مخاطبان خبرآنلاین در واکنش به قتل سوگند صیادی، از هزینه بالای اعتراض اجتماعی، تداوم سنتهای مردسالارانه، ضرورت اصلاح قوانین و آموزش زنان و مردان برای پیشگیری از خشونت علیه زنان گفتند.
به گزارش خبرآنلاین؛ مرگ سوگند صیادی، دختر ۱۶ ساله کرمانشاهی، بار دیگر موضوع خشونت علیه زنان و دختران و تداوم قتلهای موسوم به ناموسی را به یکی از بحثهای جدی فضای عمومی تبدیل کرد؛ جنایتهایی که اگرچه هر بار با انتشار خبرشان افکار عمومی را متأثر میکنند، اما هنوز این پرسش پابرجاست که چرا واکنشها به آنها به مطالبهای فراگیر و پیگیر تبدیل نمیشود؟ چرا در جامعهای که زنان طی دهههای گذشته به تحصیلات عالی، حضور اجتماعی و امکان بیشتری برای انتخاب مسیر زندگی دست پیدا کردهاند، همچنان اراده و استقلال آنها در بخشهایی از خانواده و جامعه با مقاومت روبهرو میشود؛ مقاومتی که گاهی تا سلب حق زندگی پیش میرود؟
در همین زمینه، شیرین احمدنیا، رئیس انجمن جامعهشناسی ایران و نفیسه آزاد، جامعهشناس، در گفتوگویی با خبرآنلاین از ریشههای اجتماعی و فرهنگی خشونت علیه زنان، تداوم ارزشهای سنتی، تغییر هویت جنسیتی زنان و مردان و موانع شکلگیری واکنشهای جمعی به قتلهای ناموسی سخن گفتهاند. آنها معتقدند شناخت تحولات مردان در کنار تغییرات زندگی زنان، اصلاح قوانین، گسترش آگاهی و تقویت کنشگری مدنی برای مقابله با این چرخه ضروری است.
در ادامه، بخشی از واکنشها و نظرات مخاطبان خبرآنلاین درباره این موضوع را میخوانید.
هزینه اعتراض اجتماعی؛ چرا واکنشها ادامه پیدا نمیکند؟
بخشی از مخاطبان، محدودیتها و هزینههای کنشگری اجتماعی را از دلایل کمرنگ بودن واکنش عمومی به قتلهای ناموسی میدانند. شهروز در اینباره نوشته است: «هر کنش و واکنشی در ایران ممکن است با اتهام دشمنی با نظام روبهرو شود. واکنش اجتماعی در ایران یعنی دردسر!» مخاطب دیگری نیز معتقد است هزینه اعتراض در جامعه به اندازهای بالاست که بسیاری از افراد ترجیح میدهند سکوت کنند.
در همین زمینه، یکی از کاربران با اشاره به وضعیت عمومی جامعه نوشته است: «واکنش اجتماعی مردم ایران خیلی وقت است که مرده و همه میدانند چرا کسی واکنش عمومی نشان نمیدهد؛ هزینه واکنش نشان دادن اینجا خیلی زیاد است.»
گروهی دیگر از مخاطبان، گرفتاریهای اقتصادی و معیشتی را عاملی برای دور شدن مردم از مشارکت در مسائل اجتماعی میدانند. یکی از کاربران نوشته است: «آنقدر گرفتار معیشت هستیم که از این حرفها و کارها دوری میکنیم.» از نگاه این گروه، فشارهای اقتصادی میتواند فرصت و توان مشارکت اجتماعی را کاهش دهد.
سنت، قانون و ضرورت تغییر نگرشها
بخش دیگری از نظرات مخاطبان به نقش سنتها و باورهای فرهنگی در تداوم خشونت علیه زنان اختصاص دارد. یکی از کاربران با اشاره به اینکه تغییر جامعه سنتی صرفاً با قانون امکانپذیر نیست، نوشته است: «ما اسیر جامعه سنتی هستیم و این جامعه با قانون هم تغییر نمیکند؛ خیلی باید روی زنان و مردان کار شود.»
در مقابل، برخی مخاطبان معتقدند نمیتوان خشونت علیه زنان را صرفاً به جوامع سنتی نسبت داد. یکی از کاربران با اشاره به وقوع قتل زنان در کشورهای اروپایی و آمریکا نوشته است که خشونت میان زنان و مردان در جوامع مختلف وجود دارد و نباید آن را تنها به سنتی یا مدرن بودن جامعه مرتبط دانست.
با این حال، گروهی از مخاطبان بر ضرورت اصلاح قوانین تأکید کردهاند. یکی از کاربران نوشته است: «به نظرم با قانون میشود جلوی این قتلها را گرفت.» مخاطب دیگری نیز معتقد است اصلاح قانون باید در کنار آموزش عمومی دنبال شود و نوشته است: «باید نگاه حاکمیت به این مسئله تغییر کند؛ هم قانون را اصلاح کند و هم در مدرسه آموزش بدهد.»
آموزش زنان و مردان؛ راهی برای پیشگیری از خشونت
ضرورت آموزش از دیگر محورهای پرتکرار در نظرات مخاطبان است. برخی کاربران معتقدند آشنایی کودکان با حقوق فردی و اجتماعی از سنین پایین میتواند در شکلگیری روابط سالمتر میان اعضای خانواده مؤثر باشد.
یکی از مخاطبان با اشاره به اهمیت شناخت متقابل حقوق زنان و مردان نوشته است: «راهکار این نیست که مرد را سرزنش و سرکوب کنیم؛ باید کودکان را از سنین پایین با حقوق خودشان آشنا کنیم تا در بزرگسالی نسبت به حقوق یکدیگر آگاهانه رفتار کنند.» او معتقد است در این مسیر باید هم حقوق دختران و هم حقوق پدران در خانواده مورد توجه قرار گیرد.
مخاطب دیگری نیز بر ضرورت آموزش مردان تأکید کرده و نوشته است: «در خصوص آموزش به مردها عملاً هیچ اتفاقی نیفتاده است.» از نگاه این گروه، آموزش و آگاهیبخشی نباید تنها متوجه زنان باشد و مردان نیز باید در برنامههای مرتبط با پیشگیری از خشونت مشارکت داشته باشند.
در کنار این دیدگاهها، برخی کاربران بر نقش فقر و شرایط اقتصادی در تشدید آسیبهای اجتماعی تأکید کردهاند. یکی از مخاطبان معتقد است برای ارتقای فرهنگ عمومی و کاهش آسیبهای اجتماعی، باید ابتدا مشکلات اقتصادی و فقر مورد توجه قرار گیرد؛ چرا که به باور او، فشارهای معیشتی میتواند زمینهساز افزایش آسیبپذیری زنان و خانوادهها شود.
نگرانی از فراموش شدن قربانیان پس از چند روز
در میان نظرات، تعدادی از مخاطبان از مقطعی بودن واکنشها به قتل زنان انتقاد کردهاند. یکی از کاربران با اشاره به مرگ سوگند صیادی نوشته است: «همین الان هم موضوع قتل سوگند را تمامشده بدانید تا قتل بعدی؛ همه یادشان میرود که دختری را به مسائل هیچ و پوچ میکشند.»
کاربر دیگری نیز با لحنی انتقادی نوشته است: «هیچکس صدای زنان را نمیشنود تا اینکه یک کشته روی دست بماند؛ بعد از چند روز داد و بیداد، دوباره همهچیز عادی میشود.» این نظرات نشان میدهد بخشی از مخاطبان، مسئله را نه فقط در وقوع خشونت، بلکه در نبود پیگیری مستمر و فراموش شدن قربانیان پس از فروکش کردن واکنشهای اولیه میبینند.
در این میان، رضا نیز با انتقاد از عملکرد مسئولان، نسبت به نبود اراده کافی برای پیگیری چنین حوادثی ابراز ناامیدی کرده است. کاربر دیگری با اشاره به اهمیت برخوردهای غیرخشونتآمیز در اختلافات خانوادگی نوشته است که هیچ اختلافی نمیتواند توجیهی برای گرفتن جان یک زن باشد.
تأکید بر پیچیدگی مسئله و پرهیز از نگاه تکبعدی
البته همه مخاطبان با تحلیلهای مطرحشده درباره ریشههای خشونت علیه زنان همنظر نیستند. برخی معتقدند نباید این پدیده را صرفاً با دوگانه سنت و مدرنیته توضیح داد یا تمام مسئولیت را متوجه یک جنسیت دانست. گروهی نیز بر ضرورت توجه به شرایط اقتصادی، حقوق متقابل اعضای خانواده و آموزش همزمان زنان و مردان تأکید کردهاند.
در مجموع، نظرات مخاطبان نشان میدهد مرگ سوگند صیادی تنها به طرح دوباره موضوع قتلهای ناموسی محدود نمانده و پرسشهای گستردهتری درباره هزینه اعتراض اجتماعی، نقش قانون، تأثیر سنتها، آموزش و مسئولیت نهادهای رسمی را پیش روی جامعه قرار داده است؛ پرسشهایی که پاسخ به آنها به پیگیری مستمر و فراتر رفتن از واکنشهای کوتاهمدت نیاز دارد.
منبع: خبرآنلاین


