به گزارش جماران، پس از آنکه گزارشهای رسانههای فرانسوی از حضور گروههای کوچکی از پرسنل نظامی فرانسوی در داخل اوکراین خبر داد که به صورت چرخشی وظایف مربوط به آموزش نیروهای اوکراینی و نگهداری تجهیزات نظامی را انجام میدهند، موضوع حضور نظامی فرانسه در اوکراین دیگر صرفاً گمانهزنی یا بحث سیاسی در مورد احتمال اعزام نیروهای اروپایی به خاک اوکراین نیست.
در حالی که پاریس از زمان آغاز جنگ روسیه و اوکراین در فوریه ۲۰۲۲ مراقب بوده است که این فعالیتها را از کانون توجه دور نگه دارد، افشای آنها سوالات حساسی را در مورد ماهیت نقش فرانسه، محدودیتهای مشارکت در جنگ و میزان توانایی اروپا برای گذار از حمایت از راه دور به حضور نظامی مستقیم، حتی در تعداد محدود، دوباره مطرح کرده است. پوشش رسانههای فرانسوی در تأیید یک واقعیت اساسی همگرا است: نیروهای نظامی فرانسوی در خاک اوکراین فعالیت میکنند، اما حضور آنها، طبق روایت رسمی فرانسه، به معنای استقرار نیروی رزمی یا مشارکت مستقیم در عملیات نظامی نیست.
این ماموریت که توسط رادیو بینالمللی فرانسه (RFI) فاش و توسط منابع آگاه برای رسانههای فرانسوی تأیید شد، شامل اعزام گروههای کوچک به صورت چرخشی و متناوب برای ارائه آموزشهای تخصصی و کمک در نگهداری و تعمیر تجهیزات است. این عناصر اخیراً تقویت شدهاند، بدون اینکه تعداد آنها فاش شود. جزئیات نشان میدهد که موضوع فراتر از اعزام ساده مربیان نظامی به کشوری در حال جنگ است. طبق اطلاعات منتشر شده، حضور فرانسه با یک هسته هماهنگی نظامی که در کیف فعالیت میکند و تحت نظارت وابسته نظامی سفارت فرانسه است، مرتبط است.
اهمیت این هسته در هماهنگی اشکال حمایت فرانسه از اوکراین، به ویژه با توجه به آمادگیها برای گسترش احتمالی حضور اروپاییها در آینده، نهفته است. یکی از قابل توجهترین نکات این است که پاریس این تحرکات را به عنوان یک استقرار نظامی کامل معرفی نمیکند، بلکه آن را به عنوان یک فعالیت محدود و متناوب، مرتبط با نیازهای میدانی و لجستیکی، معرفی میکند. تعمیر تجهیزات در داخل اوکراین، به جای انتقال آنها به لهستان و سپس بازگرداندن آنها پس از تعمیر و نگهداری، زمان و هزینهها را کاهش میدهد و بار لجستیکی ارتش اوکراین را سبکتر میکند.
یک منبع آگاه این ضرورت را با این جمله خلاصه میکند: «علاقهی آشکاری به کاهش عملیات رفت و برگشت برای تعمیر قطعات وجود دارد.» تجهیزاتی که نیاز به تعمیرات سنگین دارند، هنوز باید به خاک لهستان منتقل شوند، که این امر، داشتن تیمهای فنی در داخل اوکراین را به یک گزینهی عملیاتی مهم تبدیل میکند. اما این حضور محدود، ابعاد استراتژیکی نیز دارد که فراتر از آموزش و نگهداری است، زیرا طبق دادههای منتشر شده، با آمادهسازی برای استقرار احتمالی نیروی چندملیتی برای اوکراین (MNF-U) مرتبط است که بازوی نظامی به اصطلاح « ائتلاف داوطلبان » حامی کیف را تشکیل میدهد.
این امر به موازات آمادهسازیها برای انتقال مأموریت کمک نظامی اتحادیه اروپا / EUMAM اوکراین به خاک اوکراین صورت میگیرد، پس از آنکه فعالیتهای آموزشی آن عمدتاً به کشورهای همسایه، از جمله لهستان، محدود شده بود، جایی که از زمان آغاز به کار در سال 2022 در آموزش حدود 25000 سرباز اوکراینی مشارکت داشته است. از این رو، اهمیت تقویت حضور فرانسه در کی یف به عنوان گامی مقدماتی برای ایجاد ظرفیت انجام وظایف بزرگتر در آینده، در صورت وجود شرایط و ضمانتهای امنیتی لازم، آشکار میشود.
علاوه بر این، حضور فرانسه محدود به وظایف سنتی نیست، زیرا اطلاعات نشان میدهد که عناصری مرتبط با واحدهای اطلاعاتی، مأموریتهای نظارتی را در نزدیکی خطوط مقدم انجام میدهند که برخی از آنها وابسته به فرماندهی عملیات ویژه و برخی وابسته به سرویس اقدام خارجی اداره کل امنیت خارجی فرانسه هستند. در این زمینه، اشاره به مأموریت مخفی، به نام «وُلیا»Volia، اهمیت ویژهای پیدا میکند، زیرا پوشش خبری از ساختاری سبک و انعطافپذیر، متشکل از تعداد محدودی که مأموریتهای کوتاه انجام میدهند، سخن میگفت.
با این حال، فقدان جزئیات رسمی در مورد اندازه دقیق و ماهیت تمام فعالیتهای آن، حساسیت موضوع را نشان میدهد، به ویژه از آنجا که پاریس میداند صرف اعلام حضور پرسنل نظامی خود در داخل اوکراین میتواند به ابزاری برای بهرهبرداری سیاسی و رسانهای روسیه تبدیل شود. و دقیقاً همین اتفاق افتاد. سرگئی لاوروف، وزیر امور خارجه روسیه، به سرعت حضور نظامی فرانسه را «مشارکت مستقیم در جنگ» دانست و تأکید کرد که مسکو در مورد اعزام نیروی نظامی به خاک اوکراین به پاریس و سایر کشورها هشدار داده است.
لاوروف صرفاً به حضور فعلی اعتراض نکرد، بلکه هشدار داد که استقرار نیروهای اروپایی تحت عنوان نیروهای تثبیتکننده، به تعبیر او، به معنای «ورود مستقیم و آشکار اروپا به جنگ» خواهد بود. در مقابل، پاریس قاطعانه این توصیف را رد کرد. آلیس روفو، وزیر نماینده وزارت نیروهای مسلح، اتهامات مسکو را «پوچ» توصیف کرد و تأکید کرد که ارتش فرانسه هیچ قصدی برای شرکت در نبرد ندارد. او توضیح داد که این مربوط به عملیات آموزشی و نگهداری محدود است که در فاصله زیادی از خطوط مقدم انجام میشود و به منزله مداخله نظامی مسلحانه یا مشارکت مستقیم در جنگ نیست.
با این حال، این جنجال به پاریس و مسکو محدود نماند، بلکه به داخل فرانسه نیز کشیده شد، به طوری که اختلاف نظر در مورد مشروعیت عدم اطلاع این مأموریت از پارلمان مطرح شد. حزب «فرانسه تسلیمناپذیر» به رهبری ژان لوک ملانشون، موضوع ماده ۳۵ قانون اساسی فرانسه را مطرح کرد که دولت را موظف میکند ظرف ۳ روز از شروع عملیات، پارلمان را از تصمیم خود برای مداخله نظامی در خارج از کشور مطلع کند. این حزب، مطلع شدن نمایندگان مجلس از حضور پرسنل نظامی فرانسه در اوکراین از طریق رسانهها را غیرقابل قبول دانست و خواستار طرح این موضوع در مجلس ملی (پارلمان) شد.
در مقابل، دولت استدلال خود را بر تعداد محدود پرسنل نظامی و ماهیت غیرجنگی وظایف آنها بنا میکند، با این ملاحظه که این موضوع یک عملیات نظامی خارجی محسوب نمیشود که اجرای ماده قانون اساسی را ضروری سازد. اما این مخالفت تنها به جناح چپ محدود نشد، چرا که سدریک پرین، رئیس کمیته امور خارجی، دفاع و نیروهای مسلح سنا، تأکید کرد که اطلاع رسانی به پارلمان یک «وظیفه قانون اساسی» است و احترام به نظارت دموکراتیک در چنین تصمیماتی ضروری است. حزب کمونیست فرانسه همچنین هشدار داد که حضور نظامی، مرحله جدیدی از تشدید و دخالت فرانسه در جنگ را نشان میدهد.
در اینجا یک پارادوکس قابل توجه نهفته است: در حالی که پاریس تلاش میکند حضور نظامی خود را محدود و غیرجنگی جلوه دهد، همزمان در پی افزایش توانایی خود برای حرکت به سمت حضوری گستردهتر در صورت نیاز به تحولات است. ترس او از اینکه مسکو ممکن است از این موضوع سوءاستفاده کند و اینکه این موضوع ممکن است توسط نیروهای سیاسی مخالف حمایت از اوکراین در داخل کشور مورد استفاده قرار گیرد، بخشی از پنهانکاری پیرامون این اقدامات را توضیح میدهد.
در نهایت، اهمیت افشای حضور سربازان فرانسوی در اوکراین نه تنها در تعداد آنها یا ماهیت ماموریتهای فعلیشان، بلکه در اهمیت سیاسی و استراتژیک این حضور نیز نهفته است. پاریس عملاً در حال آزمایش محدودیتهای حضور اروپایی در کشوری است که با روسیه در حال جنگ است و خود را برای احتمالاتی آماده میکند که ممکن است فراتر از آموزش و نگهداری، به ترتیبات امنیتی گستردهتر گسترش یابد. در حالی که مسکو اصرار دارد هرگونه حضور نظامی اروپایی را به عنوان مشارکت در جنگ به تصویر بکشد، پاریس تمایز خود را بین حمایت نظامی و مشارکت رزمی حفظ میکند.
اما این جدایی، هر چقدر هم که در محاسبات فرانسویها واضح به نظر برسد، در عرصهای که ملاحظات نظامی، سیاسی و بازدارنده با هم تلاقی میکنند، شکننده باقی میماند. بنابراین، سوال دیگر فقط این نیست که: سربازان فرانسوی در اوکراین چه میکنند؟ بلکه این سوال نیز مطرح شده است: فرانسه تا چه حد میتواند حضور خود را در آنجا گسترش دهد بدون اینکه گامهای تدریجیاش به رویارویی مستقیم با مسکو تبدیل شود؟
منبع: جماران



