به گزارش خبرنگار سرویس فرهنگی و اجتماعی خبرگزاری رسا، دکتر سیدمحمدعلی غمامی، استاد دانشگاه باقرالعلوم(ع)، ظهر امروز در نشست هماندیشی تخصصی کمیته علمی علوم اجتماعی، خانواده و جنسیت جایزه جهانی صدر که با موضوع «ظرفیتهای بینالمللی حوزههای علمیه و حوزویان در عرصه علوم اجتماعی، خانواده و جنسیت» در سازمان علمی و فرهنگی آستان قدس رضوی، سالن شیخ طوسی برگزار شد، با تأکید بر ضرورت توجه به رویکرد تمدنی در طراحی این جایزه اظهار داشت: باید در امتداد فکر و جریانی حرکت کنیم که رهبر شهید انقلاب آغاز کردهاند و فعالیتهای خود را بر اساس این حرکت تمدنی تعریف کنیم.
وی افزود: موضوع نباید صرفاً تقدیر از فردی باشد که فعالیت بینالمللی موفقی انجام داده است، بلکه لازم است حرکت تمدنی بهعنوان یکی از اصلیترین شاخصهای فعالیت جایزه جهانی صدر مورد توجه قرار گیرد.
ضرورت تقدیر از مجموعههای علمی و جریانهای پژوهشی استاد دانشگاه باقرالعلوم(ع) با پیشنهاد تمرکز بر مجموعههای علمی بهجای محدود شدن به افراد تصریح کرد: میتوان پژوهشگرانی را که درباره یک موضوع مشترک، مانند مفهوم زوجیت، فعالیت کردهاند، در قالب یک مجموعه گرد هم آورد و آثار و پژوهشهای آنان را بهعنوان یک طرح یا تحقیق منسجم عرضه کرد و جایزه را به آن مجموعه اختصاص داد. غمامی ادامه داد: چنین رویکردی میتواند به شکلگیری یک جریان علمی کمک کند؛
به این معنا که افرادی که درباره یک ایده یا مفهوم مشترک پژوهش کردهاند، شناسایی شوند و آثار آنان در کنار یکدیگر قرار گیرد. وی با اشاره به ظرفیت مفاهیمی همچون زندگی و حیات در اندیشه اسلامی خاطرنشان کرد: حیات طیبه، فلسفه حیات و مطالعات جامعهشناختی درباره حیات، از جمله موضوعات مهم و دارای ظرفیت پژوهشی هستند. حتی میتوان مفهوم حیات را از منظر ارتباط آن با مسئله زن و زندگی بررسی کرد و پژوهشگرانی را که در این زمینه فعالیت کردهاند، در قالب مجموعهای منسجم گرد هم آورد.
استاد دانشگاه باقرالعلوم(ع) اضافه کرد: میتوان دو، سه یا چهار ایده مرتبط را در قالب یک مجموعه تعریف کرد، آن را در معرض داوری قرار داد و سپس جوایز را به آثار و پژوهشهای برگزیده اختصاص داد. این پیشنهاد نیز نباید به رشته خاصی مانند ارتباطات محدود شود، بلکه ظرفیت دربرگرفتن همه حوزههای علوم انسانی و علوم اجتماعی را دارد.
لزوم توجه به پایاننامهها و رسالههای دانشگاهی و حوزوی غمامی در بخش دیگری از سخنان خود بر ضرورت توجه به پژوهشهای جمعی در دانشگاهها و حوزههای علمیه تأکید کرد و گفت: گاهی یک استاد دانشگاه یا مدرس حوزه، چندین رساله دکتری، رساله سطح چهار یا پایاننامه کارشناسی ارشد را با موضوعی مشترک راهنمایی کرده است که میتوان این مجموعه پژوهشها را نیز در فرایند داوری جایزه لحاظ کرد. وی افزود: برای نمونه، ممکن است پنج یا شش رساله و پایاننامه با محوریت موضوعی مانند «خانه ایرانی» تدوین شده باشد.
در چنین شرایطی، استادی که هدایت این مجموعه پژوهشها را بر عهده داشته است نیز میتواند به دلیل نقش علمی و پژوهشی خود در معرض داوری قرار گیرد و مورد تقدیر واقع شود. استاد دانشگاه باقرالعلوم(ع) تأکید کرد: لازم است دستاوردهایی که در قالب رسالهها و پایاننامههای دانشگاهی و حوزوی تولید شدهاند، در طراحی و فرایند ارزیابی جایزه جهانی صدر مورد توجه قرار گیرند.
ضرورت شناخت قلههای اندیشه و جریانهای فکری غرب وی در ادامه با اشاره به ضرورت شناخت جدی فضای فکری جهان و بهویژه جریانهای اندیشه در غرب اظهار داشت: نباید صرفاً به اندیشمندان جدید توجه کنیم، بلکه باید جریانهای فکری در حال ظهور و گسترش در غرب را نیز بهدقت بشناسیم و بررسی کنیم. غمامی با اشاره به برخی نظریههای مطرح در حوزه روانشناسی تحلیلی یونگ و شاگردان او بیان کرد: مفهوم کهنالگو یا آرکتایپ در برخی آثار علمی و عمومی مورد توجه قرار گرفته و شماری از اندیشمندان این حوزه، کهنالگوها را بر اساس مبانی دینی، بهویژه اندیشههای مسیحی و یهودی، تفسیر میکنند.
وی با اشاره به تفاوت خوانش فرویدی و یونگی از کهنالگوها، از جمله کهنالگوی مادری، خاطرنشان کرد: باید بررسی کنیم در برابر این جریانهای فکری چه کسانی حرفی جدی و بنیادین برای گفتن دارند و چه افرادی میتوانند این مفاهیم را از منظر اندیشه اسلامی بازخوانی و تبیین کنند.
بازخوانی اسلامی نظریههای مرتبط با زن و خانواده استاد دانشگاه باقرالعلوم(ع) با اشاره به طرح مفهوم کهنالگوی زن آمازونی در برخی آثار سینمایی، کمیکها و کتابهای متأثر از اندیشه یونگ تصریح کرد: لازم است بررسی کنیم چه کسانی در برابر این الگو، دیدگاه و نظریهای بنیادین دارند و ظرفیت ارائه نظریهای متفاوت و عمیق را دارا هستند. غمامی در پایان تأکید کرد: در کنار توجه به آثار و نظریههای داخلی، باید جریانهای فکری مؤثر در جهان نیز شناسایی شوند و ظرفیت اندیشمندان برای ارائه خوانشی متفاوت از این نظریات مورد بررسی قرار گیرد.
همانگونه که در موضوع الهیات خانواده نیز مطرح شده است، مواجهه این حوزه با نظریهها و جریانهای فکری جهانی باید بهصورت جدی مورد توجه قرار گیرد.
منبع: رسانیوز



