کنیم، نوعی بیمهری سرزمینی است.
وی با تاکید بر ضرورت استفاده حداکثری از موقعیت جغرافیایی ایران، خاطرنشان کرد: کریدورهای بزرگ بینالمللی شمال به جنوب و شرق به غرب از کشور عبور میکنند و با توجه به رقابت قدرتهای بزرگ در این منطقه، باید بتوانیم حداکثر استفاده را از این ظرفیتها داشته باشیم.
رئیس مرکز پژوهش های مجلس ادامه داد: بیش از ۳۰ مجموعه و ارگان رسمی کشور در حوزه بینالملل فعالیت دارند که از جمله آنها دانشگاهها و مجموعههای مختلف هستند. ارتباطاتی با این نهادها نیز برقرار شده تا بتوانیم ضلع بینالمللی این پروژه را دقیقتر و منسجمتر پیش ببریم.
وی در پاسخ به پرسشی درباره تعیین موضوعات مشخص برای همکاریهای بینالمللی و مشارکت کشورهای دیگر، مسئولان مرکز پژوهشهای مجلس تاکید کردند که در حال حاضر موضوعات از پایین به بالا و بر اساس نیازها و ظرفیتهای استانها شکل میگیرد و هر موضوعی که استانها بر آن تاکید داشته باشند، در صورت نیاز مورد بررسی و پیگیری قرار خواهد گرفت.
نگاهداری در پاسخ به پرسشی درباره اولویت چین در سیاستهای مرکز پژوهشهای مجلس و تاکید رهبر انقلاب بر گسترش روابط با این کشور، گفت: در مرکز پژوهشهای مجلس، شورای راهبردی ایران و چین فعالیت دارد که چند سال است به صورت تخصصی روی این موضوع کار میکند و گزارشهای متعددی در این زمینه تهیه شده است.
وی افزود: با مراجعه به سایت مرکز پژوهشهای مجلس میتوان دهها گزارش در ارتباط با چین را مشاهده کرد. حاصل مجموعه مطالعات مرکز نیز چند ماه پیش در قالب نقشه راه عملیاتی ایران و چین تدوین شد که در آن، اقدامات عملیاتی مورد نیاز برای اجرای سند راهبردی همکاریهای ایران و چین مشخص و در اختیار مسئولان قرار گرفت.
رئیس مرکز پژوهشهای مجلس با اشاره به سازماندهی اندیشکدههای فعال در حوزه چین، ادامه داد: حدود ۲۲ اندیشکده در کشور در زمینه چین فعالیتهایی داشتهاند که با آنها ارتباط برقرار کردهایم و در حال سازماندهی این مجموعه هستیم تا از ظرفیت اندیشکدههای داخلی حداکثر استفاده را داشته باشیم.
نگاهداری تصریح کرد: گفتوگوهای متعددی میان مرکز پژوهشهای مجلس و اندیشکدههای مختلف چین برگزار شده و تبادل نظر با اندیشمندان و فعالان چینی نیز در قالب وبینارها انجام میشود. همچنین همکاران مرکز در چند همایش برگزارشده در چین حضور داشتهاند و سفرهایی نیز در این زمینه صورت گرفته است.
وی با اشاره به ملاقاتهای متعدد با سفیر چین، یادآور شد: در مدت مسئولیت بنده، حدود ۱۰ ملاقات با سفیر چین انجام شده و مسائل فیمابین در این دیدارها مورد بحث، گفتوگو و تبادل نظر قرار گرفته است. مرکز پژوهشهای مجلس از جمله مراکزی است که به صورت جدی، فشرده و راهبردی به موضوع چین ورود کرده و این مسیر را دنبال میکند.
افزایش تابآوری اقتصادی و قدرت ملی در برابر دشمنان
نگاهداری در پاسخ به پرسشی درباره برنامههای همایش ایران، سرزمین ظرفیتها برای افزایش تابآوری اقتصادی کشور در برابر جنگ اقتصادی و محاصره ایران، گفت: تمام این همایش با هدف افزایش تابآوری و تولید قدرت ملی ایران برای مواجهه با دشمنان طراحی شده است و ما چارهای جز افزایش قدرت ملی نداریم.
وی با بیان اینکه قدرت ملی تنها به حوزه دفاعی و نظامی محدود نمیشود، افزود: قدرتآفرینی فناورانه، اقتصادی و اجتماعی نیز بخشهای مهم قدرت ملی هستند که در کنار یکدیگر میتوانند تابآوری و بازدارندگی جمهوری اسلامی ایران و کشور عزیزمان را در برابر دشمنان افزایش دهند.
ضرورت افقگشایی و امیدآفرینی در کشور
رئیس مرکز پژوهشهای مجلس با تاکید بر ضرورت افقگشایی و امیدآفرینی در کشور، خطاب به رسانهها گفت: خواهش میکنم به افقگشایی اهتمام بیشتری داشته باشید. احساس میکنم دشمنان این مرز و بوم میخواهند ما را آنقدر در روزمرگیها و گرفتاریهای روزانه فرو ببرند که از افقگشاییهای فرصتآفرین و ظرفیتزا غافل شویم.
وی ادامه داد: این موضوع را در تولید همه اخبار، از جمله اخبار مربوط به فعالیتهای همایش ایران، سرزمین ظرفیتها، مورد توجه قرار دهید. افقگشایی برای امید در شرایط کنونی یکی از اولویتهای کشور است و نیت اصلی ما در این همایش نیز ایجاد افقهای جدید پیش روی رشد اقتصادی کشور با استفاده از ظرفیت استانهاست تا بتوانیم توطئههای دشمنان را خنثی کنیم.
نقش نمایندگان مجلس در شناسایی و بهرهبرداری از ظرفیتهای استانی
نگاهداری در پاسخ به پرسشی درباره اقدامات نمایندگان مجلس در همایش ایران، سرزمین ظرفیتها و نقش آنها در اصلاح قوانین، گفت: نمایندگان مجلس حتما در بخش شناسایی فرصتها و ظرفیتهای استانی مشارکت خواهند داشت و یکی از اهداف راهاندازی اندیشکدههای استانی نیز تعامل با نمایندگان، ارائه خدمات کارشناسی و دریافت نظرات آنها در حوزههای انتخابیه و مسائل محلی و منطقهای است.
وی افزود: نمایندگان مجلس در مرحله شناسایی ظرفیتهای استانها نقش مهمی دارند و در مرحله بعد نیز برنامه داریم با استفاده از پردازشهای نوآورانه و فناوریهای جدید، ظرفیتهای مختلف را با یکدیگر ترکیب و بررسی کنیم.
رئیس مرکز پژوهشهای مجلس با بیان اینکه ممکن است ظرفیتهای یک استان در شمال غرب کشور با فرصتهای موجود در جنوب شرق کشور ارتباط پیدا کند، ادامه داد: از این ارتباط میان ظرفیتها میتوان ابتکارات اقتصادی، فرهنگی و اجتماعی و در حوزههای مختلف استخراج کرد.
نگاهداری تصریح کرد: پس از شناسایی و استخراج این ابتکارات، هدف ما وارد کردن آنها در برنامهریزیهای کشور و بودجهریزی است. در این مرحله نیز نمایندگان مجلس میتوانند با همکاری کمیسیونهای مختلف مجلس و دولت، زمینه استفاده از این ابتکارات در برنامههای پیشرفت کشور و بودجههای سالانه را فراهم کنند.
وی تاکید کرد: ما این موضوع را صرفا محدود به مجلس نمیدانیم و تلاش میکنیم ابتکارات استخراجشده را در اختیار مجلس و دولت قرار دهیم تا در برنامهریزیهای کشور و بودجهریزی سالانه مورد توجه قرار گیرد.
ظرفیتهای استانی در تدوین قوانین و برنامههای دولت
نگاهداری در پاسخ به پرسشی درباره میزان استفاده از خروجی همایش در تدوین قوانین و برنامههای دولت و سازوکار الزام دستگاهها به اجرای پیشنهادهای کارشناسی، گفت: مرکز پژوهشهای مجلس هماکنون به صورت همهجانبه با مجلس و دولت تعامل و همکاری دارد و تولیدات کارشناسی مرکز نیز مورد توجه دولت قرار میگیرد و از سوی رئیس جمهور و معاون اول رئیس جمهور به نهادهای دولتی ارجاع داده میشود.
وی افزود: ما علاقهمندیم این اقدامات در قالب تعامل کارشناسی و سازنده دنبال شود. در قالب پروژههای راهبری نیز بسیاری از موضوعات را با همکاری نزدیک دولت پیش میبریم و دولت اهتمام دارد پیشنهادهای کارشناسی مرکز را مورد توجه قرار دهد.
رئیس مرکز پژوهشهای مجلس با بیان اینکه مشکل اصلی در حوزه آمایش سرزمینی و بهرهگیری از ظرفیت استانها، نبود پردازش عمیق تخصصی و کارشناسی است، ادامه داد: این کار دشواری است و ما نیز با جسارت کارشناسی به این موضوع ورود کردهایم و امیدواریم بتوانیم از عهده آن برآییم.
نگاهداری یادآور شد: آنچه باید انجام شود، پردازش و تحلیل جامع ظرفیتهای استانها و استخراج ابتکارات عملیاتی از این ظرفیتهاست. صرفا داشتن فهرستی از ظرفیتها کافی نیست؛ هرچند چنین فهرستهایی کم و بیش در کشور وجود دارد و ما نیز تلاش میکنیم آنها را به شکل میدانیتر و جزئیتر تقویت کنیم.
وی افزود: علت اینکه دولت و مجلس تاکنون نتوانستهاند موضوع بهرهگیری از ظرفیتهای سرزمینی را آنچنان که باید پیش ببرند، این است که توان پردازش تخصصی و استخراج ابتکارات عملیاتی از این ظرفیتها به اندازه کافی در کشور شکل نگرفته است. ما تلاش میکنیم در حرکتی که آغاز کردهایم، این موضوع را دنبال کنیم.
نگاهداری در پاسخ به پرسشی درباره پیگیری میزان تحقق پیشنهادها و ابتکارات استخراجشده از همایش ایران، سرزمین ظرفیتها، گفت: اگر در شرایط دشوار کشور، ابتکارات سازنده اقتصادی، اجتماعی، فناورانه و تجاری استخراج و پیشنهاد شود، طبیعتا هر قوه عاقلهای در دولت و مجلس از آن استقبال خواهد کرد. مشکل اصلی این بوده که تاکنون این ابتکارات به شکل مطلوب استخراج نشدهاند.
وی افزود: ما حتما میزان تحقق پیشنهادها و ابتکارات را نیز پیگیری خواهیم کرد. ظرفیتهای استانها را در قالب کتابهای مجزا تدوین میکنیم و با استفاده از ظرفیت فناوریهای نوین موجود در مرکز پژوهشهای مجلس، تلاش خواهیم کرد پردازش دقیقتری از این ظرفیتها انجام دهیم و خروجی نهایی را در قالب یک سند گزارشی در اختیار مسئولان و حتی عموم مردم قرار دهیم.
استفاده از ظرفیت ایرانیان خارج از کشور در همایش ایران، سرزمین ظرفیتها
رئیس مرکز پژوهشهای مجلس در پاسخ به پرسشی درباره برنامه این مرکز برای استفاده از ظرفیت ایرانیان خارج از کشور، گفت: استفاده از ظرفیت ایرانیان خارج از کشور از همان ابتدای طراحی این پروژه مورد توجه قرار گرفته و یکی از بخشهای برنامهریزی ما محسوب میشود.
نگاهداری تصریح کرد: هر فردی که دل در گرو اعتلای ایران و پیشرفت کشور داشته باشد، در هر نقطه جغرافیایی از جهان که قرار گرفته باشد، ما آمادگی داریم از ظرفیتها، پیشنهادها و ابتکارات او استفاده کنیم.
وی ادامه داد: از همین ابتدا و در تمام مراحل پیشبرد این پروژه، آمادگی استفاده از پیشنهادهای ایرانیان خارج از کشور وجود دارد و فراخوان ما برای مشارکت آنها نیز در همین راستا خواهد بود. حتما باید از ظرفیت این افراد برای پیشرفت ایران استفاده کنیم.
رئیس مرکز پژوهشهای مجلس با بیان اینکه هدف اصلی این نشست صرفا انتقال اخبار مربوط به همایش ایران، سرزمین ظرفیتها نبود، ادامه داد: تلاش داشتیم توجه شما را به عنوان یکی از مخاطبان اصلی موضوع ظرفیتشناسی سرزمینی ایران جلب کنیم تا در کنار یکدیگر، نه فقط در این نشست خبری، بلکه در قالب یک رویداد فراگیر اجتماعی، درباره ظرفیتهای سرزمینی ایران گفتوگو کنیم و به ذهنیت مشترکی درباره ضرورت توجه به این موضوع در شرایط کنونی کشور برسیم.
وی یادآور شد: دشمنان این مرز و بوم تلاش میکنند ما را در روزمرگیها، مسائل و چالشهای موردی گرفتار کنند و از افقگشایی و توجه به ظرفیتهای کشور برای ایجاد فرصتهای جدید محروم سازند. در شرایط کنونی، بیش از گذشته نیاز داریم به ظرفیتهای سرزمینی خود توجه کنیم و حداکثر سرمایهگذاری و بهرهبرداری را از این ظرفیتها داشته باشیم.
نگاهداری با اشاره به برنامهریزی برای برگزاری سلسله نشستها و گفتوگوها در تهران و ۳۱ استان کشور، گفت: هدف این برنامهها شناسایی ظرفیتها و فرصتهای کشور و بهرهگیری حداکثری از ظرفیتهای داخلی در شرایط محدودیتهای ناشی از تحریم و جنگ اقتصادی است.
تبدیل ظرفیتها به مزیت ملی، شرط عبور از ۱۵ سال پرتلاطم پیش رو است
وی با بیان اینکه ایران سرزمین ظرفیتها و فرصتهاست، تاکید کرد: این ظرفیتها به صورت خودکار به مزیت ملی تبدیل نمیشوند و صرف وجود منابع، موقعیت جغرافیایی، میراث تاریخی، تنوع اقلیمی، سرمایه انسانی و توان اقتصادی برای ایجاد مزیت ملی کافی نیست.
رئیس مرکز پژوهشهای مجلس سه مرحله اساسی برای تبدیل ظرفیتهای کشور به مزیت ملی را شناخت صحیح ظرفیتها و فرصتها، همنگری و تحلیل ارتباط میان آنها و در نهایت بالفعل کردن این ظرفیتها عنوان کرد.
نگاهداری افزود: شناخت ظرفیتها نخستین مرحله اقدام برای بهینهسازی است، اما مرحله دوم یعنی همنگری مجموعه ظرفیتها و فرصتهای کشور، تاکنون به شکل مطلوب در نظام برنامهریزی کشور محقق نشده است.
وی با اشاره به اقدامات انجامشده در حوزه آمایش سرزمین از سوی سازمان برنامه و بودجه و برخی نهادهای دیگر، ادامه داد: در نهایت، این همنگری جامع ظرفیتها و فرصتها نتوانسته آنچنان که باید و شاید در برنامهریزی کشور منعکس شود. فهرستهایی از فرصتها و ظرفیتها در قالب اسناد مطالعاتی تهیه شده، اما اینکه این مطالعات در متن برنامهریزی و بودجهریزی کشور قرار گرفتهاند یا همچنان در حاشیه هستند، به اعتقاد من تاکنون به شکل مطلوب محقق نشده است.
نگاهداری تصریح کرد: بخش عمده ضعف موجود به این موضوع بازمیگردد که نتوانستهایم نسبت ظرفیتهای مختلف کشور با یکدیگر را به درستی درک کنیم و همنگری جامعی انجام دهیم تا به فرصتهای بزرگتر و ابتکارات جدید برسیم. وقتی این همنگری صورت نگیرد، در بالفعل کردن ظرفیتها نیز با مشکل مواجه خواهیم شد.
وی با اشاره به تحولات کشور، جنگ ۴۰ روزه تحمیلی و شرایط پساجنگ و همچنین تحولات عرصه بینالمللی، گفت: بسیاری معتقدند ۱۰ تا ۱۵ سال آینده دوران پرتنش و پرتلاطمی خواهد بود؛ بنابراین باید از کوچکترین ظرفیتهای سرزمینی کشور حداکثر استفاده را ببریم تا بتوانیم از شرایط دشوار پیشرو عبور موفقی داشته باشیم.
رئیس مرکز پژوهشهای مجلس با تاکید بر ضرورت توجه به ظرفیتهای سرزمینی در شرایط پساجنگ رمضان، خاطرنشان کرد: باید ظرفیتها را بشناسیم، میان آنها همنگری ایجاد کنیم و در نهایت آنها را بالفعل کنیم. با طرح چند پرسش ساده مشخص میشود که هنوز اقدامات لازم در این زمینه به شکل مطلوب انجام نشده است.
پایان توسعه جزیرهای؛ ضرورت ایجاد پیوند میان ظرفیتهای پراکنده استانها
نگاهداری ادامه داد: ممکن است در استانها فعالیتهایی در زمینه شناسایی ظرفیتهای معدنی، کشاورزی، گردشگری و سایر حوزهها انجام شده باشد، اما باید بررسی کنیم که آیا میان این ظرفیتها در پهنههای مختلف شمال غرب، جنوب شرق، شمال شرق، جنوب غرب و مرکز کشور ارتباط و تعامل ایجاد شده است یا خیر.
وی افزود: همچنین باید مشخص شود که آیا در داخل استانها، میان ظرفیتهای صنعتی، گردشگری، کشاورزی و سایر حوزهها همنگری صورت گرفته و ابتکارات سازندهای برای اداره مناطق مختلف کشور استخراج شده است یا خیر.
نگاهداری با اشاره به ضرورت استفاده از ظرفیت استانهای مرزی در ارتباط با کشورهای همسایه، گفت: باید بررسی کنیم که آیا در برنامههای توسعه کشور به این ظرفیتها آنچنان که باید و شاید توجه شده است یا خیر.
وی ادامه داد: همچنین باید ببینیم اگر زنجیرههای ارزش اقتصادی مختلف از کشور عبور میکنند، برای مثال زنجیره اقتصادی و فناوری چین که از شرق به غرب کشور امتداد دارد یا زنجیرههای اقتصادی شمال به جنوب، چه جایگاهی در برنامهریزی استانهای واقع در مسیر این زنجیرهها پیدا کردهاند.
رئیس مرکز پژوهشهای مجلس تصریح کرد: اگر میخواهیم در اقتصاد منطقهای و بینالمللی نقشآفرینی موفقی داشته باشیم، اما در طراحیها و جانماییهای صنعتی و جمعیتی به زنجیرههای ارزش اقتصادی منطقهای و بینالمللی توجه نکنیم، چگونه میتوانیم این نقشآفرینی را محقق کنیم؟
منبع: خانه ملت


