«ها-جون چانگ» و «خوزه آنتونیو اوکامپو» در گفتوگویی تحلیلی، کارنامه یک سال و نیمه خاویر میلی را به چالش کشیده و هشدار دادند که استقراض برای حفظ مصنوعی نرخ ارز و غیبت سیاست صنعتی، چرخه بحرانهای مالی آرژانتین را تکرار میکند. آنها تأکید کردند که درآمدهای منابع طبیعی و وامها باید به جای تثبیت کوتاهمدت پول ملی، صرف زیرساخت، تحقیق و توسعه، انرژیهای تجدیدپذیر و تقویت ائتلافهای توسعهمحور شود.در نهایت نمی توان نادیده انگاشت که فقر روزافزونی نیز نصیب کارگران، کارمندان و طبقه متوسط شده است.
گروه اندیشه: تنظیم، اصلاح و ویرایش: فروزان آصف نخعی: اخیر در اتاق ایران، یکی از کارشناسان سخنرانی کرده، و گفته که باید راه و حل خاویر میلی رئیس جمهور آرژآنتین در ایران اجرا بشود. او معتقد است که طرح توسعه ای میلی در آرژانتین درست بوده که ارزش پزو را به دلار بسته تا به طور کامل هم نیاز به نهادی مانند بانک مرکزی نباشد، وهم بتواند تورم را بر اساس تورم جهانی کنترل کند. این دیدگاه اساسا در نظریاتش شرایط جنگی ایران و این که آرژانتین در چارچوب نظام جهانی عمل می کند، مورد ملاحظه قرار نمی دهد.
این درحالی است که دو اقتصاد بزرگ جهانی، به مسئولان آرژانتینی، در باره طرح های خاویر میلی هشدار داده اند. این هشدار جدی است زیرا با توجه به فقر روزافزونی که نصیب کارگران، کارمندان، بازنشستگان و طبقه متوسط شده، پیش بینی ها حاکیست که احتمال باخت خاویر میلی در انتخابات ۲۰۲۷ آرژانتین افزایش یافته است.
آگوستین مازا در تاریخ ۲۰ مارس ۲۰۲۵ از سایت «اینفوبائه» infobae با «ها-جون چانگ» و «خوزه آنتونیو اوکامپو»، دو اقتصاددان سرشناس جریان توسعه، در سفر به بوئنوسآیرس و همزمان با مذاکرات دولت آرژانتین بر سر بیستوسومین توافق با صندوق بینالمللی پول، کارنامه یک سال و نیمه خاویر میلی را به چالش کشیدند. این دو اندیشمند ضمن تأیید کاهش نسبی تورم از مسیر تعدیل مالی گسترده، هشدار دادند که اتکای دولت به استقراض خارجی برای حفظ مصنوعی نرخ ارز و گران نگهداشتن پزو، تنها به کسری بیشتر و تکرار بحرانهای مالی گذشته منجر خواهد شد.
به باور چانگ و اوکامپو، نقطه ضعف بنیادین برنامه میلی، غیبت کامل «سیاست صنعتی» و برنامه توسعه تولیدی است؛ به گونهای که مازاد بودجه فعلی از مسیر کاهش شدید هزینههای زیرساختی، تحقیق و توسعه و افت سنگین مستمری بازنشستگان به دست آمده و در میانمدت به ظرفیت رشد آسیب میزند.
آنها تأکید کردند که آرژانتین برای حل ریشهای بحران تراز پرداختها، باید درآمدهای منابع طبیعی همچون میدان نفتی و گازی «واکا موئرتا» و همچنین وامهای جدید را به جای تأمین مالی مصرف، واردات یا تثبیت کوتاهمدت پول ملی، صرف سرمایهگذاری در بخشهای راهبردی، کشاورزی با ارزش افزوده بالا و انرژیهای تجدیدپذیر کند.
این دو کارشناس همچنین در عرصه تجارت خارجی و سیاست، خروج احتمالی از بلوک «مرکوسور» یا امضای توافق دوجانبه با آمریکا در میانه سیاستهای تعرفهای دونالد ترامپ را خطا دانستند و بر ضرورت تقویت روابط با چین و شکلگیری یک ائتلاف سیاسی میانهرو و توسعهمحور — موضوعی که چانگ در دیدار یکساعته خود با کریستینا کیرشنر نیز مطرح کرد — برای شکستن چرخه تاریخی بحران در آرژانتین پافشاری کردند. این گفت و گو در ادامه می خوانید:
در حالی که آرژانتین در حال مذاکره بر سر بیستوسومین توافق خود با صندوق بینالمللی پول است، «ها-جون چانگ» و «خوزه آنتونیو اوکامپو» درباره خطرات حفظ نرخ ارز از طریق استقراض و فقدان برنامه توسعه تولیدی هشدار دادند. آنها در گفتوگو با «اینفوبائه» (Infobae)، پیامدهای ریاضت اقتصادی خاویر میلی، غیبت سیاست صنعتی و آینده میدان نفتی و گازی «واکا موئرتا» (Vaca Muerta) را تحلیل کردند. علاوه بر این، چانگ جزئیاتی از دیدار خود با کریستینا کیرشنر را فاش کرد: «تا زمانی که صادرات بیشتری نداشته باشید، همیشه در دردسر خواهید بود.
اگر آرژانتین به استقراض ادامه دهد و از این پول برای حفظ نرخ ارز استفاده کند، کسری بیشتری ایجاد خواهد کرد که به بحران مالی دیگری منجر میشود. این اتفاق بارها و بارها تکرار شده است.» این هشدار «ها-جون چانگ»، اقتصاددان اهل کره جنوبی و از چهرههای مرجع در زمینه توسعه صنعتی در سطح جهان است. در کنار او، «خوزه آنتونیو اوکامپو»، اقتصاددان کلمبیایی، این ایده را تقویت میکند: «مشکل تنها دسترسی به منابع نیست، بلکه نحوه استفاده از آنهاست. اگر این منابع به توسعه تولیدی اختصاص نیابند، کشور همچنان در همان چرخه بحرانهای مکرر گرفتار خواهد ماند.»
در حالی که آرژانتین در میانه یک برنامه ریاضت مالی شدید و کاهش تدریجی تورم، در حال مذاکره بر سر بیستوسومین توافق خود با صندوق بینالمللی پول است، این دو اقتصاددان برجسته در چارچوب «برنامه رهبران آینده» (FLP) — که توسط مؤسسه «فوندار» و مؤسسه «گفتوگو برای رهبری توسعه» (DLD) در دانشکده مطالعات شرقی و آفریقایی دانشگاه لندن (SOAS) با مدیریت مشترک چانگ برگزار شد — به بوئنوسآیرس سفر کردند. آنها در جریان این سفر، درباره چالشهای پیشِ روی دولت خاویر میلی، نبود سیاست توسعه و پیامدهای جهانی اقدامات حمایتگرایانه دونالد ترامپ با «اینفوبائه» گفتوگو کردند.
ها-جون چانگ پژوهشگر و استاد دانشگاه SOAS لندن و مدیر مشترک مرکز تحول ساختاری پایدار (CSST) است. او متخصص توسعه اقتصادی، تجارت و صنعتیسازی است و کتابهای کلیدی همچون «نردبان را پس زدن» و «۲۳ چیزی که درباره سرمایهداری به شما نمیگویند» را منتشر کرده است. آثار او به ۴۵ زبان ترجمه شده و بیش از ۲.۵ میلیون نسخه در سراسر جهان فروش داشته است. چانگ مشاور دولتها و نهادهای بینالمللی متعددی از جمله کمیته سیاستگذاری توسعه سازمان ملل بوده است. این اقتصاددان کرهای در سفر خود به بوئنوسآیرس با کریستینا کیرشنر، رئیسجمهور پیشین آرژانتین، دیدار کرد.
چانگ در گفتوگو با این رسانه روایت کرد: «بیش از یک ساعت گفتوگو کردیم و بسیار جالب بود. تلاش کردم او را متقاعد کنم که باید ائتلاف سیاسی جدیدی با تمرکز بر توسعه تولیدی، اما با چهرههای جدید، تشکیل شود.» از سوی دیگر، خوزه آنتونیو اوکامپو استاد دانشگاه کلمبیاست و مناصب بینالمللی مهمی از جمله وزیر دارایی کلمبیا، رئیس بانک مرکزی این کشور و دبیر اجرایی کمیسیون اقتصادی آمریکای لاتین و کارائیب (CEPAL) را بر عهده داشته است. او همچنین معاون دبیرکل سازمان ملل در امور اقتصادی و اجتماعی بوده است.
اوکامپو با آثار علمی پرشمار خود، پژوهشهای عمیقی در زمینه اقتصاد کلان، توسعه و تاریخ اقتصادی آمریکای لاتین انجام داده است. این دو کارشناس به مهمترین موضوعات مناظره اقتصادی آرژانتین پرداختند؛ از ریاضت شدید اقتصادی که میلی به اجرا گذاشته تا غیبت یک سیاست صنعتی که رشد بلندمدت را تشویق کند. آنها همچنین سیاست تعرفهای دونالد ترامپ و تأثیر آن بر تجارت جهانی را تحلیل کرده و ظرفیت «واکا موئرتا» را به عنوان موتور رشد — به شرط استفاده راهبردی از درآمدهای آن — ارزیابی کردند. در ادامه، متن کامل گفتوگو با ها-جون چانگ و خوزه آنتونیو اوکامپو را میخوانید:
کارنامه میلی پس از یک سال و نیم حکمرانی
— پس از گذشت یک سال و نیم از دولت خاویر میلی، با در نظر گرفتن رویکرد بازارمحور، تعدیل مالی و کاهش تورم، عملکرد او را چگونه ارزیابی میکنید؟
ها-جون چانگ: میلی کمی هم خوششانس بوده است. پیش از روی کار آمدن او، خشکسالی به شدت به بخش کشاورزی آسیب زده بود، اما این بخش دوباره احیا شد و به او فرصتی برای نفس کشیدن داد. او بازی ظریفی را پیش میبرد: اصلاحات بازارمحور را اجرا کرد، اما کنترلهای ارزی را حفظ کرد. اگر واقعاً از مدل لیبرال پیروی میکرد، نباید «سِپو» (محدودیتهای خرید و فروش ارز) وجود میداشت. او به ارز خارجی نیاز دارد و با صندوق بینالمللی پول مذاکره میکند. اگر این منابع مالی بدون شرط و شروط برسند، احتمالاً از آنها برای حفظ نرخ ارز استفاده خواهد کرد که این امر میتواند ظرف چند ماه دردسرساز شود.
خوزه آنتونیو اوکامپو: تعدیل مالی بسیار گسترده بود و همراه با سیاست پولی به کاهش تورم کمک کرد، اگرچه تورم در مقایسه با سایر کشورها همچنان بالاست. با این حال، بهبود اقتصادی بسیار محدود است و مشکلات اجتماعی جدی وجود دارد: فقر همچنان بالاست و کاهش مستمری بازنشستگان بسیار سخت و بیرحمانه بوده است. پرسش بزرگ این است که آیا دولت خواهد توانست تورم را به صورت پایدار و بدون ضربه زدن به رشد اقتصادی کاهش دهد یا خیر.
رقابتپذیری و سیاست صنعتی
— آرژانتین چگونه میتواند بدون توسل به کاهش ارزش پول ملی، اقتصاد خود را توسعه دهد و رقابتپذیرتر شود؟
ها-جون چانگ: آرژانتین و سایر کشورهای در حال توسعه اگر ظرفیت صادراتی خود را افزایش ندهند، نمیتوانند مشکلات تراز پرداختهای خود را حل کنند. سرمایهگذاری در بخشهای راهبردی ضروری است. امروزه بسیاری از کشورها برای به دست آوردن رقابتپذیری، ارزش پول خود را کاهش میدهند؛ اما این راهبرد تنها زمانی کارساز است که در طول زمان تداوم یابد و با سیاستهای تولیدی تکمیل شود.
خوزه آنتونیو اوکامپو: من نمیبینم که سیاست صنعتی در دستور کار دولت قرار داشته باشد. به همین دلیل است که تمام بحثها حول نرخ ارز میچرخد. مجهول بزرگ این است که بدون وجود یک برنامه توسعه تولیدی، این وضعیت چگونه پیش خواهد رفت.
— نبود سیاست صنعتی و گران شدن ارزش پزو چه خطراتی به همراه دارد؟
ها-جون چانگ: تا زمانی که صادرات بیشتری نداشته باشید، همیشه در دردسر خواهید بود. اگر آرژانتین برای حفظ نرخ ارز به استقراض ادامه دهد، تنها کسری بیشتر و بحران مالی دیگری ایجاد خواهد کرد. کشور به یک اجماع ملی درباره اهمیت توسعه ظرفیت صادراتی خود — چه در صنایع تولیدی، چه در صنعت نفت و چه در کشاورزی با ارزش افزوده بالا — نیاز دارد. بدون یک برنامه بلندمدت، چرخه بحرانها تکرار خواهد شد.
کریستینا کیرشنر و آینده سیاسی
— در عرصه سیاسی، شما روز سهشنبه با کریستینا کیرشنر دیدار کردید. آیا انتقادی از خود درباره نقش او و جریان پرونیسم مطرح شد؟
ها-جون چانگ: بیش از یک ساعت گفتوگو کردیم و بسیار جالب بود. تلاش کردم او را متقاعد کنم که باید ائتلاف سیاسی جدیدی با تمرکز بر توسعه تولیدی و با چهرههای جدید ساخته شود. او با این ایده مخالفت نکرد؛ شاید در حال بررسی آن باشد.
خوزه آنتونیو اوکامپو: آرژانتین به یک رهبری میانهرو، قدرتمند و معتدل نیاز دارد.
— تعرفههای دولت دونالد ترامپ چگونه میتواند بر آرژانتین تأثیر بگذارد؟
ها-جون چانگ: دستکم ترامپ به همان شکلی که به مکزیک حمله میکند، به آرژانتین حمله نمیکند. راهبرد او در اعمال تعرفهها با هدف جذب سرمایهگذاری خارجی انجام میشود، اما بازسازی صنعت بیش از دوران ریاستجمهوری او زمان میبرد. برای اینکه یک بخش صنعتی موفق شود، به چیزی فراتر از یک کارخانه نیاز دارد: نیازمند نیروی کار آموزشدیده، زیرساخت و مراکز تحقیقاتی است. بدون چنین اکوسیستمی، حتی اگر شرکتهای خارجی در آمریکا سرمایهگذاری کنند، بهرهوری به همان اندازه نخواهد بود.
خوزه آنتونیو اوکامپو: بزرگترین مشکل، جنگ تجاری است که او در حال به راه انداختن آن است. اگر این امر به فروپاشی تجارت جهانی منجر شود، پیامدهای آن وخیم خواهد بود. به همین دلیل، آرژانتین باید روابط خود را با چین و بلوک اقتصادی «مرکوسور» (Mercosur) تقویت کند. خروج از این بلوک اشتباه خواهد بود.
— آیا امضای توافق تجارت آزاد با آمریکا به نفع آرژانتین است؟
خوزه آنتونیو اوکامپو: این توافق باید در چارچوب مرکوسور باشد، نه به صورت دوجانبه. فلسفه وجودی این بلوک، مذاکره جمعی است.
ها-جون چانگ: اگر واقعاً به تجارت آزاد باور دارید، باید آن را با همه کشورها اجرا کنید، نه فقط با یک کشور. امضای توافق با آمریکا به معنای تبعیض علیه واردات از چین، اروپا یا کره است. این تجارت آزاد نیست، حتی اگر نام چنین توافقی را بر آن بگذارند.
انرژی و میدان «واکا موئرتا»
— دولت بر برابری صادراتی (قیمتگذاری انرژی بر مبنای نرخ صادرات) تکیه کرده، در حالی که آرژانتین کشوری تولیدکننده انرژی است. چه درسهایی میتوان از کشورهای توسعهیافتهتر گرفت؟
ها-جون چانگ: امروزه انرژی خورشیدی و بادی ارزانترین منابع انرژی هستند. جهان در این مسیر حرکت میکند و آرژانتین ظرفیت عظیمی، بهویژه در انرژی بادی، دارد.
— اما بزرگترین ظرفیت در «واکا موئرتا» و در صنعت نفت و گاز نهفته است.
ها-جون چانگ: این یک گزینه است، اما سوختهای فسیلی در نهایت به پایان خواهند رسید. چالش اصلی نحوه استفاده از درآمدهای این منابع است: اگر این درآمدها تنها صرف تأمین مالی مصرف و واردات شوند، تا ۲۰ سال دیگر چیزی باقی نخواهد ماند.
خوزه آنتونیو اوکامپو: آرژانتین باید به بهرهبرداری از واکا موئرتا ادامه دهد، اما همزمان از ظرفیت خود در انرژیهای تجدیدپذیر نیز استفاده کند. کلید موفقیت این است که درآمدهای نفت و گاز به توسعه ظرفیت تولیدی کشور اختصاص یابد.
— دولت اصرار دارد که «این بار متفاوت خواهد بود». آیا باور دارید که واقعاً اینطور خواهد شد؟
خوزه آنتونیو اوکامپو: سیاستها با گذشته متفاوت است. تعدیل مالی یک تغییر بزرگ به شمار میرود. پرسش بزرگ این است که کشور در آینده خواهان چه نوع سیاست مالی است. باید تعریف شود که دولت چه نقشی باید ایفا کند و چقدر باید هزینه کند.
— اما داشتن مازاد بودجه مالی امر مثبتی است، اینطور نیست؟
خوزه آنتونیو اوکامپو: بله، اما این مازاد از طریق کاهش شدید هزینههای زیرساختی و انتقال بودجه به استانها به دست آمده است. این کار میتواند در میانمدت اثرات منفی داشته باشد.
ها-جون چانگ: اگر هزینههای زیرساخت، مستمری بازنشستگان و تحقیق و توسعه را کاهش دهید، تأثیر آن در بلندمدت منفی خواهد بود. تعدیل مالی باید به شیوه درست انجام شود.
— آیا دسترسی به منابع مالی تازه میتواند به آرژانتین کمک کند تا از کنترلهای سرمایه خارج شود؟
خوزه آنتونیو اوکامپو: بستگی به نحوه استفاده از این منابع دارد. اگر به اصلاح نظام ارزی و حذف نرخ ارز دوگانه اختصاص یابند، میتوانند مفید باشند؛ اما اگر تنها برای حفظ ساختار فعلی به کار روند، هیچ تغییر واقعی رخ نخواهد داد.
ها-جون چانگ: مهم این نیست که آرژانتین چقدر پول به دست میآورد، بلکه مهم این است که آن را در چه راهی مصرف میکند. اگر آن را در تحقیق و توسعه، صنعت و بهرهوری کشاورزی سرمایهگذاری کند، چشمانداز متفاوت خواهد بود؛ اما اگر فقط برای تثبیت ارزش پول از آن استفاده کند، مشکل دوباره سر باز خواهد کرد.
منبع: خبرآنلاین


