رفتن به محتوای اصلی
امنیت و دفاعدنیای اقتصاد6 دقیقه مطالعه

روزنامه اطلاعات: بومی بودن دانش تسلیحاتی از نقاط مهم قدرت ایران است/باید بدانند نظم تازه در جهان بدون ایران ممکن نیست

سیدمسعود رضوی در یادداشت روزنامه اطلاعات نوشت: اگر نظم تازه ای قرار است در جهان برقرار شود، بدون ایران ممکن نیست. این نبرد فقط آتشبار و بمب و نظامی نیست. پرسش مهم این است که ما چه می‌خواهیم و مردم و تمدن ایران چه نسبتی با این جایگاه خواهند داشت؟ پویش ایران…

روزنامه اطلاعات: بومی بودن دانش تسلیحاتی از نقاط مهم قدرت ایران است/باید بدانند نظم تازه در جهان بدون ایران ممکن نیست

سیدمسعود رضوی در یادداشت روزنامه اطلاعات نوشت: اگر نظم تازه ای قرار است در جهان برقرار شود، بدون ایران ممکن نیست. این نبرد فقط آتشبار و بمب و نظامی نیست. پرسش مهم این است که ما چه می‌خواهیم و مردم و تمدن ایران چه نسبتی با این جایگاه خواهند داشت؟ پویش ایران، بدون اصلاحات بزرگ در داخل، در اقتصاد، جامعه، سیستم سیاسی و…، قطعاً مقاومتی تاریخی و افتخار آفرین است اما تنها گامهای مصمم و مهم در داخل برای ملت و با مردم آن را تثبیت خواهد کرد. متن کامل یادداشت را می توانید در ادامه بخوانید.

پس از نشست سه جانبه که رهبران چین و آمریکا و روسیه در شنژن ملاقات کردند، شایعات و ایده‌های بسیار مطرح شد که بسیاری از آنها احتمالا اساس مستحکم ندارد. این اجلاس به هرحال اهمیت دارد و ایران در تعامل با روسیه و چین و در تقابل با امریکا و شرکا، باید هر احتمالی را در نظر بگیرد. در جهان امروز، هر تعهدی تنها بر منافع استوار شده و هر اتحادیه ای ممکن است جای خود را به اتحاد در زنجیره متفاوتی بدهد. منافع کشورها بالانس قدرت نظامی و اقتصادی است و هیچ ضمانت اخلاقی و حقوقی آن را تأمین و تضمین نخواهد کرد. اگر بر مبنای بیانیه این سه کشور در شنژن نظر بدهیم؛

جند موضوع جهانی مطرح شده است. نگاهی به بندهای بیانیه اولیه نشان می‌دهد که هیچ اتفاق مهمی نیفتاده است زیرا اصلاح ساختار سازمان ملل متحد، امری بالقوه است و بالفعل امکان‌پذیر نیست. تا شرایطِ آرام و تثبیت شده‌ای در جهان وجود نداشته باشد و تکلیف جنگ ایران و یمن و اوکراین و مناقشاتی مثل تایوان و گرینلند و حتی تعرفه‌های یکجانبه که ترامپ وضع کرده است، مشخص نشود، تغییر و تحول، ناممکن و شاید حتی مضحکه باشد. زمینه این کارها فراهم نیست و دیگر کشورهای جهان همراهی نخواهند کرد.

هر تحولی در ساختار یا شکل کنونی سازمان ملل، باید ابتدا از شورای امنیت این سازمان سرآغاز گیرد و البته شورای مذکور، موجب سوءاستفاده قدرتهای عضو به علاوه اسرائیل شده – و مدتها بوده – است. آخرین نمونه، قطعنامه ۲۷۱۸ در محکوم کرد ایران بود. حال آنکه تجاوز به ایران را مسکوت نهادند و دفاع مشروع از قلمرو و ملت را محکوم کردند. این ساختار، صدالبته قابل قبول نیست. تحول در آن هم آسان نخواهد بود. دومین مسأله، توافق بر عدم اشاعه سلاح‌های هسته‌ای بود و حتی سخن درباره امحای کلاهک‌های اتمی مطرح شد.

اما دونالد ترامپ علنا از این موضوع همچون خط قرمز یاد کرد و با این استدلال که آمریکا بیشترین و بهترین سلاح‌های هسته‌ای را دارد، از موضوع عبور کرد. ترامپ البته شعارهای ضد ایران و تهدید درباره جواز ساخت سلاح هسته‌ای را به ایران تکرار کرد. بنابراین در این زمینه هم هیچ دستاوردی در این نشست نبود و توافقی صورت نگرفت. سومین مسأله، که بند دوم بیانیه سه کشور بود، درباره انرژی و نفت مطرح شد. طبعاً نقش مهم ایران در کنترل یا عدم اجازه به متجاوز در صادرات و عبور و مرور کشتی‌ها از تنگه هرمز موضوع نهفته و آشکار آن بود.

اما موضوع نفت و تنگه هرمز هم مثل تسلیحات هسته‌ای مبهم ماند و آمریکا از زبان رئیس جمهور ترامپ، آمال و ایده‌هایی را طرح کرد که با واقعیات فاصله و تفاوت دارد. بدون تردید، او امتیازهایی به پوتین و روسیه داده است. همان طور که در موضوعات تعرفه ها و هوش مصنوعی، که با اسم جالب «اَبَرهوش» در سخنان ترامپ مکرر شد، با چین توافق شده و همکاری و رقابت میان دو کشور ادامه خواهد یافت. جالب و پرسش انگیز است که در این بیانیه به نفت خام که موضوع اول جهان انرژی است اشاره نشده و فقط درباره فرآورده‌های نفتی چیزی نوشته شده است. این محل تأمل است.

اما شگفت آن که درباره یک نهاد نسبتاً مستقل در جهان که از شائبه نفوذ قدرتها برکنار بود، بندی گنجانده بودند که مایه شرم بشریت است و لکه ننگی در تاریخ این سه کشور خواهد بود. قبلاً ایالات متحده اقدامات یکجانبه علیه دیوان بین المللی لاهه را آغاز کرده و به تحریم آن پرداخته بود. زیرا بسیاری از سران کشورهای ذینفوذ مانند بنیامین نتانیاهو و ولادیمیر پوتین و برخی امرای ارتش امریکا و دیگرانی حکم محکومیت یا دستگیری از دیوان لاهه گرفته بودند. میلوسویچ و بسیاری دیگر از جنایتکاران جنگ و نسل کشی در دیوان کیفری بین‌المللی لاهه محکوم شدند.

این بند از بیانیه، تنها یک موضع تراژیک حقوقی نیست، بلکه یک شرمساری انسانی و بشری است. جنایتکاران بی‌قید و مصون، و نسل کشی آزاد و بلکه توجیه شده است. باری، این مضمون کل بیانیه و حاصل ظواهر این نشست بود. البته رهبر چین گفته است در حال کار کردن روی یک بیانیه مشترک هستیم. منتظر خواهیم ماند. با این حال؛ این جلسه از یک جنبه دیگر هم بازتاب داشت که ترامپ هم در مصاحبه مطبوعاتی در کاخ سفید بدان اشاره کرد. مقایسه میان نشست سه جانبه شنژن با کنفرانس سران متفقین در یالتا؛ برای تعیین سرنوشت جهان پس از جنگ دوم جهانی!

یالتا شهری در شبه جزیره کریمه است که جزو خاک اوکراین و درحال حاضر تحت اشغال و اختیار روسیه است. در یالتا، جنگ با پیروزی متفقین تمام شده بود، اما اکنون نه روسیه در اوکراین پیروز شده است و نه ایران در اشغال و تسخیر ابرقدرتهای زمانه است! امریکا و اسرائیل و دیگر متحدان این کشور نتوانسته‌اند مقاومت ایران را به شکست نزدیک کنند. حتی در موضوع حرکت نفتکش‌ها در منطقه هم از هرمز تا باب‌المندب دچار بحرانی دشوار هستند و نیروهای ایرانی تفوق خود را تحمیل کرده‌اند. دونالد ترامپ خود را به جای وینستون چرچیل نشاند و کوشید خودشیفتگی و بزرگ پنداری شخصی را به همه نمایش دهد.

اما به نظر من، مسأله فراتر از خودنمایی است و با توجه به تصمیم قطعی ایران برای «پایان دادن به جنگ»، «تأمین امنیت ایران» و «تمام کردن وضع تعلیق، یعنی نه جنگ نه صلح»، باید منتظر تصمیم و بلکه اقداماتی از سوی آمریکا و مستعمراتش باشیم. برخی در ایران، این نشست را با اجلاس تهران هم مقایسه کردند و شاید به نظر آنان، شرایط ایران مثل دوران بی دولتی و انفعال و از هم پاشیدگی شهریور ۱۳۲۰ و پس از آن باشد. اما اتحاد جماهیر شوروی فروپاشیده و ایران تحت اشغال هیچ کشوری نیست.

ایران اگرچه با روسیه نزدیکی و حتی تفاهم راهبردی داشته و تبادل اطلاعات هم دارد، اما این جنگِ سهمگین نشان داد ما جز خود دوست واقعی و مأمن قابل اتکا نداریم. در این کارزار، تردیدهای زیاد درباره کارآمدی ابزارهای جنگی و رادارها و ضدهوایی ظاهراً پیشرفته روسها موسوم به اس۳۰۰ ایجاد شد. در حالی که پهپاد شاهد – شاهین شاهکار ایران -، نقش مهمی در قدرت آتش مسکو علیه کیف بازی کرد. این پهپاد اکنون جهانی شده و حتی آمریکایی‌ها آن را کپی کرده‌اند. پس مهندسی ایران باید به خود ببالد و تکیه کند و با احتیاط بیشتر در تهیه تسلیحات استراتژیک از خارج عمل نماید.

بومی بودن دانش تسلیحاتی از نقاط مهم قدرت ایران است و یک قدرت نظامی با این توان، باید اتکای به نفس داشته و سهم کشور را از هژمونی منطقه‌ای و ژئوپولیتیک و اقتصاد جهان به دست آورد. باید بدانیم و بدانند اگر نظم تازه ای قرار است در جهان برقرار شود، بدون ایران ممکن نیست. این نبرد فقط آتشبار و بمب و نظامی نیست. پرسش مهم این است که ما چه می‌خواهیم و مردم و تمدن ایران چه نسبتی با این جایگاه خواهند داشت؟

پویش ایران، بدون اصلاحات بزرگ در داخل، در اقتصاد، جامعه، سیستم سیاسی و…، قطعاً مقاومتی تاریخی و افتخار آفرین است اما تنها گامهای مصمم و مهم در داخل برای ملت و با مردم آن را تثبیت خواهد کرد.

منبع: دنیای اقتصاد

منبع خبردنیای اقتصاد