جوان آنلاین: در دنیای امروز، قدرت کشورها تنها با توان سیاسی، نظامی و منابع طبیعی سنجیده نمیشود، بلکه توانایی آنها در ایجاد روابط اقتصادی، توسعه بازارهای صادراتی، جذب سرمایهگذاری و حضور مؤثر در تجارت جهانی نیز از عوامل تعیینکننده قدرت ملی است. ایران با برخورداری از ظرفیتهای گسترده صنعتی، کشاورزی، معدنی، انسانی و جغرافیایی، میتواند جایگاه اقتصادی بسیار مؤثرتری در منطقه و جهان داشته باشد. با این حال، دستیابی به این هدف مستلزم آن است که دیپلماسی اقتصادی به یکی از اولویتهای اصلی سیاست خارجی کشور تبدیل شود.
سیاست خارجی باید پیشران اقتصاد ملی باشدوزارت امور خارجه نباید نقش خود را صرفاً به روابط سیاسی و مذاکرات دیپلماتیک محدود کند. این وزارتخانه میتواند با استفاده از ظرفیت سفارتخانهها، رایزنان اقتصادی و ارتباطات بینالمللی، زمینه توسعه صادرات، جذب سرمایهگذاری و انعقاد قراردادهای اقتصادی را فراهم سازد. در شرایطی که اقتصاد ایران با محدودیتهای بینالمللی و موانع تجاری مواجه است، استفاده هوشمندانه از ظرفیت کشورهای همسایه، بازارهای منطقهای و همکاریهای اقتصادی دوجانبه اهمیت بیشتری پیدا میکند. ۱.
ایجاد شبکه فعال رایزنان اقتصادی در کشورهای دارای ظرفیت تجاری برای شناسایی بازارهای جدید و ارتباط مستقیم با خریداران و سرمایهگذاران.۲. راهاندازی نمایشگاههای دائمی محصولات ایرانی در کشورهای هدف، بهویژه کشورهای عربی و همسایه، با مشارکت بخش خصوصی و تولیدکنندگان داخلی.۳. تشکیل کارگروههای تخصصی دیپلماسی اقتصادی برای پیگیری قراردادهای تجاری، رفع موانع صادراتی و توسعه همکاریهای صنعتی. ۴. تدوین برنامه مشخص برای جذب سرمایهگذاران خارجی و ایرانیان خارج از کشور، با تأکید بر شفافیت حقوقی، امنیت سرمایهگذاری و بازده اقتصادی.۵.
پیوند دادن سیاست خارجی با برنامه ملی اقتصاد بدون نفت، بهگونهای که هر فرصت دیپلماتیک بتواند به توسعه تولید، صادرات و درآمدهای ارزی پایدار کمک کند. ضرورت نگاه اقتصادی در مدیریت دیپلماسیبه اعتقاد من، در مدیریت دستگاه سیاست خارجی کشور باید دانش اقتصاد بینالملل، شناخت تجارت جهانی و توانایی تحلیل بازارهای منطقهای جایگاه ویژهای داشته باشد. دیپلماسی اقتصادی زمانی موفق خواهد بود که میان سیاست خارجی، وزارتخانههای اقتصادی، بخش خصوصی و تولیدکنندگان هماهنگی واقعی ایجاد شود.
سفارتخانهها باید بتوانند علاوه بر مأموریتهای سیاسی، به شناسایی فرصتهای اقتصادی و تسهیل ارتباطات تجاری کمک کنند. اقتصاد بدون نفت و آینده دیپلماسی ایراناقتصاد بدون نفت به معنای کنار گذاشتن منابع نفتی نیست، بلکه به معنای ساختن اقتصادی است که برای تأمین درآمد، اشتغال و ارزآوری، به ظرفیت تولید و صادرات خود متکی باشد. در چنین الگویی، وزارت امور خارجه میتواند یکی از مهمترین ابزارهای اتصال تولید داخلی به بازارهای جهانی باشد. ایران برای عبور از چالشهای اقتصادی به دیپلماسی فعال، مدیریت اقتصادی و نگاه راهبردی نیاز دارد.
باید از ظرفیت روابط خارجی برای ایجاد فرصتهای واقعی اقتصادی استفاده کرد و مسیر تولیدکنندگان ایرانی را به بازارهای منطقهای و جهانی هموار ساخت. اعتقاد دارم آینده اقتصاد ایران در گرو پیوند سه عنصر اساسی است؛ تولید ملی، صادرات غیرنفتی و دیپلماسی اقتصادی. وقت آن رسیده است که دیپلماسی اقتصادی از یک عنوان در اسناد و برنامهها به یک مأموریت اجرایی و قابل ارزیابی در سیاست خارجی کشور تبدیل شود.* اقتصاددان
منبع: جوان آنلاین


