نورنیوز-گروه بینالملل: تحولات همزمان در تلآویو و واشینگتن نشان میدهد که پرونده تقابل با ایران، فراتر از ابعاد نظامی و امنیتی، به عرصه تلاقی و حتی تعارض محاسبات سیاسی رهبران آمریکا و رژیم صهیونیستی تبدیل شده است. در شرایطی که بنیامین نتانیاهو با افزایش فشار احزاب رقیب و تضعیف موقعیت پارلمانی خود مواجه است، دونالد ترامپ نیز با پیامدهای اقتصادی، امنیتی و سیاسی تداوم جنگ دستوپنجه نرم میکند.
تفاوت در منافع و اولویتهای این دو بازیگر، پرسشی اساسی را پیش میکشد: آیا نتانیاهو میکوشد ترامپ را به مسیری بازگرداند که برای نخستوزیر اسرائیل فرصتی سیاسی، اما برای رئیسجمهور آمریکا هزینهای راهبردی به همراه دارد؟ تلآویو در محاصره بحران سیاسی؛ جنگ، ابزار تغییر زمین بازی شکست نامزد حزب لیکود در انتخابات ریاست کنست و انتخاب ماتان کاهانا با حمایت ۶۶ نماینده، از جمله نمایندگان عرب، نشانهای معنادار از تغییر آرایش سیاسی در پارلمان اسرائیل است.
این تحول در شرایطی رقم خورده که مخالفان نتانیاهو برای محدود کردن قدرت سیاسی او و فراهم آوردن زمینه تغییر دولت تلاش میکنند. اگرچه شکست در انتخابات ریاست کنست بهتنهایی به معنای سقوط دولت نیست، اما بیتردید از کاهش قدرت مانور نتانیاهو و دشوارتر شدن مدیریت ائتلاف سیاسی او حکایت دارد. در چنین فضایی، تشدید بحران خارجی و بازگشت شرایط جنگی میتواند دستور کار سیاسی تلآویو را دگرگون کند.
جنگ با انتقال کانون توجه افکار عمومی از اختلافات داخلی به تهدید خارجی، امکان مانور بیشتری در اختیار نتانیاهو قرار میدهد و میتواند فشارهای سیاسی بر دولت او را تحتالشعاع قرار دهد. بنابراین، بدون آنکه بتوان انگیزه شخصی او برای آغاز جنگ را قطعی دانست، نمیتوان از ظرفیت سیاسی بحران نظامی برای تغییر معادلات داخلی اسرائیل چشمپوشی کرد. واشینگتن زیر سایه تهدید؛ مرز باریک هشدار و فضاسازی امنیتی در سوی دیگر، تحولات امنیتی آمریکا نیز واجد اهمیت است.
انتشار گزارش سیانان درباره ادعای احتمال استفاده ایران از بمب کثیف یا سلاح شیمیایی در خاک آمریکا، فضای نگرانی درباره امنیت داخلی این کشور را تقویت کرد؛ ادعایی که مارکو روبیو با تأکید بر نبود تهدید قریبالوقوع علیه واشینگتن، آن را از منظر ارزیابی امنیتی تعدیل کرد. همزمان، گزارشهایی درباره تهدیدهای امنیتی علیه مقامهای آمریکایی منتشر شد و اسکات بسنت، وزیر خزانهداری، برای برخورداری از حفاظت بیشتر به یک پایگاه نظامی انتقال یافت. این رویدادها بهتنهایی اثباتکننده وجود عملیاتی هماهنگ علیه امنیت آمریکا نیستند؛
اما قرار گرفتن آنها در کنار سفر رئیس موساد به واشینگتن و تلاش وی برای جلب حمایت دولت ترامپ از حملات مجدد علیه ایران، پرسشهای مهمتری درباره فضای تصمیمسازی در آمریکا ایجاد میکند. مسئله صرفاً انتقال اطلاعات امنیتی نیست؛ چگونگی بازتاب، برجستهسازی و بهرهبرداری سیاسی از این اطلاعات نیز اهمیت دارد. طرح تهدیدهای منتسب به ایران، حتی در صورت تأیید نشدن، میتواند حساسیت امنیتی در آمریکا را افزایش دهد و بر محاسبات تصمیمگیران اثر بگذارد. ازاینرو، تفکیک میان هشدار معتبر، ادعای اطلاعاتی تأییدنشده و تلاش احتمالی برای جهتدهی به تصمیم سیاسی، ضرورتی اساسی است.
مأموریت موساد در واشینگتن؛ بازگرداندن گزینه نظامی به میز ترامپ گزارش رویترز درباره سفر روم گوفمن، رئیس موساد، و درخواست وی از مقامهای دولت ترامپ برای حمایت از حملات مشترک علیه ایران، نشان میدهد تلآویو همچنان در پی بازگرداندن گزینه نظامی به مرکز تصمیمگیری واشینگتن است. این تحرکات در شرایطی صورت میگیرد که ترامپ، دستکم در مقطع اخیر، فشار اقتصادی و محاصره را ابزار اصلی مقابله با ایران قرار داده و نشانهای از تمایل جدی به پذیرش هزینههای جنگی تازه بروز نداده است. تفاوت محاسبات دو طرف دقیقاً در همین نقطه آشکار میشود.
برای نتانیاهو، بازگشت به جنگ میتواند فرصتی برای تغییر فضای سیاسی داخلی و بازسازی موقعیت امنیتی و سیاسی باشد؛ اما برای ترامپ، ورود مجدد به جنگ به معنای پذیرش مجموعهای از هزینههای پیشبینیناپذیر است؛ از افزایش قیمت انرژی و اختلال در بازارهای جهانی تا گسترش دامنه درگیری و تشدید فشار افکار عمومی آمریکا. ائتلاف با اولویتهای متفاوت؛ چه کسی جنگ را میخواهد و چه کسی هزینه میدهد؟ همپیمانی واشینگتن و تلآویو الزاماً به معنای وحدت منافع و یکسانی اولویتهای سیاسی نیست.
نتانیاهو ممکن است تشدید تقابل را راهی برای مدیریت بحرانهای داخلی و امنیتی خود بداند، درحالیکه ترامپ میکوشد دستاوردهای ادعایی خود را حفظ کند، بیآنکه وارد جنگی پرهزینه و فرسایشی شود. از همین منظر، تلاش برای برجستهسازی تهدید ایران و تغییر فضای ادراکی تصمیمگیری در آمریکا را باید در چارچوب اختلاف محاسبات دو طرف ارزیابی کرد. مسئله اصلی این نیست که نتانیاهو خواهان جنگ است یا ترامپ از فشار بر ایران دست کشیده؛ پرسش تعیینکننده این است که چه کسی هزینه تصمیم به جنگ را میپردازد و چه کسی از پیامدهای سیاسی آن بهرهمند میشود؟
ایران نیز بارها بر آمادگی دفاعی و هزینهبار بودن هرگونه تجاوز تأکید کرده است. بنابراین، بازگشت به تقابل نظامی میتواند معادلاتی فراتر از محاسبات اولیه طراحان آن ایجاد کند. جنگ برای نتانیاهو ممکن است فرصتی برای تغییر زمین بازی سیاسی و عبور از تنگنای داخلی باشد؛ اما برای ترامپ میتواند به معنای ورود دوباره به بحرانی باشد که پیامدهای آن از تلآویو فراتر میرود و مستقیماً اقتصاد، امنیت و سیاست داخلی آمریکا را تحت تأثیر قرار میدهد. این همان شکاف محاسباتی است که در پس تحرکات اخیر باید جدی گرفته شود.
منبع: نورنیوز



