انتقادات جیدی ونس، معاون رئیسجمهور آمریکا از جنگ با ایران و مقصر دانستن این مناقشه در شکست سنگین جمهوریخواهان در انتخابات میاندورهای، خشم دونالد ترامپ را برانگیخته است. این تنشها در مقطع حساسی رخ میدهد که ونس در حال بررسی نامزدی برای انتخابات ریاستجمهوری ۲۰۲۸ است و همزمان ترامپ با تمجید از مارکو روبیو، وزیر امور خارجه که حامی سرسخت این جنگ است، گزینههای جانشینی خود را سبک و سنگین میکند.
به گزارش خبرآنلاین، روزنامه نیویورکتایمز در گزارشی نوشت که در ابتدا به نظر میرسید دونالد ترامپ از تحلیل پس از انتخاباتِ معاونش، جیدی ونس، که جنگ با ایران را عامل شکست جمهوریخواهان در انتخابات میاندورهای دانسته بود، چندان آزرده نشده است.
پس از آنکه ونس پیام مفصلی در شبکههای اجتماعی منتشر کرد و در آن به انتقاد از بخش عمدهای از پیامرسانیهای دولت در آستانه انتخابات پرداخت، رئیسجمهور به خبرنگاران گفت: «فکر میکنم این تا حد زیادی درست است.»
اما به گفته افراد آگاه، طی دو هفته گذشته، ترامپ بهطور فزایندهای از نحوه بیان ارزیابی معاونش درباره دلایل شکست جمهوریخواهان ناامید و عصبانی شده است. او به دستیاران و متحدانش شکایت کرده است که ونس باید تأکید میکرد تصمیم رئیسجمهور برای ورود به جنگ با ایران درست بوده است.
در همین حال، به گفته این منابع که خواستند نامشان فاش نشود، ترامپ در گفتوگوهای خصوصی به تمجید از مارکو روبیو، وزیر امور خارجه خود ادامه داده و اشاره کرده است که او میتواند یک نامزد قدرتمند برای ریاستجمهوری باشد. متحدان ترامپ خاطرنشان کردهاند که روبیو بارها اعلام کرده است اقدام رئیسجمهور برای حمله به ایران، برای امنیت ملی کشور ضروری بوده است.
تنش در مقطعی حساس برای آینده سیاسی ونس
ترامپ اوایل ماه جاری بهطور علنی به نارضایتی خود از ونس اشاره کرد و گفت معاون رئیسجمهور باید «یک جمله دیگر نیز میگفت.» وی در تشریح آنچه معتقد بود در تحلیل ونس جا افتاده است، گفت: «اگر دوباره در این موقعیت قرار میگرفتید، آیا باز هم این کار را میکردید؟ پاسخ مثبت است.»
این تنش در مقطع حساسی برای ونس رخ میدهد که در حال بررسی احتمال نامزدی در انتخابات ریاستجمهوری ۲۰۲۸ است؛ کارزاری که در آن، حمایت ترامپ میتواند برای تضمین نامزدی او در حزب جمهوریخواه حیاتی باشد. اظهارات مثبت رئیسجمهور درباره روبیو، تازهترین نمونه از نحوه ارزیابی ترامپ درباره نقاط قوت این دو نفر است، در حالی که مسئله جانشینی او روزبهروز اهمیت بیشتری پیدا میکند.
ونس این هفته در پاسخ به پرسش فاکسنیوز درباره تحلیل پس از انتخاباتش و اینکه آیا هیچ «فاصله و اختلافی» میان او و رئیسجمهور وجود دارد، گفت: «فکر نمیکنم هیچ فاصلهای میان رئیسجمهور یا هر عضو ارشد دیگری از دولت وجود داشته باشد.» روز چهارشنبه نیز ونس با اشاره به برگزاری نشستهایی در واشنگتن برای رسیدگی به قطعیهای اخیر فناوری، حضور برنامهریزیشده خود در اجلاس «دیلبوک» نیویورکتایمز را لغو کرد.
سایه جنگ بر تصمیمگیری برای ۲۰۲۸
از زمانی که ترامپ، ونس (سناتور پیشین اوهایو) را بهعنوان زوج انتخاباتی خود برای دور دوم معرفی کرد، بسیاری از جمهوریخواهان تصور میکردند که او پیشتاز نامزدی حزب در سال ۲۰۲۸ خواهد بود. اما ترامپ در طول دوران ریاستجمهوری خود در محافل عمومی و خصوصی درباره معاونش دچار نوسان بوده است و ونس نیز میگوید هنوز برای نامزدی تصمیم نگرفته است.
متحدان ونس میگویند او واقعاً درباره آینده سیاسی خود مردد است و خانواده جوانش (فرزند چهارم او در ماه ژوئیه به دنیا آمد) را یکی از دلایل احتمالی عدم نامزدیاش در سال ۲۰۲۸ میدانند. آنها همچنین به تمرکز وسواسگونه او نسبت به تحلیلهای سیاسی و دادهها اشاره کرده و میگویند اگر مسیری برای پیروزی نبیند، ممکن است از این رقابت کنارهگیری کند.
پیامدهای جنگ با ایران—و عدم محبوبیت آن در میان رأیدهندگان—نیز میتواند عامل مهمی باشد. برخی از متحدان ونس میگویند اگر رئیسجمهور تصمیم به ازسرگیری عملیاتهای رزمی گسترده در ایران بگیرد، شانس ونس برای نامزدی بهشدت کاهش خواهد یافت.
معاون رئیسجمهور که در سال ۲۰۲۳ با حمایت از ترامپ گفته بود او ایالات متحده را وارد جنگهای جدید نخواهد کرد، در محافل خصوصی درون دولت ابراز تردیدهایی درباره این درگیری کرده بود. اما پس از شکستهای سنگین حزب جمهوریخواه در انتخابات میاندورهای این ماه، او مواضع خود را علنی کرد و روز پس از انتخابات در شبکه اجتماعی خود نوشت: «دلیل شکست ما، جنگ است.» او تلاش کرد تأکید کند که ترامپ نیز همین را گفته است؛ اگرچه رئیسجمهور عوامل متعددی از جمله عدم حضور نام خودش در برگههای رأی را دلیل این شکست دانسته است.
به حاشیه راندن ونس و ظهور مارکو روبیو
برای ونس، این اقدام تلاشی برای فاصله گرفتن از سیاست دولت بدون انتقاد از رئیسجمهور به نظر میرسید. اما ترامپ خیلی زود اعلام کرد که معاونش را از مشارکت در مذاکرات صلح با ایران—تلاشی که ونس کمی پیش از انتخابات تشدید کرده بود—کنار میگذارد. ترامپ گفت که میخواهد ونس بر تحقیقات مربوط به ادعاهای تقلب در حوزههای تحت کنترل دموکراتها تمرکز کند.
آلیسا فرح گریفین که در دور نخست ریاستجمهوری ترامپ در کاخ سفید کار میکرد، میگوید ونس اکنون در همان موقعیت دشواری قرار دارد که هر معاون ترامپ در نهایت به آن دچار میشود: «او نمیتواند هیچگونه فاصله یا اختلافی با رئیسجمهور داشته باشد.» استراتژیستهای سیاسی معتقدند ونس ممکن است در نهایت در موقعیتی مشابه کامالا هریس قرار گیرد که تلاش میکرد خود را از رئیسجمهوری نامحبوب جدا کند، اما موفق نشد.
ونس که در سال ۲۰۱۶ از منتقدان سرسخت ترامپ بود و او را «برای عالیترین مقام کشور نامناسب» خوانده بود، در سال ۲۰۲۲ به حامی او تبدیل شد و با حمایت ترامپ به سنا راه یافت. بسیاری از جمهوریخواهان معتقدند ونس برای پیروزی در انتخابات مقدماتی به حمایت صریح یا حداقل تلویحی ترامپ نیاز دارد؛ اما این امر به هیچوجه تضمینشده نیست.
در حالی که جمهوریخواهان پس از نتایج فاجعهبار انتخابات میاندورهای (که در آن دموکراتها بزرگترین پیروزی میاندورهای خود پس از واترگیت را به دست آوردند) به دنبال گزینههای جایگزین هستند (از جمله سناتور تد کروز و فرماندار ران دیسانتیس)، نام مارکو روبیو بیش از پیش مطرح شده است. او اتهام خروج از دولت برای نامزدی را رد کرده، اما برخی متحدانش میگویند اگر ترامپ او را تشویق کند، وارد رقابت خواهد شد.
ترامپ روز سهشنبه در اجلاس آسهآن در مانیل گفت: «مارکو چقدر عالی است، نه؟ آیا مارکو کارش را عالی انجام نمیدهد؟ او فوقالعاده بوده است.» در حالی که ونس در آمریکا مانده است، روبیو نقش برجستهای در سفر خارجی رئیسجمهور ایفا میکند و روز سهشنبه به رفع نگرانیهای عمومی درباره قطعیهای فناوری در آمریکا پرداخت و اطمینان داد که شواهدی از حمله سایبری وجود ندارد.
روبیو در مصاحبه اخیر خود با نیویورکتایمز نیز با دفاع از جنگ گفت که ترامپ به خاطر صدور فرمان حملات علیه ایران، «شایسته اعتبار بسیار زیادی است» و افزود: «در نهایت، این بهای رهبری است؛ تمایل به انجام کارهایی که ممکن است از نظر سیاسی محبوب یا مصلحتآمیز نباشند، اما برای کشورتان و آینده بلندمدت آن ضروری هستند.»
کریس کریستی، فرماندار پیشین جمهوریخواه نیوجرسی که خود در حال بررسی نامزدی مجدد است، درباره چالشهای ونس میگوید: «فکر نمیکنم هیچکس که بخشی از نسخه دوم دولت ترامپ بوده بتواند در پاییز ۲۰۲۸ پیروز شود. آنها بهعنوان چهار سال دیگر از دونالد ترامپ معرفی خواهند شد و این برای مردم آمریکا قابلفروش نخواهد بود.»
منبع: خبرآنلاین
