جوان آنلاین: در شرایطی که تنوعبخشی به مقاصد صادراتی انرژی به یکی از محورهای مهم سیاست تجاری ایران تبدیل شده است، توسعه همکاری با کشورهای همسایه میتواند افق تازهای پیشروی تجارت نفت و گاز کشور قرار دهد. در همین راستا، مقامات ایرانی اخیراً از آمادگی برای گسترش همکاریهای نفت و گاز با ارمنستان خبر دادهاند. نخستوزیر ارمنستان نیز از آمادگی این کشور برای احداث پالایشگاه با استفاده از نفت خام ایران خبر داد. براساس اعلام منابع رسمی، قرار است ظرف یک هفته فهرست موضوعات و توافقات از طریق وزارتخانههای مرتبط نهایی شود.
این طرح در صورت رفع موانع، میتواند گامی در مسیر متنوعسازی بازارهای صادراتی ایران و زمینهساز شکلگیری فصل تازهای از مناسبات انرژی میان تهران و ایروان باشد و ارمنستان را به یکی از مقاصد بالقوه صادرات نفت و انرژی ایران در شمال تبدیل کند. ایران با برخورداری از ذخایر عظیم گاز و نفت و موقعیت جغرافیایی راهبردی، از ظرفیت قابلتوجهی برای گسترش همکاریهای منطقهای و بینالمللی برخوردار است. بخشهای نفت، گاز و پتروشیمی کشور میتوانند زمینهساز توسعه مشارکتهای سرمایهگذاری، انتقال فناوری، تجارت انرژی و دیپلماسی چندجانبه باشند.
بر این اساس و طبق اعلام وزارت نفت، همکاریهای ایران و کشورهای همسایه در حوزه انرژی در مسیر افزایش قرار گرفته است. در این راستا توافقهایی درباره قرارداد تجارت گاز بین ایران و روسیه انجام شده و مذاکرات برای نهاییشدن در حال پیشرفت است. ایران و روسیه علاوه بر طرحهای مشترک در حوزه گاز، در مسیر تقویت سرمایهگذاری و تبادل حاملهای انرژی قرار دارند. موضوع سرمایهگذاری شرکتهای روس در میدانهای نفت و گاز ایران هم در مذاکراتی میان مقامات دو کشور اخیراً بررسی شده است.
در زمینه همکاریها در حوزه انرژی میان ایران و قطر نیز مذاکراتی در حاشیه نشست سران مجمع کشورهای صادرکننده گاز که اخیراً برگزار شد در دستور کار قرار گرفته است. همچنین و بنا به اعلام منابع رسمی، تجارت گاز، ساخت پالایشگاه، صادرات LPG ایران و توسعه زیرساختها در دستور کار ایران و ارمنستان قرار گرفته شده است. بر این اساس ایران آماده بررسی مسیرهای جدید و افزایش صادرات و مبادلات گازی با ارمنستان است. همچنین ایران پیشنهاد مشارکت بخش خصوصی خود در ساخت پالایشگاه در ارمنستان را مطرح و آمادگی صادرات گاز مایع (LPG) به ارمنستان بدون محدودیت را اعلام کرده است.
آمادگی ایران برای اجرای پروژههای بزرگ نفتی در ارمنستانسرپرست وزارت نفت از برنامه ایران برای گسترش دیپلماسی انرژی با همسایگان خبر داد و گفت: توسعه روابط با کشورهای منطقه و حوزه اوراسیا، زمینهساز افزایش همکاریها در بخشهای گاز، فرآوردههای نفتی، برق و صدور خدمات فنی و مهندسی است و ایران آمادگی دارد در اجرای پروژههای بزرگ انرژی در کشورهای همسایه مشارکت کند.
حمید بورد در جمع خبرنگاران و پس از دیدار با داویت خوداتیان، وزیر مدیریت منطقهای و زیرساخت ارمنستان با اشاره به برگزاری دومین دور مذاکرات دو کشور در حوزه انرژی طی امسال گفت: روابط سیاسی ایران و ارمنستان روابط مناسبی است و در نشستهای برگزارشده، زمینههای همکاری دو کشور در بخشهای مختلف انرژی از جمله گاز، فرآوردههای نفتی، برق و صدور خدمات فنی و مهندسی مرتبط بررسی شده است.
سرپرست وزارت نفت با بیان اینکه وزیر مدیریت منطقهای و زیرساخت ارمنستان در این نشست درخواستهایی برای توسعه همکاری با ایران مطرح کرد و گفتوگوها بسیار مطلوب پیش رفته است، افزود: امیدواریم زمینههای گستردهتری برای همکاری در ارمنستان، بهویژه صدور خدمات فنی و مهندسی فراهم شود. او با اعلام آمادگی ایران برای صادرات LPG به ارمنستان بدون هیچ محدودیتی بیان کرد: ایجاد زیرساختهای لازم در این زمینه نیز از دیگر توانمندیهای ایران است که میتواند در اختیار ارمنستان قرار دهد.
سرپرست وزارت نفت با اشاره به تشکیل کارگروهی مشترک برای پیگیری و بررسی موارد مورد توافق براساس ادامه مذاکرات پیشین تأکید کرد: هرچه ارتباطات ایران با همسایگان و کشورهای حوزه اوراسیا و خلیج فارس گستردهتر باشد، شرایط بهتری برای توسعه همکاریها فراهم میشود. بر این اساس ایران آمادگی دارد افزونبر همکاری در زمینه گاز، فرآوردههای نفتی و برق، در مورد احداث پروژههای بزرگ انرژی در ارمنستان همکاری کند و خدمات فنی و مهندسی خود را در اختیار این کشور قرار دهد.
بورد همچنین با تأکید بر اعتماد کشورهای همسایه به ظرفیتها و توانمندیهای ایران گفت: تجربه سالهای گذشته کشور در عبور از شرایط سخت و تحریم، تجربهای گرانبهاست که دیگر کشورها نیز به آن باور دارند. ایران در کنار تأمین نیازهای خود از مسیرهای مختلف، آمادگی دارد به کشورهای دیگر نیز خدمات ارائه دهد.
سیدحمید پورمحمدی، رئیس سازمان برنامه و بودجه کشور نیز از تبادل برق و توسعه صادرات انرژی میان ایران و ارمنستان خبر داد و گفت: خوشبختانه نوزدهمین اجلاس کمیسیون مشترک اقتصادی ایران و ارمنستان با موفقیت برگزار شد و دو کشور به توافقهای خوبی در حوزههای مورد علاقه دست پیدا کردند. در این راستا در ارمنستان سند جامعی را با طرف ارمنی امضا کردیم که یکی از محورهای مهم آن، همکاریهای زیرساختی در حوزه راه، حملونقل و انرژی بود.
او با بیان اینکه کمتر از یک هفته پس از امضای این سند، وزیر مدیریت منطقهای و زیرساخت جمهوری ارمنستان به تهران سفر کرده است، گفت: در نشست اخیر با حضور وزیر نیرو و سرپرست وزارت نفت، زمینههای گسترش همکاریهای انرژی بررسی شد. پورمحمدی افزود: در همکاریهای بلندمدت میان دو کشور، موضوع انتقال نفت به مرز و احداث پالایشگاه مشترک میان دو کشور مطرح شده است. همچنین با توجه به پیشرو بودن زمستان و شرایط آبوهوایی دو کشور، توسعه مبادلات انرژی در کوتاهمدت نیز با هدف تأمین نیازهای متقابل دنبال میشود.
نیکول پاشینیان، نخستوزیر ارمنستان نیز اعلام کرد ارمنستان آماده است پروژه ساخت پالایشگاه نفت با خوراک نفت خام ایران را پیش ببرد، مشروط بر اینکه این طرح با خطر تحریم مواجه نشود. او تأکید کرد: در صورت حل این مسئله از طریق مذاکرات با امریکا و اتحادیه اروپا، دولت ارمنستان توسعه پروژه را آغاز خواهد کرد. ارمنستان برای توسعه ظرفیت پالایش نفت و تأمین نیازهای انرژی خود، پیشتر نیز به دنبال فراهم کردن تجهیزات و فناوری مورد نیاز این صنعت بوده است.
با توجه به محدودیت منابع انرژی و اهمیت تأمین پایدار سوخت، استفاده از نفت خام ایران میتواند یکی از گزینههای همکاری انرژی میان دو کشور باشد. بنا بر گزارشها، دولت ارمنستان طی سالهای ۲۰۲۳ و ۲۰۲۴ با تولیدکنندگان غربی تجهیزات پالایشگاهی برای خرید ماشینآلات و امکانات مورد نیاز این پروژه مذاکره کرده بود. همکاریهای نفتی و گازی ایران و ارمنستان در صورت تحقق میتواند زمینه تازهای برای همکاری انرژی دو کشور ایجاد کند.
تقویت نقشآفرینی کشور در معادلات انرژی منطقههمانطور که مدیریت هوشمند ایران در تنگه هرمز نشان داد، جایگاه کشور در امنیت انرژی جهان صرفاً به میزان تولید و صادرات نفت و گاز محدود نمیشود، فرصت توسعه همکاریها و نیاز کشورها به انرژی کشورمان نیز نشان میدهد نقش ایران در حوزه انرژی بیبدیل است.
کارشناسان تأکید دارند که توسعه همکاریهای انرژی با کشورهای همسایه و تقویت دیپلماسی انرژی از جمله محورهایی هستند که میتوانند ضمن متنوعسازی مقاصد صادراتی ایران، زمینه افزایش سهم کشور در بازار منطقهای انرژی، تقویت پیوندهای اقتصادی با همسایگان و بهرهبرداری مؤثرتر از ظرفیتهای ژئوپلیتیکی کشور را فراهم کنند.
منبع: جوان آنلاین


