گرگان- گلستان با ۱۰ هزار فرد دارای اختلال بینایی، زیست شهری هنوز به باید و نبایدهای بخشنامه‌ای، بهانه‌تراشی‌های اعتباری و پروژه‌های رفع‌تکلیفی گره خورده است.
خبرگزاری مهر،گروه استانها- فهیمه اجاقلو: روز جهانی عصای سفید برای جامعه روشندلان استان گلستان، فقط یک مناسبت تقویمی نیست؛ بلکه فرصتی برای مرور وعده‌های معوق، مصوبات خاک‌خورده و دیوارهای نامرئی میان معلولان و محیط شهری است، با این وجود در استانی با ۱۰ هزار فرد دارای اختلال بینایی که هزار و ۷۰۰ نفرشان در تاریکی مطلق روزگار می‌گذرانند، زیست شهری هنوز به باید و نبایدهای بخشنامه‌ای، بهانه‌تراشی‌های اعتباری و پروژه‌های رفع‌تکلیفی گره خورده است، در حالی که کارشناسان تأکید دارند دسترس‌پذیری یک شهر نه نیازمند بودجه‌های کلان، بلکه در گرو تغییر باور مدیران، اراده اجرایی و استانداردسازی بدون تعارف است.
قانون ۳ درصدی اشتغال معلولان روی کاغذ
افراد دارای معلولیت با مشکلات و چالش های زیادی دست و پنجه نرم می کنند و یکی از مهمترین چالش های این افراد اشتغال است.
نماینده انجمن نابینایان ایران در گلستان، با اشاره به محرومیت‌های روزمره روشندلان در گفتگو با خبرنگار مهر اظهار کرد: ماده صریح قانون مبنی بر اختصاص سهمیه ۳ درصدی استخدام معلولان در ارگان‌های دولتی به سادگی زیر پا گذاشته میشود و جوانان نخبه،کارشناس‌ارشد و دکترای ما بیکارند.
نوری با انتقاد از میزان مستمری روشندلان در هر ماه گفت: آیا مستمری ماهانه دو میلیون تومانی می‌تواند هزینه‌های گزاف زندگی و درمان این قشر را جبران کند؟
وی افزود: در عصر بانکداری الکترونیک، چرا نباید خودپردازهای ما گویا باشند؟ یک نابینا برای یک انتقال وجه یا دریافت موجودی ناچار است کارت و رمز بانکی محرمانه خود را به عابران ناشناس بسپارد.
نماینده انجمن نابینایان گلستان با ارجاع به شعار امسال روز جهانی عصای سفید یادآور شد: می‌گویند نابینایان را بیشتر ببینید؛ پاسخ صریح ما به مدیران این است: جامعه نابینایان تمامی کم‌کاری‌ها، بخشنامه‌های خاک‌خورده و مصوبات نمایشی شما را به وضوح می‌بیند و رصد می‌کند؛ حالا نوبت شماست که متقابلاً روشندلان، کرامت انسانی، ظرفیت‌های بی‌شمار و حقوق قانونی آنها را به رسمیت بشناسید.
مناسب‌سازی شهری در گلستان قربانی جلسات نمایشی
عدم مناسب سازی معابر و فضاهای شهری امکان حضور افراد دارای معلولیت را محدود کرده است، کارشناس مناسب‌سازی فضاهای شهری با بیان اینکه قانون حمایت از حقوق افراد داری معلولیت دارای بندی است که به الزام مناسب سازی و دسترس پذیری برای اقشار ویژه می پردازد در گفتگو با خبرنگار مهر اظهار کرد: بر اساس آیین‌نامه اجرایی این قانون، ریاست ستاد مناسب‌سازی در کشور با وزیر کشور، در استانها با استانداران و در شهرستان‌ها با فرمانداران است و دبیری آن بر عهده بهزیستی است.
رضا شاه حسینی افزود: گلستان در سالیان گذشته با همراهی مدیران ارشد استانی توانست رتبه‌های برتر کشوری را به دست آورد؛ اما در چند سال اخیر این همراهی به شدت کمرنگ شده است، اکنون جلسات ستاد مناسب‌سازی استان به صورت نامنظم، صرفاً در سطح مدیران کل برگزار میشود و خروجی آن چیزی جز تکرار مصوبات کاغذی و اجرانشده نیست.
وی با هشدار درباره ترک‌فعل دستگاه‌ها خاطرنشان کرد: قانونگذار برای استنکاف از مناسب‌سازی مجازات تعیین کرده است؛ اما عدم مطالبه‌گری جدی سازمان بهزیستی و سمن‌های معلولان، فضا را برای تخلفات گسترده در شهرسازی و پروژه‌های عمرانی عمومی در گلستان باز گذاشته است.
کارشناس مناسب سازی فضاهای شهری ادامه داد: اقدامات فعلی بسیار اندک، نمایشی و رفع‌تکلیفی است و پروژه‌های نامناسب شهری نشان می‌دهد که عوامل اجرایی و ناظران حتی با الفبای استانداردهای دسترس‌پذیری آشنایی ندارند.
شاه حسینی با بیان اینکه مناسب‌سازی تنها متعلق به نابینایان نیست، افزود: سالمندان، بانوان باردار، کودکان و مصدومان موقت نیز نیازمند آن هستند. اگر مدام شعار شهر دوستدار سالمند و کودک می‌دهیم، باید بدانیم زیرساخت بنیادین تمام این شعارها، دسترس‌پذیری عملی است.
۸۵ درصد اختلالات بینایی قابل پیشگیری است
گلستان یکی از استان ها با شیوع معلولیت بالاست، اما نقطه روشن این کارنامه در خط مقدم پیشگیری پزشکی رقم خورده است.
مشاور اداره‌کل بهزیستی گلستان، با بیان اینکه بخش عمده معلولیت‌های بینایی و شنوایی ناشی از کهولت سن یا غفلت از درمان به‌موقع است و کمتر ریشه مادرزادی دارد، در گفتگو با خبرنگار مهر اظهار کرد: بیش از ۸۵ درصد اختلالات بینایی تنها با اقداماتی ساده مانند اصلاح عیوب انکساری، درمان تنبلی چشم و جراحی‌های معمول کاملاً قابل پیشگیری و درمان هستند.
کمال سلمانی افزود: غربالگری‌های مداوم بهزیستی در طول سال سبب شده تا سالانه از نابینایی دست‌کم ۳۰۰ کودک در استان پیشگیری شود و مراکزی همچون مرکز تخصصی «راشا» در گرگان، کودکان زیر ۱۵ سال را با هدف توقف پیشرفت آسیب‌های بینایی تحت حمایت قرار می دهد.
وی ادامه داد: با وجود این توفیقات درمانی با واقعیت آماری سنگین مواجه هستیم، از میان ۶۰ هزار فرد دارای معلولیت در گلستان، ۱۰ هزار پرونده مربوط به اختلالات بینایی است که هزار و ۷۰۰ نفر آنان با نابینایی مطلق زندگی می‌کنند.
مشاور اداره کل بهزیستی گلستان در خصوص حمایت های این اداره از معلولان استان گفت: گرچه حمایت های بهزیستی گلستان از تأمین شهریه دانشگاهی تا مقطع دکترا و تخصیص مستقیم اعتبارات خرید تجهیزات مانندعصای سفید، واکر و سمعک‌های ۳۵ تا ۴۰ میلیونی با ارائه فاکتور یا پیش‌فاکتور به حساب مددجویان انجام میشود، اما به محض خروج توانخواه از درب منزل، جهان واقعی چالش‌های خود را تحمیل می‌کند.
سلمانی یکی از چالش های مهم افراد دارای معلولیت را عدم مناسب سازی عنوان کرد و افزود: مانع اصلی، اعتبار نیست؛ بلکه نبود این باور در مدیران است که معلولیت را مشکل خود بدانند، وقتی به مدیران شهری و دستگاه‌ها برای مناسب‌سازی مراجعه می‌کنیم، نخستین پاسخ این است که پول نداریم، اما واقعیت این است که مناسب‌سازی اغلب نیازی به اعتبار سنگین ندارد، بلکه نوع سفارش و باور مدیریتی می‌خواهد.
وی ادامه داد: کلید آسانسور اگر با خط بریل حک شود، هیچ هزینه اضافی برای سازنده نسبت به دکمه انگلیسی یا معمولی ندارد. بلندگوی اعلام طبقات در تمام آسانسورها تعبیه شده و تنها نیازمند فعال‌سازی است، از طرفی ما در تمام چهارراه‌ها تابلوهای ثانیه‌شمار پیشرفته داریم؛ تجهیز همان چهارراه به یک بلندگوی کوچک صوتی با صدای پرنده که اعلام کند چراغ سبز است یا قرمز، چه باری بر دوش شهرداری می‌گذارد؟ اگر حداقل در ۵ یا ۶ محور پرترافیک و اصلی شهر گرگان این امکان فراهم شود روشندل می توانند بدون نیاز به کمک دیگران با کرامت از خیابان عبور کند.
افزایش دو برابری سهمیه تسهیلات خوداشتغالی معلولان گلستان
مشاور اداره کل بهزیستی گلستان با اشاره به رویکرد جدید دولت در واگذاری مستقیم سهمیه استخدامی معلولان به سازمان بهزیستی، اظهار کرد: امسال برای نخستین‌بار با تصمیم دولت، سهمیه ۳ درصدی استخدامی به جای آن‌که به صورت جداگانه در اختیار هر دستگاه اجرایی قرار گیرد، به‌صورت متمرکز به سازمان بهزیستی محول شده است تا پس از ارزیابی، افراد واجد شرایط مستقیماً به دستگاه‌های دولتی معرفی شوند.
سلمانی با تأکید بر برگزاری آزمون استخدامی متمرکز در آذرماه افزود: فراخوان ثبت‌نام در سامانه فعال شده و داوطلبانی که دارای مدارک تحصیلی دانشگاهی همچون کاردانی، کارشناسی و بالاتر هستند باید هرچه سریع‌تر ثبت‌نام خود را تکمیل کنند تا فرآیند معرفی آنها به دستگاه‌ها تا پایان سال اجرایی شود.
وی با بیان اینکه در مجموع کشوری ظرفیتی بیش از دو هزار و ۶۰۰ نفر برای این فرایند در نظر گرفته شده است، خاطرنشان کرد: گرچه استان گلستان از نظر جمعیتی در رتبه پانزدهم کشور قرار دارد، اما از حیث شیوع معلولیت و افراد تحت پوشش جزو استان‌های پرشمار کشور است؛ از همین رو مطالبه ما تخصیص سهمیه‌ای متناسب با نرخ شیوع معلولیت در استان است تا بتوانیم بخش محسوسی از نیازهای شغلی توان‌خواهان را برطرف کنیم.
مشاور اداره کل بهزیستی گلستان با تأکید بر اینکه استخدام دولتی تنها مسیر توانمندسازی نیست، به دیگر ابزارهای اشتغال‌زایی اشاره کرد و گفت: برای جامعه هدف، تسهیلات قرض‌الحسنه اشتغال‌زایی با بازپرداخت پنج تا هفت ساله برای دارندگان مدارک مهارت فنی و حرفه‌ای پیش‌بینی شده است. علاوه بر این، در صورت جذب توان‌خواهان از سوی کارفرمایان، علاوه بر تسهیلات ویژه کارفرمایی، پرداخت حق بیمه سهم کارفرما به سازمان تأمین اجتماعی و نیز یارانه جبران کارایی از سوی بهزیستی تأمین و بازپرداخت میشود.
سلمانی گفت: سهمیه تسهیلات اشتغال استان در سال گذشته ۹۵۷ نفر بود که امسال با پیگیری‌های انجام‌شده و همکاری استاندار و مجمع نمایندگان این ظرفیت دو برابر شد و به حدود دو هزار نفر ارتقا یافت که امیدواریم متقاضیان دارای مهارت بتوانند از این ظرفیت بهره‌مند شوند.
عبور از رفع تکلیف به تکریم انسانی
مواجهه روزمره ۱۰ هزار فرد دارای اختلال بینایی در گلستان با معابر ناامن، خودپردازهای خاموش و موانع استخدامی، گواهی روشن بر این حقیقت دارد که بزرگ‌ترین مانع جامعه توان‌خواهان نه محدودیت‌های جسمی، بلکه سد معبر فکری در نظام برنامه‌ریزی شهری و اداری است.
تمرکز سهمیه استخدامی در بهزیستی و دو برابر شدن تسهیلات اشتغال، هرچند گام‌هایی امیدبخش به شمار می‌روند، اما تا زمانی که یک روشندل برای ابتدایی‌ترین حقوق شهروندی خود از عبور ایمن در تقاطع‌ها تا حفظ محرمانگی حساب بانکی ناچار به اتکا به غریبه‌ها باشد، چرخه توانمندسازی عقیم خواهد ماند، زمان آن رسیده تا جلسات از دایره مصوبات کاغذی و رفع‌تکلیفی خارج شود و تیغ نظارتی قانون، دستگاه‌های مستنکف را وادار به پاسخگویی کند؛ چراکه نابینایان گلستان چشم به راه وعده نیستند، آنها با آگاهی کامل نظاره‌گر کارنامه مدیرانی هستند که روزی باید پاسخگوی حقوق بر زمین‌مانده این قشر باشند.
منبع: خبرگزرای مهر
