به گزارش برنا/ انجمن دیپلماسی آب ایران در واکنش به گزارش روزنامه نیویورکتایمز درباره ارتباط سدها و طرحهای انتقال آب ایران با تأسیسات نظامی زیرزمینی، این ادعا را فاقد پشتوانه علمی کافی دانست و نسبت به پیامدهای سیاسی و انسانی طرح چنین گمانهزنیهایی هشدار داد. این انجمن در این بیانیه با اشاره به گزارش اخیر روزنامه نیویورکتایمز درباره احتمال استفاده نظامی از سدها و پروژههای انتقال آب ایران، اعلام کرد که ادعای مطرحشده در این گزارش عمدتاً بر همپوشانی جغرافیایی محل احداث سدها با مناطقی استوار است که در جریان درگیریهای اخیر هدف حمله قرار گرفتهاند؛
در حالی که خود گزارش نیز این شواهد را غیرمستقیم و قرینهای توصیف کرده است. در این بیانیه تأکید شده است که هممکانی تأسیسات نظامی و سازههای آبی در مناطق کوهستانی، بهتنهایی نمیتواند دلیلی بر هدف مشترک یا ماهیت نظامی پروژههای آبی باشد. سدها، تونلها و خطوط انتقال آب معمولاً در مناطقی احداث میشوند که از نظر توپوگرافی، منابع آب، شیب زمین و اختلاف ارتفاع، شرایط مناسبی برای اجرای این پروژهها دارند. از سوی دیگر، تأسیسات نظامی نیز ممکن است به دلایل متفاوتی در همین مناطق مستقر شوند.
انجمن دیپلماسی آب ایران با اشاره به ضرورت بررسیهای علمی و فنی برای اثبات چنین ادعاهایی، اعلام کرد که تاکنون تحلیل مستندی ارائه نشده است که نشان دهد همپوشانی جغرافیایی مورد اشاره فراتر از آن چیزی است که ویژگیهای طبیعی و جغرافیایی مناطق توضیح میدهد. این انجمن همچنین با تأکید بر نقش زیرساختهای آبی در تأمین نیازهای غیرنظامی کشور یادآور شده است که ایران از جمله کشورهای دارای تنش آبی شدید در جهان است و سدهای کشور در تأمین آب شرب، کشاورزی، کنترل سیلاب و تولید برقآبی برای میلیونها نفر نقش دارند.
به همین دلیل، معرفی این زیرساختها بهعنوان تأسیساتی با ماهیت عمدتاً نظامی، بدون ارائه شواهد علمی، قابل دفاع نیست. در بخش دیگری از این بیانیه، نسبت به پیامدهای امنیتی و انسانی گمانهزنیهای غیرتخصصی درباره زیرساختهای آبی هشدار داده شده است. به اعتقاد انجمن، چنین اظهارنظرهایی میتواند اعتماد میان کشورها را تضعیف کند، زمینه امنیتیسازی منابع آب را فراهم آورد و این تصور را تقویت کند که سدها، مخازن و شبکههای آبرسانی میتوانند اهداف مشروع نظامی تلقی شوند؛ موضوعی که در منطقهای با همکاریهای شکننده در حوزه آبهای فرامرزی، پیامدهای خطرناکی خواهد داشت.
انجمن دیپلماسی آب ایران همچنین با اشاره به حقوق بینالملل بشردوستانه اعلام کرده است که تأسیسات ضروری برای بقای جمعیت غیرنظامی و سازههای حاوی نیروهای خطرناک، از جمله سدها، تحت حمایتهای ویژه پروتکلهای الحاقی کنوانسیونهای ژنو قرار دارند و هرگونه مخدوش شدن مرز میان زیرساختهای غیرنظامی آب و اهداف نظامی میتواند این حمایتها را تضعیف کند.
این انجمن از رسانهها خواسته است برای بررسی موضوعات مرتبط با زیرساختهای آبی و امنیت، با متخصصان هیدرولوژی، مهندسی آب، علوم محیطزیست و دیپلماسی آب مشورت کنند و فرضیههایی را که شواهد محدودی دارند، با احتیاط و بدون تبدیل آنها به نتیجهگیری قطعی منتشر کنند. انجمن دیپلماسی آب ایران همچنین بر ضرورت همکاری، تبادل آزاد دادهها و گفتوگوی مبتنی بر شواهد علمی برای مدیریت پایدار منابع آب مشترک در غرب آسیا و سایر مناطق جهان تأکید کرده و آمادگی خود را برای ارائه دیدگاههای کارشناسی به رسانهها و نهادهای بینالمللی اعلام کرده است.
منبع: خبرگزرای برنا



