به گزارش سرویس بینالملل جماران به نقل از بلومبرگ، پالایشگاههای مستقل چین در شرایطی که محاصره دریایی ایالات متحده جریان محمولههای نفت تحریمشده ایران را که زمانی به آن وابسته بودند، قطع کرده است، به عراق و سایر تأمینکنندگان جایگزین روی آوردهاند؛ تحولی که فرصتی کمسابقه برای شرکتهای بزرگ تجارت بینالمللی نفت فراهم کرده است تا بار دیگر وارد بازاری گسترده و سودآور شوند. محمولههای نفتی تخفیفدار ایران، در کنار نفت خام «اسپو» (ESPO) از خاور دور روسیه، سالها ستون اصلی تأمین خوراک پالایشگاههای خصوصی چین، بزرگترین واردکننده نفت جهان، بودهاند.
با این حال، نزدیک به ۹ ماه جنگ در خاورمیانه و محاصره دریایی آمریکا، عملاً جریان محمولههای نفتی تهران را متوقف کرده و هزینه خرید هر بشکه نفت روسیه را افزایش داده است؛ شرایطی که پالایشگاههای مستقل چین، موسوم به «تیپاتها» (Teapots)، را برای یافتن منابع جایگزین به تکاپو انداخته است. عراق در حال پر کردن خلأ نفت ایران در بازار چین عراق با کمک شرکتهای بزرگ بینالمللی تجارت نفت، بهطور فزایندهای در حال پر کردن این خلأ است.
این کشور با بهرهگیری از موقعیت جغرافیایی خود در انتهای خلیج فارس، تخفیفهای قابلتوجهی به خریدارانی ارائه کرده است که حاضرند برای دریافت محمولهها کشتی اعزام کنند. در ادامه، شرکتهای تجاری بزرگی مانند «مرکوریا انرژی گروپ» (Mercuria Energy Group) و «ویتول گروپ» (Vitol Group)، در کنار رقبای کوچکتر، مسئولیت رساندن این محمولهها به چین را بر عهده گرفتهاند.
لیائو نا، بنیانگذار شرکت تحقیقات انرژی «جیال کانسالتینگ» (GL Consulting)، گفت: «نفت خام عراق در این دوره بهعنوان یک برنده ظاهر شده است»، زیرا تولیدکنندگان شرایط جذابی را به خریدارانی پیشنهاد میکنند که قادر به پذیرش ریسکهای لجستیکی صادرات از طریق تنگه هرمز هستند. او افزود: «این موضوع میتواند سایر تأمینکنندگان خلیج فارس را نیز به پیروی از همین رویه ترغیب کند.
از این گذشته، پالایشگاههای مستقل چین همچنان یکی از معدود کانونهای تقاضای پایدار در بازاری هستند که با مازاد عرضه مواجه است.» مرکوریا تا ۲۰ میلیون بشکه نفت عراق به پالایشگاههای چین عرضه کرده است به گفته معاملهگران فعال در این بازار، شرکت مرکوریا با بهرهگیری از عرضه فراوان نفت در بازار نقدی که از طریق مناقصهها و مذاکرات خصوصی تأمین شده است، به مهمترین عرضهکننده نفت خام عراق برای پالایشگاههای مستقل چین تبدیل شده است.
این معاملهگران اعلام کردند که طی هفتههای اخیر، شرکت مستقر در سوئیس مرکوریا به دستکم هشت پالایشگاه مستقل چین، از جمله «شنگهونگ پتروشیمی» (Shenghong Petrochemical)، «هونگرون» (Hongrun) و «چامبرود» (Chambroad)، نفت فروخته و تا ۲۰ میلیون بشکه نفت خام عراق را تأمین کرده است. معاملهگرانی که به دلیل عمومی نبودن اطلاعات خواستار افشا نشدن نام خود شدند، افزودند که مرکوریا محمولهها را مستقیماً به بنادر متعلق به پالایشگاهها، که عمدتاً در استان شاندونگ چین قرار دارند، تحویل میدهد.
این شرکت برای انتقال محمولهها، علاوه بر ناوگان نفتکشهای خود، از کشتیهای اجارهای شرکتهایی مانند «سینوکور» (Sinokor) کره جنوبی نیز استفاده میکند. شرکتهای شنگهونگ، هونگرون و چامبرود بلافاصله به درخواستها برای اظهارنظر پاسخ ندادند. شرکت مرکوریا نیز از اظهارنظر خودداری کرد. افزایش هزینه تأمین نفت؛ چالش تازه پالایشگاههای مستقل چین برای پالایشگاههای مستقل چین که بسیاری از آنها با حاشیه سود بسیار اندک فعالیت میکنند، تغییر منابع تأمین نفت خام، تحولی قابلتوجه و پرهزینه محسوب میشود.
هفته گذشته، نفت خام «بصره متوسط» و «بصره سنگین» برای محمولههای تحویلی در ماه دسامبر، به ترتیب با صرف قیمتی (پریمیوم) ۱۳ و ۱۱ دلار در هر بشکه نسبت به شاخص «آیسیای برنت» (ICE Brent) معامله میشدند. به گفته معاملهگران، نفت خام روسیه از نوع «اسپو» نیز با قیمتی معادل ۲۴ دلار بالاتر از همین شاخص عرضه میشود.
جیانان سان، تحلیلگر مستقر در لندن در شرکت «انرژی اسپکتس» (Energy Aspects)، اعلام کرد که میزان بالای گوگرد در بیشتر گریدهای نفت خام عراق میتواند گلوگاههایی در فرایند پالایش ایجاد کند و ظرفیت جذب این نوع نفت را در برخی پالایشگاههای استان شاندونگ محدود سازد. او افزود که این محدودیتها برخی پالایشگاهها را وادار میکند برای تأمین خوراک مورد نیاز خود به نفت خام کشورهای غرب آفریقا و آمریکای لاتین روی آورند.
سهم ۱۳ درصدی ایران از واردات دریایی نفت چین پیش از جنگ با وجود افزایش خرید نفت عراق و جستوجوی منابع جایگزین، چین همچنان در تلاش است خلأ قابلتوجه ناشی از کاهش عرضه نفت ایران را جبران کند؛ کشوری که پیش از جنگ، سهم مهمی در تأمین نفت خام وارداتی چین داشت. بر اساس دادههای شرکت اطلاعات انرژی «کپلر» (Kpler)، نفت ایران پیش از آغاز جنگ حدود ۱۳ درصد از کل واردات دریایی نفت چین را تشکیل میداد. اکنون پالایشگاههای مستقل این کشور برای جایگزینی چنین حجمی از نفت خام، با گزینههای محدودی روبهرو هستند.
مویو شو، تحلیلگر ارشد نفت خام در شرکت کپلر، گفت: «نفت خام عراق در حال حاضر، بر مبنای تحویل در چین، در میان ارزانترین گریدهای دارای کیفیت مشابه قرار دارد.» او افزود که فراوانی محمولههای فوری نفت عراق و نیاز برخی پالایشگاههای مستقل به استفاده از سهمیه واردات نفت خام خود تا پایان سال، از تقاضا برای این محمولهها حمایت کرده است.
به گفته این تحلیلگر: «با توجه به حساسیت بالای پالایشگاههای مستقل به هزینه خوراک، این تخفیف، بشکههای نفت عراق را بهویژه جذاب میکند.» بازگشت غولهای تجارت نفت به بازار پالایشگاههای خصوصی چین شرکت مرکوریا پیش از تشدید فشارها علیه ایران، بازگشت تحریمها و سپس حمله روسیه به اوکراین، روابط تجاری گستردهای با پالایشگاههای مستقل چین داشت. این شرکت قراردادهای بلندمدت تأمین نفت با مجموعههایی مانند «شرکت ملی شیمیایی چین» منعقد کرده بود و در پکن نیز میزبان نشستها و مراسمی با حضور مدیران ارشد پالایشگاههای دولتی و خصوصی بود.
بازگشت مرکوریا و دیگر شرکتهای بزرگ تجارت کالا به بازار پالایشگاههای مستقل چین، یادآور شرایط اواخر دهه ۲۰۱۰ است؛ زمانی که این پالایشگاهها بهتازگی بهعنوان خریدارانی تأثیرگذار در بازار نقدی نفت خام ظهور کرده بودند. در آن دوره، شرکتهای بزرگی مانند «بیپی» (BP)، «توتالانرژیز» (TotalEnergies) و دیگر شرکتهای غربی، روابط تجاری نزدیکی با مدیران تأمین و تدارکات پالایشگاههای مستقل چین برقرار کرده بودند.
منبع: جماران



