به گزارش گروه رسانهای شرق،
روزنامه نیویورکتایمز پس از افزایش انتقادها به گزارش اخیر خود درباره سدهای ایران و طرح ادعای ارتباط احتمالی زیرساختهای آبی کشور با تأسیسات نظامی و موشکی، با انتشار بیانیهای در صفحه رسمی ارتباطات و روابط عمومی خود در شبکه ایکس به این اعتراضها واکنش نشان داد.
این روزنامه در حساب رسمی «NYTimes Communications» نوشت: «مقامهای ایرانی و «دیگران» گزارشی از نیویورکتایمز را رد کردهاند که در آن، با استناد به تحلیل کارشناسان، از ارتباط احتمالی میان زیرساختهای آبی و پروژههای نظامی سخن گفته شده است.»
نیویورکتایمز در ادامه، به نقل از نیکول تیلور، سخنگوی این روزنامه، مدعی شد گزارش منتشرشده درباره سدهای ایران تنها به پژوهشها و تحلیلهای هفت کارشناس بینالمللی درباره محیطزیست و حضور نظامی ایران استناد کرده است.
نیویورکتایمز در بخش دیگری از بیانیه خود، منتقدان را به خطرناک جلوه دادن گزارشگری مستقل متهم کرد و مدعی شد که معرفی گزارش این روزنامه بهعنوان بهانهای برای خشونت، اقدامی خطرناک است؛ این ادعا در حالی مطرح میشود که منتقدان اساساً درباره پیامدهای امنیتی و انسانی پیوند زدن زیرساختهای حیاتی آب با اهداف نظامی هشدار دادهاند و پاسخ این روزنامه نیز به ابهامات مطرحشده درباره مبانی و نتایج گزارش پایان نداده است.
این «دیگران» که نیویورک تایمز از انتقاد آن ها شاکی است چه کسانی هستند؟
واکنشها به این گزارش تنها به مقامهای ایرانی محدود نمانده و شماری از کارشناسان و پژوهشگرانی که نام یا تحلیلهایشان در گزارش مورد استفاده قرار گرفته، درباره برداشتهای صورتگرفته از اظهارات خود و پیامدهای احتمالی چنین روایتسازیهایی هشدار دادهاند.
نکته قابلتوجه در میان معترضان به این گزارش، حضور چهرههایی است که لزوماً موافق جمهوری اسلامی نیستند و حتی برخی از آنها پیشتر مواضع انتقادی و مخالفانهای نسبت به سیاستها و ساختار سیاسی ایران اتخاذ کردهاند. با این حال، ادعاهای مطرحشده در مقاله نیویورکتایمز و پیامدهای احتمالی آن بهاندازهای نگرانکننده بوده که این افراد نیز احساس کردهاند باید مرزبندی خود را با این روایت رسانهای روشن کنند.
اعتراض کارشناسان مورد استناد نیویورکتایمز
کاوه مدنی، رئیس مؤسسه آب، محیطزیست و سلامت دانشگاه سازمان ملل و یکی از کارشناسانی که در گزارش نیویورکتایمز به او استناد شده است، با انتقاد از این گزارش تأکید کرد که حدس و گمان را نمیتوان مدرک تلقی کرد و نزدیکی جغرافیایی دو نقطه نیز به معنای وجود رابطه علت و معلولی میان آنها نیست.
مدنی این نوع روایتسازی را روزنامهنگاری غیرمسئولانه دانست و هشدار داد که چنین رویکردی میتواند پیامدهای خطرناکی برای زیرساختهای غیرنظامی آب داشته باشد. او همچنین در مقالهای در نشریه فوربز، استدلال نیویورکتایمز درباره ارتباط سدها و تأسیسات موشکی را به چالش کشید.
نیما شکری، پژوهشگر امنیت آب در دانشگاه فناوری هامبورگ آلمان که تحقیقات او نیز در گزارش مورد استناد قرار گرفته، در واکنش به انتقادها تأکید کرد: «نزدیکی سدها به اهداف نظامی مشخص نمیکند که چرا این سدها ساخته شدهاند و حمله به آنها را نیز توجیه نمیکند.»
دنی سیترینوویچ، تحلیلگر مسائل ایران و افسر پیشین اطلاعات نظامی اسرائیل که اظهاراتش در گزارش نیویورکتایمز مورد استفاده قرار گرفته، به رغم رویکرد ضد ایرانیاش مسئولیت این گزارش را به نحوی از خود دور کرده و تاکید می کند که «بهعنوان کارشناس سدها با او مصاحبه نشده و او نویسنده مقاله نبوده است.» وی در کنار اظهارات ضد ایرانی خود به این نکته اعتراف می کند که «ارتباط مستقیم میان پروژههای سدسازی ایران و تأسیسات زیرزمینی موشکی این کشور هنوز بهطور قطعی اثبات نشده است».
در همین حال، صنم ماحوزی، یکی از نویسندگان گزارش نیویورکتایمز، در صفحه شخصی خود در شبکه ایکس به حجم انتقادها واکنش نشان داد و نوشت: «مقاله اخیر ما در نیویورکتایمز با حملات گستردهای روبهرو شده است». وی این انتقادات را «ناشی از سوءبرداشت از پیام اصلی گزارش» تفسیر کرده و نوشت:«نه من و نه گزارش ما، حمله به سدها یا دیگر زیرساختها را تأیید یا توجیه نمیکنیم.»
برت اریکسون، تحلیلگر آمریکایی، از جمله منتقدانی بود که خواستار عقبنشینی نیویورکتایمز از انتشار این گزارش شد.
او در پیامی خطاب به روزنامه نیویورکتایمز و حساب روابط عمومی این رسانه، خواستار پسگرفتن فوری مقاله شد و تأکید کرد که این روزنامه باید درباره غیرقانونی بودن حمله به زیرساختهای آبی ایران موضعگیری کند.
اریکسون هشدار داد که طرح ادعاهای اثباتنشده درباره ارتباط سدها با تأسیسات نظامی میتواند زمینه پذیرش این زیرساختها بهعنوان اهداف دوگانه و در نتیجه توجیه حمله به آنها را فراهم کند.
مرتضی حسین، روزنامهنگار و خبرنگار حوزه امنیت ملی و سیاست خارجی که سابقه فعالیت در رسانه آمریکایی «اینترسپت» را دارد، نیز انتشار این گزارش را در چارچوب روایتسازی رسانهای درباره جنگ احتمالی آینده ارزیابی کرد.
او در حساب کاربری خود در ایکس نوشت: «نیویورکتایمز در حال آمادهسازی روایتی برای توجیه حملات آمریکا به زیرساختهای آبی ایران در جنگ آینده است. گزارشهای مشابهی نیز در رسانههای اسرائیلی منتشر شدهاند.»
حسین با این اظهارنظر، توجهها را به همزمانی انتشار روایتهایی درباره ارتباط زیرساختهای غیرنظامی ایران با توان نظامی این کشور در رسانههای آمریکایی و اسرائیلی جلب کرد.
نگار مرتضوی، روزنامهنگار و تحلیلگر ایرانیآمریکایی، مجری پادکست «ایران» و پژوهشگر ارشد مرکز سیاست بینالملل در واشنگتن، نیز به گزارش نیویورکتایمز واکنش نشان داد.
او در واکنش به اظهارات صنم ماهوزی، یکی از نویسندگان گزارش، که به نبود شواهد قطعی برای اثبات ارتباط سدهای ایران با تأسیسات موشکی اذعان کرده بود، نوشت: «هیچ مدرک قطعی وجود ندارد، اما ظاهراً باید مقاله را پیش از دور بعدی بمباران زیرساختهای آبی به چاپ میرساندند!»
مرتضوی با این کنایه، زمان انتشار گزارش و احتمال استفاده از چنین ادعاهایی در فضای رسانهای پیش از تشدید احتمالی حملات نظامی را زیر سؤال برد.
عسل راد، پژوهشگر و تحلیلگر مسائل ایران و روابط تهران و واشنگتن که دارای دکترای تاریخ خاورمیانه از دانشگاه کالیفرنیا، ارواین است و سابقه فعالیت پژوهشی در شورای ملی ایرانیان آمریکا (NIAC) را دارد، نیز از منتقدان روایتهای رسانهای اخیر درباره ایران بوده است.
او در واکنش به گزارش نیویورکتایمز و همچنین گزارش شبکه سیانان درباره ادعای احتمال استفاده ایران از بمب کثیف، اینگونه روایتسازیها را گمراهکننده دانست و نسبت به تأثیر آنها بر افکار عمومی آمریکا هشدار داد.
از نگاه راد، انتشار چنین روایتهایی میتواند به ایجاد فضای روانی و سیاسی برای حمایت از جنگی کمک کند که به گفته او، مردم آمریکا خواهان آن نیستند.
نیما شکری، استاد و رئیس گروه ژئوهیدرواینفورماتیک دانشگاه صنعتی هامبورگ آلمان و متخصص امنیت آب، نیز پس از انتشار گزارش، موضع خود را این گونه بیان کرد:«میخواهم موضع خود را در خصوص مقاله اخیر «نیویورک تایمز» درباره سدسازی در ایران روشن کنم: نزدیکی سدها به اهداف نظامی، نه دلیلی بر چرایی ساخت آنهاست و نه حملات به آنها را توجیه میکند.»
منبع: شبکه شرق


