مهندس اردشیر میردورقی در گفتوگو درباره آینده منابع آب خوزستان، بر ضرورت بهرهگیری از دانش مهندسی، انتقال تجربه پیشکسوتان، تقویت همکاری میان مراکز علمی و اجرایی برای مدیریت پایدار منابع آب تأکید کرد.
نوید احمدپور – خوزستان با برخورداری از منابع آبی گسترده و زیرساختهای مهم سد و نیروگاه، نقشی راهبردی در اقتصاد و توسعه کشور دارد؛ ظرفیتی که بهرهبرداری پایدار از آن، به دانش تخصصی، تجربه اجرایی و برنامهریزی بلندمدت نیازمند است. در همین چارچوب، گفتوگو با مهندس اردشیر میردورقی، دانشآموخته مهندسی عمران و مدیریت کسبوکار و از مدیران باسابقه حوزه آب و زیرساخت، فرصتی برای بررسی چشمانداز توسعه منابع آب استان است. او در سوابق حرفهای خود مسئولیتهایی همچون معاونت سد و نیروگاه و مدیرعاملی شرکت مهندسین مشاور مهاب قدس را بر عهده داشته و در پروژههای فنی، اجرایی و نظارتی داخل و خارج از کشور فعالیت کرده است.
از نگاه مهندسی، مهمترین ظرفیتها و اولویتهای خوزستان در حوزه منابع آب چیست و چگونه میتوان از این ظرفیتها برای توسعه پایدار استان استفاده کرد؟
خوزستان از نظر منابع آب، موقعیت جغرافیایی و ظرفیتهای طبیعی، یکی از مناطق مهم کشور به شمار میرود. رودخانههای بزرگ، اراضی کشاورزی، ظرفیتهای صنعتی و زیستبومهای ارزشمند استان، فرصتهای قابلتوجهی برای توسعه ایجاد کردهاند. استفاده مطلوب از این ظرفیتها مستلزم آن است که منابع آب را بهعنوان یک مجموعه بههمپیوسته ببینیم و میان نیازهای شرب، کشاورزی، صنعت و محیطزیست توازن برقرار کنیم. در این مسیر، برنامهریزی علمی، شناخت دقیق شرایط هر حوضه و بهرهگیری از فناوریهای نوین میتواند زمینه استفاده مؤثرتر از منابع را فراهم کند.
برای ترسیم آیندهای مطمئن در حوزه آب خوزستان، چه نوع نگاهی باید در برنامهریزیها حاکم باشد؟
آیندهنگری در مدیریت آب باید بر پایه شناخت علمی منابع، شرایط اقلیمی، نیازهای اجتماعی و ملاحظات اقتصادی و زیستمحیطی شکل بگیرد. تصمیمهای این حوزه معمولاً آثار بلندمدت دارند و به همین دلیل لازم است علاوه بر نیازهای امروز، شرایط سالهای آینده نیز در نظر گرفته شود. توجه به تغییرات اقلیمی، افزایش بهرهوری، حفاظت از منابع و استفاده از مطالعات تخصصی میتواند به تصمیمگیری دقیقتر کمک کند. مهم این است که برنامهریزیها از نگاه مقطعی فاصله بگیرند و با یک رویکرد هماهنگ و بلندمدت دنبال شوند.
نقش تجربه پیشکسوتان و متخصصان باسابقه در شکلگیری آینده مدیریت آب استان را چگونه ارزیابی میکنید؟
تجربه پیشکسوتان یکی از سرمایههای ارزشمند هر مجموعه تخصصی است. در حوزه آب، بسیاری از تصمیمها و پروژهها حاصل سالها مطالعه، فعالیت میدانی و شناخت شرایط منطقه هستند. انتقال این تجربه به نسل جوان میتواند از تکرار خطاها جلوگیری کند و کیفیت تصمیمگیریها را افزایش دهد. البته این انتقال تجربه باید در کنار دانش روز و فناوریهای جدید اتفاق بیفتد. ترکیب تجربه عملی متخصصان باسابقه با توان علمی و انگیزه نسل جوان، فرصت مناسبی برای تربیت نیروهای توانمند و تقویت سرمایه انسانی استان فراهم میکند.
چگونه میتوان پیوند میان پیشکسوتان، مهندسان جوان و متخصصان حوزه آب را تقویت کرد؟
یکی از راهکارهای مؤثر، ایجاد فرصتهای منظم برای همکاری و انتقال تجربه است. حضور مهندسان جوان در کنار متخصصان باسابقه در پروژههای مطالعاتی و اجرایی، برگزاری نشستهای تخصصی، بازدیدهای میدانی و مستندسازی تجربیات پروژهها میتواند این ارتباط را تقویت کند. همچنین لازم است زمینهای فراهم شود تا نیروهای جوان بتوانند دیدگاهها و پیشنهادهای تخصصی خود را مطرح کنند و در فرآیندهای کارشناسی حضور فعال داشته باشند. آینده مدیریت آب زمانی پربارتر خواهد بود که تجربه و دانش در کنار یکدیگر قرار گیرند.
دانشگاهها و مراکز علمی چه نقشی در حل مسائل و ترسیم آینده آب خوزستان دارند؟
دانشگاهها و مراکز پژوهشی میتوانند در شناسایی ظرفیتها، تحلیل مسائل و ارائه راهکارهای علمی نقش مؤثری داشته باشند. البته زمانی که ارتباط میان پژوهش و اجرا تقویت شود، نتایج مطالعات کاربردیتر خواهد بود. حوزه آب با موضوعات متنوعی مانند کیفیت منابع، بهرهوری، شبکههای انتقال و توزیع، کشاورزی و حفاظت از محیطزیست ارتباط دارد و هرکدام به مطالعات تخصصی نیاز دارند. استفاده از توان دانشگاهها، مراکز تحقیقاتی و متخصصان استان میتواند پشتوانه علمی مناسبی برای تصمیمگیری و اجرای طرحها باشد.
شرکتهای مهندسی مشاور و مجموعههای تخصصی چه نقشی در توسعه صنعت آب و تبدیل مطالعات به پروژههای اجرایی دارند؟
شرکتهای مهندسی مشاور از ارکان مهم توسعه زیرساختهای آب هستند. این مجموعهها در مطالعات، طراحی، نظارت و ارزیابی پروژهها نقش دارند و میتوانند با استفاده از دانش تخصصی و تجربه اجرایی، کیفیت طرحها را ارتقا دهند. بهویژه در استانی مانند خوزستان که تنوع شرایط طبیعی و نیازهای آبی قابلتوجه است، استفاده از ظرفیت شرکتهای توانمند و متخصصان بومی اهمیت زیادی دارد. همکاری نزدیک میان دستگاههای اجرایی، مشاوران، پیمانکاران و مراکز علمی میتواند به افزایش دقت مطالعات و اثربخشی پروژهها کمک کند.
برای تقویت همکاری میان مجموعههای اجرایی، دانشگاهها و شرکتهای مهندسی چه اقداماتی میتواند مؤثر باشد؟
نخستین گام، تقویت ارتباطات تخصصی و استفاده مشترک از ظرفیتهای موجود است. تبادل اطلاعات، برگزاری نشستهای کارشناسی، تعریف پروژههای پژوهشی مشترک و استفاده از نتایج مطالعات در برنامهریزیهای اجرایی میتواند این همکاری را توسعه دهد. همچنین لازم است تجربههای موفق پروژهها مستندسازی شود تا در طرحهای بعدی مورد استفاده قرار گیرد. حوزه آب به دلیل گستردگی و ارتباط با بخشهای مختلف، بیش از هر چیز به هماهنگی، نگاه تخصصی و همکاری مستمر نیاز دارد.
مشارکت مردم و جوامع محلی در مدیریت منابع آب چه جایگاهی دارد؟
مردم یکی از مهمترین ارکان حفاظت و بهرهبرداری پایدار از منابع آب هستند. در بسیاری از مناطق، کشاورزان و جوامع محلی شناخت ارزشمندی از شرایط منابع، مسیرهای انتقال و نیازهای منطقه دارند. استفاده از این تجربه در کنار دانش مهندسی میتواند به تصمیمگیریهای دقیقتر کمک کند. از سوی دیگر، فرهنگسازی درباره مصرف بهینه، حفاظت از منابع و توجه به کیفیت آب، بدون همراهی مردم به نتیجه مطلوب نمیرسد. بنابراین مشارکت اجتماعی باید بخشی از برنامههای مدیریت آب باشد و زمینه گفتوگو و تعامل میان متخصصان و جوامع محلی تقویت شود.
از نظر شما چه اولویتهایی میتواند به بهبود بهرهوری و استفاده پایدارتر از منابع آب خوزستان کمک کند؟
افزایش بهرهوری، کاهش تلفات، بهسازی و نوسازی شبکههای انتقال و توزیع، توجه به کیفیت منابع و استفاده از روشهای نوین در بخش کشاورزی از جمله محورهای مهم هستند. همچنین بازچرخانی و استفاده مجدد از آب، در مواردی که از نظر فنی و زیستمحیطی امکانپذیر باشد، میتواند به مدیریت بهتر منابع کمک کند. در کنار این اقدامات، حفاظت از رودخانهها و زیستبومهای وابسته به آب نیز باید مورد توجه قرار گیرد. اجرای این اولویتها نیازمند مطالعات دقیق، تأمین منابع و همکاری مجموعههای مسئول و تخصصی است.
اگر بخواهید یک پیام برای مهندسان جوان و فعالان حوزه آب خوزستان داشته باشید، چه توصیهای میکنید؟
به مهندسان جوان توصیه میکنم دانش تخصصی خود را بهصورت مستمر بهروز نگه دارند و در کنار آموزشهای دانشگاهی، از تجربه فعالیتهای میدانی غافل نشوند. حوزه آب به نیروهایی نیاز دارد که هم از دانش فنی برخوردار باشند و هم بتوانند مسائل را با نگاه جامع و مسئولانه بررسی کنند. آینده این حوزه با مشارکت نسل جوان، بهرهگیری از تجربه پیشکسوتان و تقویت همکاری میان مجموعههای علمی و اجرایی ساخته میشود. خوزستان ظرفیتهای ارزشمندی دارد و با اتکا به دانش، تجربه، همدلی و برنامهریزی میتوان از این ظرفیتها برای ساختن آیندهای بهتر بهره گرفت.
منبع: خبرآنلاین

