توهین یکی از جرایم علیه حیثیت و شخصیت افراد است که ممکن است از طریق گفتار، نوشتار یا رفتار صورت بگیرد. برخلاف تصور رایج، هر توهینی لزوماً با فحاشی همراه نیست و گاهی یک عبارت، پیام یا حرکت در شرایطی خاص میتواند جنبه تحقیرآمیز پیدا کند. از سوی دیگر، برای تشخیص جرم توهین باید به شرایطی مانند قابل شناسایی بودن مخاطب، معنای عرفی رفتار و موقعیت بیان آن توجه کرد. قانون مجازات اسلامی در مواد ۶۰۸ و ۶۰۹ به جرم توهین و برخی مصادیق خاص آن پرداخته است.
مخاطب توهین باید قابل شناسایی باشد در توهین موضوع ماده ۶۰۸ قانون مجازات اسلامی، گفتار یا رفتار باید متوجه شخص حقیقیِ زنده و قابل شناسایی باشد. ذکر نام مخاطب ضرورتی ندارد و ممکن است از متن پیام یا قرائن دیگر معلوم شود که منظور چه کسی است. حضور فیزیکی مخاطب یا انتشار عمومی نیز شرط نیست. برای مثال، پیام خصوصی خطاب به فرد معین، در صورت احراز سایر شرایط، میتواند مصداق توهین باشد. معنای تحقیرآمیز چگونه احراز میشود؟ توهین ممکن است صریح باشد یا معنای آن از لحن، جملههای قبل و بعد یا موقعیت بیان روشن شود.
عبارت مبهمی که در عرف و با توجه به قرائن دلالت بر تحقیر ندارد، برای احراز توهین کافی نیست. در مقابل، اگر شیوه بیان عرفاً تحقیرآمیز باشد، درست بودن مطلب بهخودیخود وصف توهینآمیز آن را از بین نمیبرد. توهین در اصطلاح حقوقی جرم مطلق است. یعنی برای تحقق آن، در صورت احراز سایر شرایط، اثبات نتیجهای مانند لطمه به اعتبار مخاطب ضرورت ندارد. توهین به خود نیز مشمول ماده ۶۰۸ نیست. علنی بودن چنین رفتاری بهتنهایی برای اعمال ماده ۶۳۸ کافی نیست و شرایط مستقل آن ماده باید احراز شود.
توهین به مقام یا کارمند در ارتباط با وظیفه ماده ۶۰۹ برای توهین به اشخاصی که در آن نام برده شدهاند، از جمله قضات و کارکنان دستگاههای دولتی و شهرداریها، حکم ویژهای دارد. برای اعمال این ماده، توهین باید با توجه به سمت شخص و در حال انجام وظیفه یا به سبب آن باشد. انتهای پیام/
منبع: خبرگزاری میزان



