بر اساس گزارش فدراسیون والیبال، روبرتو پیاتزا سرمربی ایتالیایی تیم ملی والیبال مردان ایران طی ۲ سال حضور در این تیم، در مجموع ۵ رویداد بینالمللی شامل قهرمانی جهان ۲۰۲۵، ۲ دوره لیگ ملتها ۲۰۲۵ و ۲۰۲۶، قهرمانی مردان آسیا ۲۰۲۶ و بازیهای آسیایی ۲۰۲۶ شرکت کرد و در مجموع در ۴۱ مسابقه هدایت تیم ملی والیبال ایران را برعهده داشت و ۲۳ پیروزی و ۱۸ شکست به ثبت رساند. بر این اساس، میزان پیروزی تیم ملی در دوران هدایت پیاتزا ۵۶.۰۹ درصد بوده است.
با وجود مثبت بودن نسبت برد به باخت، بررسی جزئیات نتایج و وزن رقابتها نشان میدهد که نمیتوان عملکرد دوساله این مربی را صرفاً بر اساس تعداد پیروزیها یا مدالهای کسبشده ارزیابی کرد، اما بررسی دقیقتر عملکرد به قرار زیر است: لیگ ملتهای ۲۰۲۵؛ آغاز امیدوار کننده برای پیاتزا و تیم جدیدش ایران در لیگ ملتهای ۲۰۲۵ با کسب ۶ پیروزی و تحمل ۶ شکست، عملکردی متعادل داشت.
هرچند تیم ملی نتوانست به مرحله نهایی این رقابتها راه پیدا کند، اما پیروزی مقابل تیمهایی همچون صربستان، آرژانتین، چین و بلغارستان نشان داد که ایران همچنان توان رقابت با بخشی از تیمهای مطرح والیبال جهان را دارد و در آخرین لحظات به دلیل میزبانی چین نتوانست به مرحله نهایی راه پیدا کند. این در حالی بود که خیلیها معتقد بودند ایران شایستکی حضور در مرحله نهایی را داشت. هشتمی جهان؛ عملکرد قابل قبولی از پیاتزا دومین رویداد مهم دوران حضور پیاتزا در تیم ملی ایران، رقابتهای قهرمانی جهان ۲۰۲۵ در فیلیپین بود.
ملیپوشان ایران در این مسابقات با کسب سه پیروزی مقابل تونس، فیلیپین و صربستان و متحمل شدن دو شکست برابر مصر و جمهوری چک، در جایگاه هشتم جهان قرار گرفتند. قرار گرفتن در جمع هشت تیم برتر جهان، با توجه به سطح بالای رقابتها و حضور قدرتهای اصلی والیبال دنیا، نتیجهای قابل دفاع برای تیم ملی ایران محسوب میشود و یکی از نقاط مثبت کارنامه سرمربی ایتالیایی به شمار میرفت. لیگ ملتهای ۲۰۲۶؛ افت به دلایل فنی یا شرایط جنگی؟ یکی از مهمترین نقاط ضعف عملکرد پیاتزا در سال دوم حضورش در ایران، نتایج تیم ملی در لیگ ملتهای ۲۰۲۶ بود.
ملیپوشان ایران در این دوره از مسابقات تنها سه پیروزی به دست آوردند و در ۹ دیدار شکست خوردند تا با کسب ۱۱ امتیاز در جایگاه چهاردهم جدول مرحله مقدماتی و پانزدهم مرحله نهایی قرار گیرند. مقایسه عملکرد ایران در دو دوره متوالی لیگ ملتها، تصویری روشن از افت تیم ملی ارائه میدهد. شاگردان پیاتزا در سال ۲۰۲۵ با ۶ پیروزی و ۶ شکست در رتبه هشتم قرار گرفتند، اما یک سال بعد تعداد بردهای خود را به نصف کاهش دادند و با ۹ شکست، چهار پله در جدول پایینتر رفتند.
زمانی که انتظار میرفت تیم ملی با گذشت یک سال از آغاز همکاری با پیاتزا، از نظر هماهنگی، ثبات فنی و کیفیت بازی به شرایط بهتری برسد، اما نتایج لیگ ملتهای ۲۰۲۶ خلاف این انتظار را نشان داد. نکته مهم در خصوص این رقابتها وجود شرایط جنگی در کشور و محدویتها بود که باید آنها را نیز در نظر گرفت. بدون شک در چنین شرایطی بزرگترین مربیان جهان نیز دچار مشکل خواهند شد و بررسی عملکرد پیاتزا بدون در نظر گرفتن این موضوع، نوعی بیانصافی محسوب میشود؛ البته میانگین سنی ۲۳ سال و معرفی به عنوان دومین تیم جوان تیم مسابقات هم در این نتایج بیتاثیر نبود.
به صورت کلی میتوان گفت که در بسیاری از مسابقاتی که با نتیجه ۳ بر ۲ به سود حریف تمام شد، تجربه عامل اصلی پیروزی بود. از طرفی هم فدراسیون والیبال با وجود تمام مشکلات تمام شرایط را برای پیاده سازی برنامه این مربی ایتالیایی مهیا کرده بود ولی در نهایت به صورت کامل به اهداف تعیین شده خود در رده تیم ملی مردان نرسید. نایبقهرمانی آسیا؛ مدالی ارزشمند در سایه از دست رفتن سهمیه المپیک قهرمانی آسیا ۲۰۲۶ را میتوان مهمترین و در عین حال حساسترین بخش کارنامه پیاتزا دانست؛
رقابتی که علاوه بر تعیین قهرمان قاره، اهمیت ویژهای در مسیر صعود به بازیهای المپیک ۲۰۲۸ لسآنجلس داشت. تیم ملی ایران در این مسابقات با پنج پیروزی مقابل چین، چینتایپه، استرالیا، قزاقستان و تایلند به دیدار نهایی رسید، اما در مسابقه سرنوشتساز برابر ژاپن با وجود رقابتی نزدیک و قابل دفاع با تیم پنجم دنیا، با نتیجه سه بر صفر شکست خورد و به مدال نقره بسنده کرد.
بر اساس نظام انتخابی المپیک، قهرمان این دوره از رقابتهای قارهای سهمیه مستقیم حضور در المپیک ۲۰۲۸ را به دست میآورد و ژاپن (میزبان) با پیروزی مقابل ایران، نخستین سهمیه مستقیم و راه نخست به المپیک را کسب کرد. طلای بازیهای آسیایی؛ بزرگترین و شیرینترین دستاورد پیاتزا در سوی دیگر کارنامه سرمربی ایتالیایی، قهرمانی در بازیهای آسیایی ۲۰۲۶ قرار دارد؛ مدال طلای این مسابقات دستاوردی بود که بدون تردید مهمترین موفقیت او در دوران حضورش در والیبال ایران به شمار میرفت که برای ورزش ایران به ویژه وزارت ورزش و کمیته ملی المپیک ایران ارزشمند بود.
تیم ملی ایران در این رقابتها با کسب شش پیروزی متوالی و بدون تحمل حتی یک شکست، به عنوان قهرمانی رسید. شاگردان پیاتزا در دیدار نهایی نیز موفق شدند ژاپن، میزبان مسابقات را با نتیجه سه بر یک شکست دهند و ضمن جبران شکست قهرمانی آسیا، مدال طلای بازیهای آسیایی را از آن خود کنند. این قهرمانی را باید در شمار مهمترین دستاوردهای پیاتزا قرار داد، هرچند بازیهای آسیایی و قهرمانی آسیا دو رویداد مستقل با اهداف متفاوت هستند، ولی کسب دو مدال طلا و نقره مهمترین هدف والیبال ایران در سال ۲۰۲۶ بود که به خوبی به آن دست پیدا کرد.
در مجموع برای رسیدن به آرمانهای بزرگ والیبال باید با بازنگری مسیر دو سال گذشته و برنامهریزی برای دو سال آینده، شرایط و برنامه یزی جدیدی را تدارک دید. ۲۳ پیروزی و ۱۸ شکست؛ کارنامهای با نوسان بررسی مجموع نتایج پیاتزا در ۴۱ مسابقه نشان میدهد تیم ملی ایران در ۲۳ دیدار به پیروزی رسید و نتیجه ۱۸ مسابقه را واگذار کرد. از میان پیروزیها، ۸ برد با نتیجه سه بر صفر، هشت برد با نتیجه سه بر یک و هفت برد با نتیجه سه بر دو به دست آمد. در سوی مقابل نیز ایران ۶ شکست سه بر صفر، ۶ شکست سه بر یک و ۶ شکست دو بر سه را تجربه کرد.
این آمار نشان میدهد بخشی از شکستهای تیم ملی در مسابقات نزدیک و پنجسته رقم خورده است، اما تعداد قابل توجهی از پیروزیها نیز با اختلاف دو یا سه ست به دست آمده است؛ بنابراین نمیتوان تمام ناکامیها را به فاصله فنی با رقبا نسبت داد و در عین حال، صرف نزدیک بودن برخی مسابقات نیز نباید به عنوان نشانه موفقیت تلقی شود. نکته مهمتر، نوسان عملکرد تیم در طول دو سال است.
ایران در قهرمانی جهان و لیگ ملتهای ۲۰۲۵ نتایج قابل قبولی کسب کرد، در بازیهای آسیایی به قهرمانی رسید، اما در لیگ ملتهای ۲۰۲۶ با افت قابل توجهی مواجه شد و در قهرمانی آسیا نیز با وجود رسیدن به فینال، یکی از راههای خود برای کسب سهمیه مستقیم المپیک را از دست داد. دستاوردهای قابل توجه، اما فاصله با اهداف راهبردی ارزیابی عملکرد دو ساله روبرتو پیاتزا در تیم ملی والیبال ایران، تصویری دوگانه از دوران حضور این مربی ایتالیایی ارائه میدهد.
قرار گرفتن در جمع هشت تیم برتر جهان، نایبقهرمانی آسیا و بهویژه کسب مدال طلای بازیهای آسیایی، دستاوردهایی هستند که نمیتوان از ارزش آنها چشمپوشی کرد. با این حال، افت محسوس تیم ملی در لیگ ملتهای ۲۰۲۶ و نایب قهرمانی در آسیا بخش مهمی از اهداف راهبردی والیبال ایران را تحت تأثیر قرار داد. اگر ملاک ارزیابی صرفاً تعداد پیروزیها و مدالهای کسبشده باشد، پیاتزا کارنامهای قابل دفاع از خود به جای گذاشته است؛
اما اگر ثبات عملکرد در سطح جهانی، پیشرفت مستمر تیم و تحقق اهداف مهمی همچون صعود مستقیم به المپیک و رسیدن به آرمان بزرگ والیبال ایران، چون ایستادن بر روی سکوی المپپیک باشد را نیز در نظر بگیریم، این کارنامه با پرسشهای جدی همراه خواهد بود. همین تضاد میان دستاوردهای ارزشمند و اهداف راهبردی، مهمترین ویژگی کارنامه دو ساله سرمربی ایتالیایی در والیبال ایران است. راهکارهای فنی برای بهبود و مشکلات پیاتزا برای آینده همانگونه که قبلاً اشاره شد، در بررسی عملکرد پیاتزا باید شرایط جنگی کشور در سال دوم و محدویتها را نیز در نظر گرفت.
از طرف دیگر فدراسیون والیبال با وجود تمام محدودیتها تمام شرایط را برای اجرای برنامه این مربی ایتالیایی تا حد مطلوبی مهیا کرده بود و نمیتوان همه چیز را به شرایط و محدودیتها منوط کرد. به همین دلیل رئیس فدراسیون والیبال در جلساتی متعدد به آسیب شناسی عملکرد این مربی پرداخت و در نهایت پس از ارائه نتایج این نشستها به هیات رئیسه فدراسیون والیبال، اعضای هیات رئیسه بر ضرورت حضور زودتر سرمربی در اردوها تاکید کردند، اما در جلسات و مذاکرات با بررسی برنامههای آینده مشخص بود، پیاتزا به دلیل قراردادش با باشگاه لهستانی امکان حضور زودتر در ایران را نداشت.
لیگ لهستان یکی از لیگهایی در دنیا است که در آخرین روزهای فصل باشگاهی به پایان میرسد و با این تفاسیر سرمربی تیم ملی پس از تمامی لژیونرها به اردوی تیم ملی اضافه میشد و برای حضور در لیگ ملتهای ۲۰۲۷ و همچنین ۲۰۲۸ که از اهمیت ویژهای برخوردار است، نمیتوانست زمان زیادی در کنار بازیکنان حضور داشته باشد. با این شرایط سرمربی تیم ملی تنها چند روز فرصتِ تمرین با بازیکنان داشت که در نهایت با اضافه شدن چندین شرط دیگر، تصمیم بر عدم تمدید قرارداد همکاری وی گرفته شد؛ البته این تصمیم در فضایی حرفهای و دوستانه و به دور از هر گونه تنش و دلخوری گرفته شد.
انتهای پیام/
منبع: خبرگزاری میزان



