اگر مدرسه نتواند صدای دانشآموزی را که نیازمند حمایت است بشنود، نمیتوان از آن انتظار داشت نقش واقعی خود را در تربیت و حفاظت از نسل آینده ایفا کند.
همشهری آنلاین_فاطمه عسکری نیا:مدرسه فقط کلاس درس و محل سنجش نمره و انضباط نیست؛ مدیر مدرسه هم قرار نیست صرفاً مجری بخشنامهها و ناظر بر رفتار دانشآموزان باشد. بااینحال، بهنظر میرسد در نظام آموزشی ما آنقدر شاخصهای کمی و اداری در مدیریت مدارس پررنگ شدهاند که گاهی مهمترین وظیفه مدرسه، یعنی شناخت دنیای کودکان و حمایت از آنها، به حاشیه میرود. پرونده تلخ سوگند در کرمانشاه بار دیگر این ضعف را به رخ کشیده است؛ ضعفی که بهگفته محمد داوری، کارشناس آموزشی، ریشه در انتخابهای غیرتخصصی و کمرنگشدن نگاه تربیتی در مدیریت مدارس دارد.
داوری با تأکید بر نقش حمایتی مدرسه میگوید: «مدرسه باید برای دانشآموزان کانونی امن و پناهگاهی باشد که در آن بتوانند مشکلات خود را مطرح کنند. معلمان، مربیان و بهویژه مدیران و معاونان بهدلیل مسئولیت عمومیتری که نسبت به دانشآموزان دارند، باید رفتار و شرایط آنها را با دقت و نگاه کارشناسی بررسی کنند. بهخصوص زمانی که پای مسائل خانوادگی و چالشهای فرهنگی و اجتماعی در میان است، برخورد مسئولانه و شناخت شرایط کودک اهمیت بیشتری پیدا میکند.»
او با اشاره به اینکه مدرسه اساساً محل یادگیری و اصلاح رفتار است، ادامه میدهد: «آنچه کودک و نوجوان در مدرسه انجام میدهد، جرم نیست؛ خطاست. کودک به مدرسه میآید تا خطا کند، یاد بگیرد، اصلاح شود و راهنمایی بگیرد.» به اعتقاد این کارشناس، بسیاری از والدین به دلایل مختلف نمیتوانند تمام نقشهای تربیتی و حمایتی خود را ایفا کنند و در چنین شرایطی مسئولیت مدرسه برای شناخت و حمایت از دانشآموزان پررنگتر میشود.
مدیر مدرسه؛ انتخابی تخصصی یا اداری؟
داوری در بخش دیگری از این گفتوگو به ضعف نظام انتخاب و انتصاب مدیران مدارس اشاره میکند و میگوید: «مدیریت مدرسه یک امر تخصصی است؛ چراکه مدرسه هم کانون آموزشی و هم کانون تربیتی است، بنابراین مدیر آن باید دانش و تخصص مرتبط داشته باشد. نخستین شرط، تحصیل در حوزه مدیریت آموزشی است، درحالیکه بررسی رشته تحصیلی بسیاری از مدیران نشان میدهد تخصص آنها ارتباط مستقیمی با این حوزه ندارد.»
بهگفته او، تجربه مدیریتی موفق و نگرش مثبت به کودکان و نوجوانان نیز از دیگر معیارهای ضروری انتخاب مدیران است؛ اما در عمل، گاهی مدیرانی که معلمان و دانشآموزان از عملکردشان رضایت ندارند، همچنان در جایگاه مدیریتی باقی میمانند.
این کارشناس آموزشی معتقد است نگاه غالب در مدیریت مدارس، بیش از آنکه تربیتی و پرورشی باشد، آموزشی و کمیمحور است. از سوی دیگر، شاخصهای ارزیابی آموزشوپرورش نیز بیشتر بر معیارهای کمی تکیه دارند و همین مسئله باعث شده کیفیت روابط انسانی و توانایی مدیر در حمایت از دانشآموزان کمتر مورد توجه قرار بگیرد.
او همچنین فرایند انتخاب و انتصاب مدیران را غیرکارشناسی و غیرمنطبق با واقعیتهای مدرسه میداند و میگوید که حتی اگر از معلمان و مربیان یک مدرسه درباره انتخاب مدیر نظرخواهی شود، گاهی فردی به این سمت میرسد که از نظر تخصص، نگرش تربیتی و توانایی مدیریتی در جایگاه ضعیفتری نسبت به همکاران خود قرار دارد.
پرونده سوگند بار دیگر ضرورت بازنگری در شیوه مدیریت مدارس را یادآوری میکند؛ جایی که قرار است پیش از هر چیز، امنیت و آرامش دانشآموزان تأمین شود. اگر مدرسه نتواند صدای دانشآموزی را که نیازمند حمایت است بشنود، نمیتوان از آن انتظار داشت نقش واقعی خود را در تربیت و حفاظت از نسل آینده ایفا کند.
منبع: همشهری


