کشف یک نسخه کامل در کتابخانهای در استانبول، روایت قدیمی درباره «مختصر طبالنبی» را تغییر داد؛ این پژوهش نشان میدهد کتاب موجود، اصل اثر نیست و هنوز هویت تلخیصکننده آن در هالهای از ابهام قرار دارد.
به گزارش پایگاه فکر و فرهنگ مبلغ، یک پژوهش تازه درباره «مختصر طبالنبی صلیاللهعلیهوآله» سرنخهای مهمی درباره هویت مؤلف و پیشینه این متن کهن ارائه کرده است؛ پژوهشی که با شناسایی نسخه کامل «طبالنبی» ابوالوزیر ابهری در کتابخانه علیپاشای استانبول، نشان میدهد کتاب موجود، اصل اثر نیست، بلکه خلاصهای از آن به شمار میرود.
بنابر روایت ایبنا، «مختصر طبالنبی صلیاللهعلیهوآله» با تحقیق و تصحیح حسین مرادی از سوی انتشارات علمیه منتشر شده است. این اثر که نخستین عنوان از مجموعه «سلسله مصادر مستدرکالوسائل» محسوب میشود، علاوه بر ارائه متنی تصحیحشده از یکی از متون کهن طب نبوی، مسئله مهم انتساب کتاب و شناسایی مؤلف آن را نیز بررسی کرده است.
این کتاب شامل ۱۶۵ حدیث درباره داروها، نوشیدنیها، خوراکیها و آداب خوردن و آشامیدن است. در بیشتر نسخههای خطی، کتاب به ابوالعباس، جعفربن محمد مستغفری، نسبت داده شده، اما در برخی نسخهها آن را از آثار ابوالوزیر، احمدبن بابابن بشار حامدی ابهری، دانستهاند؛ اختلافی که پیش از این نیز در منابع کتابشناختی و میان برخی صاحبنظران مطرح بوده است.
محقق اثر با بررسی شواهد کتابشناختی، منابع تراجم و نسخههای خطی، دلایل مربوط به انتساب «طبالنبی» به مستغفری را مورد ارزیابی قرار داده و در مقابل، شواهدی برای تأیید انتساب آن به ابوالوزیر ابهری ارائه کرده است.
اما نقطه عطف این پژوهش، پیدا شدن نسخه کامل «طبالنبی» ابوالوزیر ابهری در کتابخانه علیپاشای استانبول است. مقابله این نسخه با متن حاضر نشان داده که «مختصر طبالنبی» در واقع متن اصلی «طبالنبی» نیست، بلکه تلخیصی از اثر ابوالوزیر ابهری است.
با این حال، یک پرسش همچنان بیپاسخ مانده است: چه کسی این اثر را تلخیص کرده است؟ بررسیهای انجامشده تاکنون نتوانسته هویت شخصی را که «طبالنبی» ابوالوزیر ابهری را خلاصه کرده، مشخص کند.
متن حاضر بر اساس ۱۳ نسخه خطی و یک نسخه چاپ سنگی تصحیح و تحقیق شده است. احادیث نیز از منابع مختلف استخراج و مستندسازی شده و نام راویان آنها با استفاده از نسخه کامل «طبالنبی» ابوالوزیر ابهری در پانوشتها گزارش شده است.
از ابوالوزیر، احمدبن بابابن بشار حامدی ابهری، اطلاعات اندکی در منابع باقی مانده است. بر اساس گزارشهای موجود، او دستکم در سال ۵۸۶ هجری قمری زنده بوده، نزد هبهاللهبن محمد بخاری شاگردی کرده یا از او روایت داشته و به احمدبن نورالدین حلبی و محمدبن ابوالقاسم قزوینی اجازه نقل حدیث داده است.
انتشار «مختصر طبالنبی صلیاللهعلیهوآله» نخستین گام انتشارات علمیه در مجموعه «سلسله مصادر مستدرکالوسائل» است. این مجموعه با هدف شناسایی، احیا، تصحیح و انتشار مستقل منابعی شکل گرفته که محدث نوری در تدوین «مستدرکالوسائل و مستنبطالمسائل» از آنها بهره برده است.
این اثر همزمان با زادروز پیامبر اکرم صلیاللهعلیهوآله منتشر شده و در اختیار پژوهشگران حوزه حدیث و میراث مکتوب قرار گرفته است.
منبع: خبرآنلاین
