تیم ملی فوتبال ایران با کسب یک پیروزی مقابل فلسطین، یک تساوی مقابل عراق و عنوان قهرمانی تورنمنت بینالمللی بصره به کار خود در فیفادی آبانماه پایان داد. تیم ملی در حالی حضور در تورنمنت بصره را تجربه کرد که تعویق یکساله جام ملتهای آسیا، کادر فنی را به سمت جوانگرایی و پوستاندازی سوق داده بود و در بُعد فنی نیز شاهد آزمون و خطاهای جدیدی بودیم. اما سوال بزرگی که باید به آن پاسخ داده شود این است: این فیفادی چه دستاوردها و چه هشدارهایی به تیم ملی داد؟
جوانگرایی که تاحدودی محقق شد و باید ادامهدار شود امیر قلعهنویی تصمیم گرفت برای این اردو دست به یک جوانگرایی نسبی بزند و از بازیکنانی جدید و کمتجربه دعوت کند. اگر بخواهیم ترکیب دگرگونشده قلعهنویی را از منظر آماری بررسی کنیم، با یک کاهش تقریباً ۴ ساله مواجه خواهیم شد.
میانگین سنی ترکیب تیم ملی در دیدار مقابل مصر در جام جهانی ۲۰۲۶ برابر ۳۱.۴۵ بود، در حالی که این عدد مقابل فلسطین به ۲۶.۱۸ و مقابل عراق به ۲۷.۱۸ رسید. همچنین محمد خلیفه، حبیب فرعباسی، حسین گودرزی، اسماعیل قلیزاده و افشین صادقی نیز ۵ بازیکنی بودند که برای نخستینبار موفق شدند پیراهن تیم ملی را بر تن کنند.
با وجود اینکه این کاهش در نوع خود خوب است و حداقل استارت خوبی برای کادر فنی تیم ملی در پروژه تغییر نسل محسوب میشود، اما باید توجه کرد که میانگین ۲۷ سال نیز در نوع خود، «جوان» محسوب نمیشود، آن هم در فوتبال روز دنیا که واژه جوان به بازیکنانی با ۱۷ و یا ۱۸ سال سن نسبت داده میشود. از سوی دیگر استمرار در بازی دادن به جوانتر از مسائلی است که باید به آن توجه ویژه شود.
به عبارت دیگر حضور بازیکنان جدید وباانگیزه نباید تنها به این اردو و ۲ بازی دوستانه کماهمیت منتهی شود و کادر فنی باید در اردوهای آینده نیز به روند فعلی ادامه دهد تا لااقل نیمی از ملیپوشان جدید برای حضور در جام ملتها، آبدیده و با سایر بازیکنان هماهنگ شده باشند؛ نه مثل جام جهانی که چندین بازیکن جوان پای پرواز، خط خوردند. مشکلات دفاعی هنوز پابرجاست اگر بخواهیم از بُعد فنی به این فیفادی بنگریم، باید اشاره کرد که تزریق بازیکنان جوان از منظر هجومی به یوزها کمک کرد.
نمایش حسیننژاد، حسین گودرزی، محمدمهدی محبی و البته افشین صادقی جالب توجه بود و میتوان گفت عطش گلزنی و خلاقیت در موقعیتسازی، افزایش پیدا کرده بود؛ هرچند که دنیس اکرت نشان داد اصلاً مهاجم قابل اتکا و تمامکننده مطمئنی نیست.
با وجود حملات پرتعداد، نباید از مشکلات دفاعی تیم ملی گذشت. عراق بارها دروازه ایران را تهدید کرد و ضعف دفاعی تیم ملی از کنارهها و البته عمق دفاع، همچنان به چشم میخورد. دریافت گلهای زودهنگام در دقایق ابتدایی نیمه اول هم از دیگر معضلاتی است که همچنان پابرجاست. ایران در ۱۱ بازی اخیر خود، ۵ بار در ۱۵ دقیقه ابتدایی، گلهای زودهنگام دریافت کرده، از جمله دیدارهای حساس مقابل نیوزیلند و مصر در جام جهانی. گویا وقتی تیم قلعهنویی به قصد برد وارد زمین میشود، قادر به کنترل جریان بازی نیست و خیلی زود گل میخورد.
تکرار چنین الگویی را نمیتوان نتیجه اتفاق یا شتباهات فردی دانست. از سوی دیگر خود این قهرمانی را هم نباید بیش از اندازه بزرگ کرد. ایران مقابل فلسطین پس از ۱۰ نفره شدن حریف به گل رسید و مقابل عراق نیز بعد از دریافت گل در ثانیههای ابتدایی، تا دقیقه ۸۳ از میزبان عقب بود. ۴ امتیاز و قهرمانی دستاورد مثبتی است، اما کیفیت ۲ مسابقه نشان داد تیم ملی هنوز فاصله قابلتوجهی با نسخه مطلوب برای جام ملتها دارد.
برای جام ملتها محکهای جدیتری نیاز است فارغ از عملکرد تیم ملی در این پنجره، باید به لزوم برگزاری دیدارهای تدارکاتی با رقبای سطح بالاتر اشاره کرد. کافی است نگاهی به رقبای تیمهای آسیایی در این فیفادی بیندازیم: ژاپن با برزیل و پاراگوئه دیدار کرد، قطر با کره و استرالیا و ازبکستان با روسیه و عربستان. وقتی رقبای مستقیم ایران برای قهرمانی آسیا خود را مقابل چنین حریفانی محک میزنند، بازی با فلسطین و عراق حتی اگر با جام همراه شود، نمیتواند بهتنهایی محک کافی برای سنجش عیار واقعی تیم ملی باشد.
بیشک برای حضور پرقدرت در جام ملتها و شکستن طلسم قهرمانی، تیم ملی به رقبای جدیتر و قویتری نیاز دارد و بازی با فلسطین، گره خاصی از پازلهای تاکتیکی ایران باز نمیکند. تا جام ملتها ۴ فیفادی و در مجموع ظرفیت برگزاری حداکثر ۱۰ مسابقه دیگر پیشروست و فدراسیون فوتبال باید از همین حالا مذاکره با تیمهای قدرتمند آسیایی و اروپایی را برای فیکس کردن بازیهای دوستانه آغاز کند.
منبع: خبرگزاری میزان


