به گزارش جام جم آنلاین؛ اصفهان شهری است که هویت آن با هنر، معماری و تمدن ایرانی گره خورده است؛ شهری که هر گوشهاش روایتگر بخشی از تاریخ و خلاقیت انسانی است. یکم آذرماه هر سال، روز نکوداشت اصفهان نامگذاری شده؛ شهری که بهواسطه برخورداری از آثار تاریخی، ظرفیتهای فرهنگی و هنری و جایگاه تمدنی خود، به نمادی از تاریخ و تمدن ایران تبدیل شده است. این شهر در دوران صفویه، پایتخت یک امپراتوری و مرکز تمدن و هنر بود؛ شهری که معماری آن الهامبخش بسیاری از شهرهای جهان شد و هنر استادکارانش در رشتههایی همچون میناکاری، خاتمکاری و قلمزنی شهرتی جهانی پیدا کرد.
بهمناسبت روز اصفهان و برای مرور بخشی از میراث علمی و فرهنگی این شهر، به سراغ امین الهی، تهیهکننده مستند «از بعلبک تا اصفهان» رفتهایم؛ اثری که به سفارش شبکه پرس تیوی تولید شده و زندگی، اندیشه و زمانه شیخ بهایی، دانشمند و فقیه عصر صفویه، را به تصویر کشیده است.
چرا شیخ بهایی سوژه مستند «از بعلبک تا اصفهان» شد؟ امین الهی درباره انگیزه و چگونگی شکلگیری این مستند اظهار کرد: هدف اصلی از تولید مستند «از بعلبک تا اصفهان»، گام برداشتن در مسیر معرفی مشاهیر و اندیشمندان جهان اسلام به پیروان مذاهب دیگر و مخاطبان بینالمللی خارج از اندیشه اسلامی است.
در همین راستا، انتخاب شیخ بهایی مصداق ضربالمثل «چون که صد آمد، نود هم پیش ماست» بود.وی افزود: این مستندپرتره که به سفارش شبکه پرس تیوی ساخته شده، روایتی از تأثیرگذاری شخصیت برجسته شیخ بهایی بر جهان پیرامون خویش است و زندگی و زمانه این دانشمند و فقیه عصر صفویه را به تصویر میکشد. به گفته الهی، خانواده شیخ بهایی بهدلیل سختگیریهای حکومت عثمانی، از بعلبک لبنان به ایران و اصفهان مهاجرت کردند و عنوان مستند نیز از همین مهاجرت گرفته شده است. برای جذابیت بیشتر اثر، برخی فرازها و صحنههای زندگی این عالم بزرگ نیز در قالب بازسازی به نمایش درآمده است.
پژوهش ششماهه برای روایت زندگی شیخ بهایی این تهیهکننده درباره فرایند پژوهش مستند توضیح داد: برای ساخت این اثر، یک پژوهش ششماهه انجام شد. علاوه بر مطالعه کتابها و اسناد موجود در کتابخانههای آستان قدس رضوی و آیتالله مرعشی نجفی در مشهد و قم، گفتوگوهای مفصلی نیز با بسیاری از اسلامشناسان و دینپژوهان صورت گرفت. از این نظر، مستند «از بعلبک تا اصفهان» را میتوان اثری قابل اتکا در حوزه تحقیق و پژوهش تلقی کرد. او خاطرنشان کرد: برخلاف آثار معمول درباره مشاهیر که بیشتر بر زادگاه و زندگی شخصی آنها تمرکز میکنند، گروه سازنده تلاش کرده است به موضوعاتی بپردازد که برای مخاطبان بینالمللی نیز جذابیت داشته باشد.
دستاوردهای علمی شیخ بهایی در مستند پرس تیوی الهی با اشاره به دستاوردهای علمی مورد بررسی در این پژوهش بیان کرد: در جریان تحقیق، به دستاوردهای جالبی از شیخ بهایی رسیدیم که بسیاری از علوم امروزی و فناوریهای قرن بیستویکم ریشه در همین دستاوردها دارد. در این مستند نیز تلاش کردیم نشان دهیم که علم اندیشمندان و دانشمندان جهان اسلام تا به امروز امتداد داشته است. وی افزود: تسلط شیخ بهایی بر علوم ریاضی و فیزیک موضوعی است که در مستند مورد توجه ویژه قرار گرفته است.
اعداد باینری یا مزدوج که مبنای ساخت سیستمهای رایانهای قرار گرفتهاند، در عصر صفویه و توسط شیخ بهایی کشف شده و حتی بهوسیله این دانشمند جهان اسلام به کار گرفته شدهاند. این تهیهکننده همچنین یادآور شد: با شکلگیری یک تیم پژوهشی قوی به سرپرستی مریم طالبی، کارگردان مستند، گروه تولید اسنادی را دستمایه کار قرار داده که نشان میدهد این دانشمند پیش از نیوتن، قانون جاذبه زمین را کشف کرده و به تفصیل به آن پرداخته است. همه این اطلاعات با ارائه سند و به شکلی مستندوار در «از بعلبک تا اصفهان» برای مخاطبان توضیح داده شده است.
منبع: جام جم آنلاین


