ارزیابی نتایج انتخابات میاندورهای آمریکا نشان میدهد که نارضایتی عمومی از تداوم جنگ با ایران بر معادلات سیاسی واشنگتن اثر گذاشته است. در شرایطی که دولت آمریکا میان گزینههای دیپلماسی، تشدید نظامی و تداوم محاصره سرگردان است، استاد دانشگاه جانز هاپکینز در گفتوگو با نشریه فارن پالیسی میگوید که تهران بر این باور است که ناپایداری مستمر در بازارهای انرژی و اقتصاد جهانی در نهایت سیاستمداران غربی را وادار به عقبنشینی خواهد کرد.
به گزارش خبرآنلاین، نشریه فارن پالیسی در گفتوگویی به قلم راوی آگراوال، سردبیر نشریه فارن پالیسی با ولی نصر، استاد و رئیس پیشین دانشکده مطالعات پیشرفته بینالمللی دانشگاه جانز هاپکینز نوشت که رهبران ایران معتقدند اختلال مستمر در اقتصاد جهانی اهرمی مؤثر برای تغییر رفتار رهبران غربی و ایجاد بازدارندگی آینده است.
نصر با اشاره به نتیجه انتخابات میاندورهای ایالات متحده تصریح کرد: «ایران نتیجه انتخابات آمریکا را سندی برای اثبات این نظریه میداند و استراتژی آنها پختن تدریجی قورباغه است.»
به گفته این تحلیلگر، دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا پس از انتخابات به دلیل نداشتن گزینههای مطلوب، عملاً هر سه مسیر دیپلماسی، تدارک نظامی و تداوم محاصره را بهصورت همزمان دنبال میکند.
از نظر ایدهآل، ترامپ مایل است این جنگ را از طریق توافقی شبیه به تفاهمنامه تابستان گذشته پایان دهد، اما بهای مورد مطالبه ایران برای او بسیار سنگین است.
مواضع دو طرف همچنان فاصله زیادی دارد؛ ایران خواستار بازگشت و اجرای تفاهمنامه پیشین قبل از ورود به بحث هستهای است، اما رئیسجمهور آمریکا برای توجیه ۹ ماه جنگ نیاز دارد پرونده هستهای را در صدر قرار دهد.
ناکارآمدی محاصره دریایی و خطر تشدید تنش
نصر در ادامه تأکید کرد که جنگ گسترده نیز گزینه واقعی نیست، زیرا اقدام نظامی بزرگ دروازه واکنش تلافیجویانه ایران در خلیج فارس را میگشاید و اقتصاد جهانی را به شکل گستردهتری مختل میکند.
به باور او، رهبران عرب، روسیه و شی جینپینگ، رئیسجمهور چین نیز به واشنگتن منتقل کردهاند که هیچکس خواهان چنین آسیبی به اقتصاد جهان نیست و به همین دلیل ترامپ به گزینه سوم، یعنی رها کردن ایران زیر محاصره، بسنده کرده است.
این استاد دانشگاه معتقد است محاصره دریایی بینقص نیست؛ ایران همچنان نفت صادر میکند و درآمد دارد و از سوی دیگر تنگه هرمز زیر فشار شدید و حملات فزاینده قرار گرفته است.
علاوه بر این، تداوم بلندمدت محاصره از نظر مالی و نیروی انسانی برای نیروی دریایی آمریکا بسیار پرهزینه است و اگر این محاصره به شکلی که وزیر خزانهداری و وزیر خارجه آمریکا ادعا میکنند مؤثر واقع شود، ایران احتمالاً تنش را تشدید خواهد کرد.
پیامدهای انتخابات میاندورهای و عامل ترامپ
با نزدیک شدن به ماه ژانویه و تسلط دموکراتها بر هر دو مجلس کنگره، نصر معتقد است فشار داخلی در آمریکا علیه جنگ بیش از گذشته آشکار شده است.
به گفته وی، حتی درون حزب جمهوریخواه نیز این نگاه شکل گرفته که برای داشتن شانس در انتخابات ۲۰۲۸، این جنگ باید هرچه زودتر پایان یابد؛ موضوعی که در نامه جیدی ونس، معاون رئیسجمهور آمریکا به رهبری ایران نیز بازتاب یافت.
با این حال، این تحلیلگر هشدار داد که ترامپ غیرقابلپیشبینی است و اگرچه دیگر درگیر انتخابات بعدی نیست، اما همچنان باید به میراث خود، آینده حزب جمهوریخواه و خطر شکست بزرگتر در صورت ناتوانی در پیروزی در جنگی گستردهتر بیندیشد.
او تأکید کرد که تا امروز مهمترین عامل در طرف آمریکایی نه یک منفعت ملی محاسبهشده، بلکه روانشناسی شخص ترامپ بوده است و ایران نیز با خوانش تدریجی تحولات و اعمال فشار بر کنگره جدید، میکوشد از جنگی بزرگ پرهیز کرده و به توافقی مطلوب دست یابد.
تردید درباره ادعای ضعف ایران
در پاسخ به روایت مقامات کاخ سفید مبنی بر کاهش سهم تنگه هرمز در صادرات نفت خلیج فارس از ۸۳ درصد به ۶۰ درصد، رسیدن نرخ ارز به یک میلیون و ۷۰۰ هزار ریال در برابر دلار و تحریمهای جدید علیه بخشهایی از هواپیمایی ماهان و یک شعبه بانکی در امارات، نصر این روایت را خودفریبانه توصیف کرد.
وی یادآور شد که دیپلماتهای ایرانی در سازمان ملل طرح موسوم به «اسلامآباد پلاس» را با تغییراتی به سود تهران ارائه کردند و در جریان سفر اعضای ائتلاف دفاعی مکه و فرمانده ارتش پاکستان به تهران در ماه اکتبر نیز بر تحقق هر هفت پیششرط برای ازسرگیری مذاکرات و بازگشایی تنگه هرمز پافشاری کردند.
نصر با اشاره به وعده دو ماه پیش اسکات بسنت، وزیر خزانهداری آمریکا درباره هجوم مردم به بانکهای ایرانی که محقق نشد، گفت دولت آمریکا که نه خواهان جنگ است و نه توان توافق دارد، میکوشد سیاست «بیعملی» خود را در قالب محاصره بهعنوان یک استراتژی کارآمد بازاریابی کند.
تفاوت نگاه تهران و غرب به بازار انرژی
استاد دانشگاه جانز هاپکینز توضیح داد که ایران برخلاف تصور غرب، به دنبال یک شوک ناگهانی مانند رساندن قیمت نفت به ۲۰۰ دلار نیست، بلکه به کارآمدی ناپایداری مستمر در بازار انرژی باور دارد.
افزایش پایدار هزینههای نفت، گاز طبیعی، سوخت جت، گازوئیل و کود شیمیایی اگرچه به تنهایی اقتصاد جهان را نمیشکند، اما در بلندمدت اثر سیاسی ملموسی بر آمریکا، فرانسه و آلمان میگذارد.
از نگاه نصر، افزایش حملات به شناورهای انتقال نفت و مینگذاری بیشتر در تنگه هرمز نشان میدهد ایران وضعیت را ناپایدارتر میکند و این رقابت اکنون به مسابقهای تبدیل شده است میان اینکه کدامیک زودتر از نفس میافتد؛ توان تحمل ایران یا استراتژی فرسایشی آن.
وی در پایان درباره گزارشهای منتسب به نهادهای اطلاعاتی آمریکا درباره طرح «بمب کثیف» یا حملات سایبری، با اشاره به فضای جنگ اطلاعاتی تصریح کرد که بخشی از این گزارشها میتواند اطلاعات نادرست از سوی جریانهای خواهان ازسرگیری جنگ باشد و برخی تحرکات یا هشدارها از سوی ایران نیز صرفاً تاکتیک بازدارندگی است تا واشنگتن را با شروط تهران به پای میز مذاکره بازگرداند.
منبع: خبرآنلاین

