نشانهها حاکی از آن است که فوتبال جهان دستکم در آینده نزدیک شاهد اجرای قانون پیشنهادی ونگر نخواهد بود.
به گزارش خبرگزاری خبرآنلاین؛ فیفا ظاهراً از اجرای طرح تغییر قانون آفساید که با پیشنهاد آرسن ونگر، مدیر توسعه فوتبال این نهاد مطرح شده بود، صرفنظر کرده؛ ایدهای که با هدف افزایش جذابیت بازیها و خلق موقعیتهای گلزنی بیشتر دنبال میشد اما نتایج آزمایشی آن در لیگ کانادا نشان داد که ممکن است به جای فوتبال تهاجمیتر به عقبنشینی خطوط دفاعی و کاهش جذابیت مسابقات منجر شود.
به نقل از تسنیم، قانون فعلی آفساید قرار نیست در آینده نزدیک تغییر کند. در سالهای گذشته بارها گزارشهایی درباره احتمال اصلاح این قانون و اجرای آزمایشهایی در برخی رقابتها منتشر شده بود اما به نظر میرسد طرح پیشنهادی ونگر دیگر شانسی برای تبدیل شدن به بخشی از قوانین رسمی فوتبال ندارد. ابتدا شبکه بیبیسی گزارش داد که تصویب این پیشنهاد بعید به نظر میرسد و اکنون روزنامه تایمز انگلیس نیز مدعی شده است که تصمیم در این زمینه گرفته شده است.
قانون آفساید ونگر چه تغییری ایجاد میکرد؟
این پیشنهاد که در اروپا با عنوان «آفساید فاصلهدار» یا «آفساید روز روشن» (Daylight Offside) نیز شناخته میشود، در واقع با هدف ایجاد فضای بیشتر برای مهاجمان طراحی شده بود. بر اساس این طرح، مهاجم زمانی در موقعیت آفساید قرار میگرفت که تمام بدن او از مدافع آخر عبور کرده باشد و هیچ بخشی از بدنش با خط فرضی مدافع همپوشانی نداشته باشد.
به بیان سادهتر، اگر حتی بخش کوچکی از بدن مهاجم با بدن مدافع همسطح بود، موقعیت او آفساید محسوب نمیشد؛ تغییری که میتوانست به مهاجمان اجازه دهد با فاصله بیشتری نسبت به خط دفاعی حرکت کنند و در موقعیتهای بیشتری صاحب توپ شوند.
آرسن ونگر، سرمربی پیشین تیم آرسنال که پس از انتصاب به عنوان مدیر توسعه فوتبال فیفا در سال 2019 مسئولیت بررسی و ارائه پیشنهادهایی برای بهبود این ورزش را بر عهده گرفت، نخستین بار در فوریه 2020 این ایده را مطرح کرد.
آزمایشهای اولیه و ورود لیگ کانادا
فیفا ابتدا این طرح را در رقابتهای غیر رسمی آزمایش کرد و از دستیابی به موفقیتهایی محدود گفت. با این حال، پیشنهاد جدید با مخالفتهایی از سوی داوران مواجه شد؛ چراکه تشخیص موقعیت آفساید در جریان مسابقه برای آنها دشوارتر میشد.
اگرچه استفاده از کمکداور ویدئویی (VAR) میتوانست بخشی از این مشکلات را برطرف کند اما همه لیگهای حرفهای به این فناوری دسترسی ندارند. از سوی دیگر، اجرای دو قانون متفاوت آفساید در بخشهای مختلف فوتبال جهان نیز امکانپذیر نبود.
با وجود این چالشها، آزمایشها متوقف نشد و در ادامه به رقابتهای رسمی راه یافت. لیگ کانادا از آوریل 2026 اجرای آزمایشی قانون پیشنهادی ونگر را در دستور کار قرار داد تا تأثیر آن بر روند مسابقات به صورت عملی بررسی شود.
نتایج اولیه در نگاه نخست امیدوارکننده بود. بر اساس اطلاعات منتشر شده از سوی هیئت بینالمللی فوتبال (IFAB)، اجرای این قانون در طول فصل عادی لیگ کانادا باعث شد تعداد اعلام موقعیتهای آفساید 54 درصد کاهش پیدا کند. همچنین در 112 مسابقه برگزارشده، 13 گل بیشتر به ثمر رسید.
با این حال، یک آمار دیگر تصویر متفاوتی از تأثیر این تغییر ارائه کرد: خطوط دفاعی تیمها به طور میانگین سه متر عقبتر رفتند؛ عقبنشینی که به ویژه در ضربات ایستگاهی بیشتر به چشم میآمد.
گلهای بیشتر، اما فوتبال کمجاذبهتر؟
هدف اصلی پیشنهاد ونگر صرفاً جلوگیری از مردود شدن گلها به دلیل اختلافهای بسیار جزئی در تشخیص آفساید نبود. انگیزه اصلی این طرح، کمک به فوتبال هجومی، افزایش موقعیتهای گلزنی و جذابتر شدن مسابقات عنوان شده بود. فیفا نیز در توضیح اهداف این پیشنهاد بر «حمایت از فوتبال هجومی و ایجاد موقعیتهای گلزنی» تأکید کرده بود.
از نظر آماری، تعداد گلها در لیگ کانادا افزایش یافت و میانگین گلزنی از سه گل در هر مسابقه در فصل گذشته به 3.16 گل در فصل جاری رسید. با این حال، افزایش تعداد گلها لزوماً به معنای جذابتر شدن فوتبال نیست.
به نظر میرسد تغییر قانون آفساید مربیان را به اتخاذ رویکردی متفاوت در سازماندهی خطوط دفاعی وادار کرده است. با افزایش فضای قابل استفاده مهاجمان پشت مدافعان، تیمها ترجیح دادهاند خطوط دفاعی خود را به مناطق نزدیکتر به دروازه منتقل کنند تا فضای کمتری در پشت سر مدافعان باقی بماند.
در نتیجه، به جای افزایش تمایل تیمها به بازی هجومی، برخی مسابقات با عقبنشینی بیشتر مدافعان و شکلگیری ساختارهای دفاعی محافظهکارانهتر همراه شدهاند.
روزنامه تایمز به نقل از منابع آگاه از روند بررسی این آزمایش گزارش داده است که دیدگاه غالب در مشورتهای انجام شده، چندان مثبت نبوده است. به گفته یکی از این منابع، پیامدهای اجرای قانون آفساید فاصلهدار بهگونهای بوده که این ایده در عمل کارایی مورد انتظار را نداشته و تماشای مسابقات را لذتبخشتر نکرده است.
آینده نامشخص پیشنهاد ونگر
البته هنوز هیچ بیانیه رسمی از سوی فیفا یا IFAB درباره نتایج نهایی آزمایش این قانون در لیگ کانادا منتشر نشده است و گزارشهای مربوط به کنار گذاشتن آن نیز فعلاً بر اطلاعات منابع آگاه استوار است.
با این حال، نشانهها حاکی از آن است که فوتبال جهان دستکم در آینده نزدیک شاهد اجرای قانون پیشنهادی ونگر نخواهد بود. این ایده از سال 2020 بارها مورد بحث قرار گرفته و فرصتهای مختلفی برای بررسی عملی آن فراهم شده است اما نتایج به دست آمده نشان میدهد تغییر قانون آفساید ممکن است پیامدهایی فراتر از افزایش تعداد گلها داشته باشد.
در نهایت، به نظر میرسد افزایش آمار گلزنی به تنهایی برای متقاعد کردن تصمیمگیران فوتبال کافی نیست و جذابیت واقعی مسابقات، نحوه بازی تیمها و واکنش مربیان به تغییرات قوانین نیز باید در ارزیابی چنین پیشنهادهایی مورد توجه قرار گیرد.
منبع: خبرآنلاین


