در هفته‌های گذشته چند درگیری مسلحانه در سیستان‌وبلوچستان روی داد که با تلفاتی هم همراه بود. در ماه‌های گذشته بر شمار درگیری‌های نظامی در این استان افزوده شده است و متأسفانه در این درگیری‌ها افزون بر نیروهای نظامی، گروهی از شهروندان عادی نیز قربانی این خشونت‌ها شده‌اند. این رویدادهای مسلحانه پس از آن افزایش یافت که چند گروه مسلح اعلام ائتلاف کردند و جریان موسوم به جیش‌العدل با چند گروه کوچک‌تر، ائتلافی به نام جبهه مبارزین مردمی را تشکیل دادند؛ موضوعی که به اندازه کافی در رسانه‌های کشور درباره آن بحث و بررسی نشد.
با آغاز جنگ و حملات آمریکا و اسرائیل به ایران، بر میزان حملات این گروه ائتلافی تازه‌تأسیس افزوده و شمار تلفات نیز با افزایش روبه‌رو شد. حتی از نظر جغرافیایی نیز درگیری‌ها در گستره وسیع‌تری روی داد. اینکه آیا تشکیل چنین ائتلافی ناشی از ورود عامل خارجی در این ائتلاف‌سازی است یا خیر، نیازمند دسترسی به اسناد و مدارک متقن است که چنین اسنادی اینک در دسترس نیست. اما نوع عملیات‌های روی‌داده و سلاح‌های در اختیار نشان می‌دهد این ائتلاف و سازمان جدید با تسلیحات بیشتری وارد فاز جدیدی از درگیری‌های نظامی شده است.
یکی از اتفاقات نگران‌کننده و عجیب دور جدید درگیری‌ها، کشته‌شدن دو نفر از بانوان توسط گروه‌های مسلح در بلوچستان است. در هفته‌های گذشته خانم نصرت افتخاری، معاون فرهنگی و اجتماعی نیروی انتظامی در استان سیستان‌وبلوچستان در زاهدان ترور شد و سپس خانم افسانه عقلا، فرمانده بسیج خواهران شهرستان مهرستان در برابر دیدگان فرزندانش ترور شد. کشته‌شدن این دو بانو بازتاب اجتماعی و رسانه‌ای بسیاری در پی داشت. این از معدود دفعاتی است که در تاریخ معاصر ایران و به‌ویژه در استان سیستان‌وبلوچستان، بانوان هدف ترور و عملیات نظامی قرار می‌گیرند.
در سال‌های گذشته چنین اتفاقاتی به‌هیچ‌وجه روی نمی‌داد و مشخص نیست عاملان آن چه اهدافی را تعقیب می‌کنند. مولوی عبدالحمید، امام جمعه اهل سنت زاهدان، دراین‌باره هشدار داده و تأکید کرده: «کشتن زنان «مغایر با فرهنگ منطقه» است؛ حرمت زنان، در هر لباس و ارگانی که هستند، باید حفظ شود».
به طور مشخص مولوی عبدالحمید به ویژگی‌های فرهنگی بلوچستان اشاره کرده و یادآور این نکته شده که در این منطقه همچون دیگر نقاط ایران، زنان دارای حرمت فراوانی هستند و به‌هیچ‌وجه در این فرهنگ به زنان، حتی در شرایط استثنائی نیز حمله نمی‌شود و حتی در صورت وقوع سرقت در صحرا و بیایان هم اگر زنانی در میان جمع باشند، اشرار و سارقان به احترام زنان از سرقت منصرف می‌شوند. مشخص نیست در شرایط موجود، عاملان این ترورها با چه انگیزه یا هدفی زنان را هدف حملات خود قرار داده‌اند.
از سوی دیگر در یادداشت پیشین این ستون، به صورت مکرر اشاره شده جنس مسائل و حتی چالش‌های استان سیستان‌وبلوچستان با مسائل برخی استان‌ها در غرب کشور تفاوت اساسی دارد و با بهره‌گیری از ظرفیت‌های محلی و اجتماعی، ظرفیت بسیاری برای مدیریت شرایط وجود دارد. این مهم البته در صورتی محقق می‌شود که شاهد تغییر برخی سیاست‌های حساسیت‌برانگیز باشیم و راه برای برگشت عقلانیت و تدبیر با هدف حل‌وفصل مسائل گشوده شود.
در این میان، قوه مجریه با تعامل با قوه قضائیه می‌تواند برای مدیریت شرایط موجود ابتکاری به خرج داده و با تشکیل یک هیئت کارشناسی متشکل از چهره‌های ملی و نخبگان محلی و گروهی از معتمدان و گروه‌های مرجع اهل استان برای شناخت عمیق‌تر از مسائل موجود و بررسی ابعاد چالش‌ها به مطالعه پرداخته و سپس با تجدیدنظر در برخی روندها، راه را برای حل‌وفصل ریشه‌ای مسائل موجود باز کند. حاکمیت مناسبات عشیر‌ه‌ای در استان، فرصتی است تا از این ظرفیت استفاده شود.
البته هنگامی این ظرفیت کارگشا خواهد بود که اراده‌ای برای حل‌وفصل مسالمت‌آمیز مسائل به صورت روشن وجود داشته باشد و برای دستیابی به این هدف، امکان تجدید نظر در برخی رویه‌های جاری هم در دسترس باشد. در صورت چنین اتفاقی می‌توان امیدوار بود که بتوان برای خشونت‌های اخیر در استان راه‌حلی پایدار یافت. هم‌وطنان عزیز و ارجمند ما در استان سیستان‌وبلوچستان در کنار مشکلات و چالش‌هایی که دیگر ایرانیان با آن دست به گریبان هستند، مانند تورم و گرانی، با مسائل ریشه‌ای بیشتری روبه‌رو هستند.
محرومیت‌های اقتصادی در گستره وسیعی از استان، پایین‌بودن شاخص‌های توسعه استان نسبت به دیگر استان‌های کشور، مشکلات ناشی از اقلیم و خشک‌سالی‌های طولانی، پایین‌بودن شاخص‌های توسعه انسانی در مقایسه با استان‌های برخوردارتر و مسائلی از این دست که کام هم‌وطنان میهن‌دوستمان در استان را تلخ و گذران زندگی روزمره را با دشواری‌هایی روبه‌رو کرده است.
با وجود این همه محرومیت و چالش‌های بزرگ پیش‌رو، در همه‌جای استان پرچم کشور بر فراز بسیاری از منازل، به‌ویژه در حوزه‌های مرزی و روستاهای مرزی، برافراشته است و کمتر روستا، شهرک یا شهری در مناطق مرزی استان سیستان‌وبلوچستان را می‌توان دید که بر بالای منازل، پرچم ایران برافراشته نباشد، حتی در نقاط صفر مرزی. این وطن‌دوستی، ظرفیت بزرگی برای کشور است تا از آن برای ساختن فردای روشن‌تر استان و آبادانی، رفاه و عمران استان استفاده کرد.
بیش از هر زمان دیگری، استان سیستان‌وبلوچستان نیازمند حسن توجه و تدوین برنامه‌های کارشناسی برای تسریع در توسعه، عمران، آبادانی و رفع مشکلات اقتصادی و سیاسی است.
منبع: شبکه شرق
