نتایج یک مطالعه بالینی نشان می‌دهد مصرف چهار هفته‌ای شربت سنتی جلاب می‌تواند خستگی جسمی زنان مبتلا به سرطان پستان را در دوره شیمی‌درمانی کم کند.
همشهری‌آنلاین – پروانه بندپی: پژوهشگران مرکز تحقیقات طب سنتی دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی در یک مطالعه بالینی، تأثیر شربت «جُلاب» را بر خستگی زنان مبتلا به سرطان پستان که تحت شیمی‌درمانی بودند، بررسی کردند. نتایج این مطالعه از کاهش خستگی جسمانی در بیمارانی حکایت دارد که این شربت را به مدت چهار هفته مصرف کرده بودند.
خستگی، یکی از عوارض شایع در بیماران مبتلا به سرطان است؛ عارضه‌ای که به‌ویژه در دوره شیمی‌درمانی می‌تواند توان جسمی بیمار را کاهش دهد و انجام فعالیت‌های روزمره را برای او دشوار کند. این خستگی برخلاف خستگی معمولی، لزوماً با استراحت و خواب برطرف نمی‌شود و گاهی حتی پس از پایان درمان نیز ادامه پیدا می‌کند.
در همین زمینه، گروهی از پژوهشگران مرکز تحقیقات طب سنتی و مفردات پزشکی دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی، تأثیر یکی از نوشیدنی‌های شناخته‌شده در طب ایرانی را بر کاهش خستگی این بیماران بررسی کردند.
دکتر غزاله حیدری‌راد، پزشک و متخصص طب سنتی و مجری این طرح پژوهشی، درباره جزئیات این مطالعه به همشهری می‌گوید: «جلاب یکی از شربت‌های سنتی در طب ایرانی است که از ترکیب زعفران، گلاب و عسل تهیه می‌شود. این نوشیدنی در متون طب سنتی مورد توجه بوده و در این پژوهش تلاش کردیم تأثیر آن را بر خستگی بیماران مبتلا به سرطان پستان با روش‌های علمی بررسی کنیم.»
بررسی تأثیر شربت جلاب بر ۷۵ بیمار
به گفته دکتر حیدری‌راد، متخصص طب سنتی، «در این کارآزمایی بالینی تصادفی، ۷۵ زن مبتلا به سرطان پستان که در دوره شیمی‌درمانی قرار داشتند و از خستگی رنج می‌بردند، شرکت کردند. شرکت‌کنندگان به‌صورت تصادفی به دو گروه تقسیم شدند. گروه اول به مدت چهار هفته، روزانه سه نوبت شربت جلاب مصرف کردند و برای گروه دوم شربتی مشابه از نظر رنگ، بو و طعم در نظر گرفته شد که ترکیبات اصلی جلاب را نداشت.»
این مطالعه به‌صورت دوسوکور انجام شد؛ به این معنا که نه بیماران و نه پزشکان تا پایان پژوهش از نوع شربت مصرفی شرکت‌کنندگان اطلاع نداشتند. به این ترتیب، محققان تلاش کردند احتمال تأثیر انتظار ذهنی بیماران یا ارزیابی پزشکان بر نتایج مطالعه را کاهش دهند.
کاهش خستگی جسمی با مصرف چهار هفته‌ای
مجری این طرح درباره نتایج پژوهش می‌گوید: «بعد از چهار هفته، در گروهی که شربت جلاب مصرف کرده بودند، کاهش خستگی جسمانی مشاهده شد. درحالی‌که چنین تغییری در گروه دریافت‌کننده شربت مشابه دیده نشد. همچنین در طول دوره مطالعه، عارضه جانبی نگران‌کننده‌ای گزارش نشد.»
به گفته دکتر حیدری راد، «هدف از انجام این پژوهش، بررسی امکان استفاده از ظرفیت برخی فرآورده‌های طب ایرانی در کنار درمان‌های رایج برای کمک به بهبود وضعیت بیماران و کیفیت زندگی آنها بوده است.»
حیدری راد تاکید می‌کند: «این پژوهش علمی نشان می‌دهد که تلفیق دانش طب ایرانی با روش‌های استاندارد روز می‌تواند گامی مؤثر در جهت کاهش رنج بیماران باشد. با این حال باید به خاطر داشته باشیم که نوشیدنی‌هایی مانند جلاب هرگز جایگزین درمان‌های تخصصی و اصلی سرطان (مانند شیمی‌درمانی) نیستند. بلکه مانند یک مکمل و «یار کمکی» برای بهبود توان جسمی عمل می‌کنند. بنابراین بیماران همواره باید پیش از افزودن هرگونه مکمل گیاهی به رژیم روزمره خود، حتماً موضوع را با پزشک انکولوژیست و تیم درمانگر خود مطرح کنند.»
منبع: همشهری
