رویداد۲۴ | مجله اکونومیست بار دیگر با انتشار جلد ویژه پیشبینیهای سال آینده، به یکی از سوژههای داغ شبکههای اجتماعی تبدیل شده است. تصویری مملو از موشک، جنگنده، آتش، نمادهای اقتصادی، هوش مصنوعی و چهرههای سیاسی که برخی آن را پیشبینی تحولات سال ۲۰۲۷ میدانند و برخی دیگر حتی مدعی شدهاند پشت این تصویر، تقویمی مخفی از جنگها و بحرانهای برنامهریزیشده جهان پنهان است. اما اکونومیست واقعاً چه پیشبینی کرده و چه بخشی از رازهایی که کاربران در این تصویر کشف کردهاند، چیزی جز خیالپردازی و نظریه توطئه نیست؟
از جلدهای معروف تایم تا پیشگوییهای آخرالزمانی اکونومیست برای سالها، مجله آمریکایی تایم یکی از شناختهشدهترین رسانههای جهان در طراحی جلدهای نمادین بود. تصویر روی جلد تایم، بهویژه شمارههای ویژه انتخاب «شخصیت سال»، گاهی بیش از گزارشهای داخل مجله اهمیت پیدا میکرد. این جلدها با انتخاب چهرههای سیاسی، استفاده از نشانههای بصری و طراحیهای معنادار، علاوه بر ثبت رویدادهای مهم، برداشت این نشریه از مسیر تحولات جهان را نیز به نمایش میگذاشتند.
شهرت جلدهای تایم به اندازهای بود که برخی کاربران، سالها بعد از انتشار آنها، دوباره سراغ تصاویر میرفتند و تلاش میکردند نشانههایی از حوادث بعدی را در آنها پیدا کنند. تصویری که در زمان انتشار صرفاً یک طراحی مطبوعاتی بود، ممکن بود پس از وقوع یک جنگ، بحران اقتصادی یا اتفاق سیاسی، معنایی تازه پیدا کند. حالا چند سالی است که جلدهای ویژه سالانه اکونومیست نیز به چنین جایگاهی در فضای مجازی رسیدهاند؛ با این تفاوت که اکونومیست بهصورت رسمی و هدفمند، هر سال مجموعهای از تحلیلها و پیشبینیها درباره سال آینده منتشر میکند.
البته این سنت برای اکونومیست تازه نیست و انتشار ویژهنامههای آیندهنگرانه آن به چند دهه قبل بازمیگردد. آنچه در سالهای اخیر تغییر کرده، میزان توجه افکار عمومی به تصاویر روی جلد و تلاش برای کشف پیامهای پنهان در آنهاست. ویژهنامهای که امروز با عنوان «جهان پیش رو» یا The World Ahead منتشر میشود، به یکی از محصولات شناختهشده این نشریه تبدیل شده است؛ محصولی که مخاطبانش فقط اقتصاددانان و تحلیلگران سیاسی نیستند، بلکه میلیونها کاربر شبکههای اجتماعی هم با انتشار، بزرگنمایی و تفسیر بخشهای مختلف تصویر روی جلد، در دیده شدن آن نقش دارند.
رمالی به جای تحلیل اتفاقی که برای جلدهای اکونومیست رخ داده، شباهت زیادی به ماجرای پیشگوییهای سریال مشهور «سیمپسونها» دارد. مجموعهای که به دلیل تولید صدها قسمت در طول چند دهه، انبوهی از موقعیتهای سیاسی، اجتماعی، اقتصادی و فناورانه را به تصویر کشیده است. هر بار که اتفاق مهمی در جهان رخ میدهد، گروهی از کاربران به سراغ قسمتهای قدیمی سیمپسونها میروند و تصویری پیدا میکنند که به نظر میرسد شباهتی با آن حادثه دارد.
در این میان، مواردی که شباهت بیشتری دارند بارها بازنشر میشوند و صدها پیشبینی اشتباه، شوخیهای بینتیجه یا اتفاقاتی که هرگز رخ ندادهاند، به فراموشی سپرده میشوند. جلدهای اکونومیست نیز تا اندازهای گرفتار همین سرنوشت شدهاند. مشکل از جایی آغاز میشود که تحلیل جای خود را به رمالی میدهد. دیگر مهم نیست نویسندگان اکونومیست چه نوشتهاند؛ مهم این است که هر مخاطب چه چیزی را میتواند از دل تصویر بیرون بکشد. در چنین فضایی، حتی اگر یک پیشبینی به نتیجه نرسد، بهسادگی میتوان توضیح داد که منظور واقعی تصویر چیز دیگری بوده است.
در مقابل، هر اتفاقی که شباهتی با یکی از نمادهای جلد پیدا کند، بهعنوان نشانهای از توانایی خارقالعاده اکونومیست در پیشبینی آینده معرفی میشود. اکونومیست چه پیشبینیهایی را درست گفته و کجا اشتباه کرده است؟ البته نمیتوان تمام اعتبار اکونومیست را به بازیهای تصویری یا برداشتهای مخاطبان تقلیل داد. این نشریه سابقه طولانی در تحلیل روندهای اقتصادی و سیاسی دارد و در مواردی نیز پیش از وقوع بحرانها درباره آنها هشدار داده است.
یکی از نمونههای مهم، هشدارهای اکونومیست درباره حباب بازار مسکن آمریکا و آسیبپذیری اقتصاد این کشور در سالهای پیش از بحران مالی ۲۰۰۸ است. این نشریه از سال ۲۰۰۳ درباره افزایش غیرعادی قیمت مسکن و در سال ۲۰۰۷ درباره شکنندگی اقتصاد آمریکا هشدارهایی مطرح کرده بود؛ نگرانیهایی که با بحران مالی جهانی سالهای ۲۰۰۸ و ۲۰۰۹ اهمیت آنها آشکار شد. در ویژهنامه پیشبینیهای سال ۲۰۲۵ نیز اکونومیست بر بازگشت دونالد ترامپ، سیاستهای تجاری او و پیامدهای احتمالی این سیاستها برای روابط اقتصادی و سیاسی آمریکا با متحدانش تمرکز کرد.
این موضوعات در سال بعد واقعاً به محورهای مهم مباحث سیاسی و اقتصادی جهان تبدیل شدند. اما این موارد به معنای آن نیست که اکونومیست در پیشبینی آینده همیشه موفق بوده است. شاید مشهورترین نمونه ناکامی در پیشبینی، ویژهنامه «جهان در سال ۲۰۲۰» باشد که در نوامبر ۲۰۱۹ منتشر شد. آن شماره درباره روندهای مهم سیاسی، اقتصادی و فناوری سال آینده بحث کرده بود، اما نتوانسته بود همهگیری کرونا و پیامدهای عظیم اقتصادی و اجتماعی آن را پیشبینی کند؛ اتفاقی که عملاً تمام محاسبات جهان در سال ۲۰۲۰ را تغییر داد.
خود اکونومیست نیز در بررسی عملکرد پیشبینیهای گذشتهاش به خطاهای دیگری اشاره کرده است؛ از جمله خوشبینی بیش از اندازه درباره سرعت فراگیر شدن برخی فناوریها مانند واقعیت افزوده و تحولات زیرساختی در حوزه انرژی و اینترنت. در حقیقت، اکونومیست هم مانند دیگر مراکز تحلیل و آیندهپژوهی، گاهی روندها را درست تشخیص میدهد و گاهی از تحولات بزرگ جا میماند. تفاوت اصلی در حافظه گزینشی مخاطبان است: پیشبینیهای درست بارها بازنشر میشوند، اما کمتر کسی سراغ جلدهایی میرود که وعدهها یا انتظارات آنها محقق نشده است.
این وضعیت، پیشبینی سال آینده را به نوعی سرگرمی رسانهای تبدیل کرده است. سرگرمی البته بخشی از کارکرد رسانه است و استفاده از طراحیهای خلاقانه برای جلب توجه مخاطب ایرادی ندارد اما تحلیل، نباید جای خود را به پیشگویی و تئوری های توطئه بدهد. اکونومیست درباره سال ۲۰۲۷ نیز با همین مسئله روبهرو شده است. جلد ۲۰۲۷؛ جهان در آستانه چه اتفاقاتی است؟ اکونومیست روز ۱۷ نوامبر ۲۰۲۶، جلد ویژه «جهان در سال ۲۰۲۷» را رونمایی کرد. این ویژهنامه که زیر نظر تام استندج، سردبیر مجموعه «جهان پیش رو»، تهیه شده، ده روند اصلی را برای سال آینده بررسی میکند.
تصویر روی جلد، اثر هنرمندی به نام کلئون پیترسون است؛ تصویری دایرهای با رنگهای غالب سیاه، قرمز و سفید که مجموعهای از نمادهای جنگ، اقتصاد، سیاست، فناوری و بحرانهای زیستمحیطی را در کنار یکدیگر قرار داده است. انتشار این تصویر کافی بود تا کاربران شبکههای اجتماعی بلافاصله به سراغ رمزگشایی از آن بروند. بعضی از کاربران به دنبال نشانههای جنگ جهانی سوم بودند، برخی سقوط بازارهای مالی را پیشبینی کردند و گروهی نیز مدعی شدند اکونومیست زمان وقوع رویدادهای مهم سال آینده را در تصویر پنهان کرده است. اما پیش از بررسی این تفسیرها باید دید خود اکونومیست چه میگوید.
جنگ ایران؛ یکی از مهمترین پیشبینیهای اکونومیست برای ۲۰۲۷ یکی از مهمترین موضوعات ویژهنامه امسال، پیامدهای جنگ ایران است. اکونومیست معتقد است جنگ آمریکا با ایران، موقعیت بینالمللی واشنگتن را تضعیف کرده و آثار آن در سال ۲۰۲۷ نیز ادامه خواهد یافت. تام استندج در توضیح این موضوع مینویسد که متحدان آمریکا دیگر مانند گذشته به این کشور اعتماد ندارند و دشمنانش نیز کمتر از آن میترسند. از نگاه اکونومیست، حتی اگر درگیری نظامی کاهش پیدا کند، دستیابی به صلحی پایدار بعید به نظر میرسد.
در نتیجه، پیامدهای جنگ در بازار انرژی، روابط سیاسی خاورمیانه و زنجیره تأمین مواد غذایی ادامه خواهد داشت. یکی از نکات جالب پیشبینی اکونومیست، مسئله کمبود کود شیمیایی است. این نشریه هشدار میدهد اختلال در تولید و تجارت کودهای شیمیایی میتواند امنیت غذایی کشورهای مختلف را تهدید کند؛ حتی کشورهایی که فاصله زیادی با خاورمیانه دارند. اما کاربران شبکههای اجتماعی از تصویر موشکها، تانکها و هواپیماهای نظامی نتیجه متفاوتی گرفتهاند. برخی مدعیاند این تصاویر به معنای آغاز مرحلهای تازه و گستردهتر از جنگ در خاورمیانه است. هوش مصنوعی؛
از سقوط بورس تا بزرگترین حمله سایبری تاریخ هوش مصنوعی یکی دیگر از محورهای اصلی جلد ۲۰۲۷ است. نمادهای فناوری، تجهیزات الکترونیکی و نمودارهای اقتصادی باعث شدهاند برخی کاربران این بخش از تصویر را نشانه وقوع یک بحران مالی جهانی بدانند. اکونومیست واقعاً نسبت به خطر شکلگیری بحران در بازار سرمایهگذاری هوش مصنوعی هشدار داده است. به اعتقاد این نشریه، شرکتهای فعال در این حوزه برای تأمین هزینههای توسعه زیرساختها، مراکز داده و مدلهای پیشرفته، بیش از گذشته به استقراض و توافقهای پیچیده مالی متکی شدهاند.
این وضعیت میتواند خطر سقوط ارزش سرمایهگذاریها را افزایش دهد. همچنین اکونومیست پیشبینی میکند مدلهای پیشرفتهتر هوش مصنوعی در اجرای حملات سایبری نقش بیشتری پیدا کنند. اما در شبکههای اجتماعی این هشدارها به شکل دیگری بازنشر شدهاند. در یکی از فهرستهای پربازدید، ادعا شده اکونومیست وقوع بزرگترین حمله سایبری تاریخ، سقوط همزمان بانکها، اختلال جهانی ارتباطات، خاموشی گسترده برق و فروپاشی بازار سهام را پیشبینی کرده است. راز تقویم مخفی؛ آیا اکونومیست زمان بحرانهای ۲۰۲۷ را مشخص کرده است؟
یکی از عجیبترین روایتهای منتشرشده درباره جلد امسال، نظریه وجود یک تقویم مخفی در تصویر است. در یکی از تصاویر پربازدید، طرح دایرهای اکونومیست به دوازده بخش تقسیم شده و نام ماههای میلادی در اطراف آن قرار گرفته است. در این نسخه، هر بخش از تصویر به یکی از ماههای سال ۲۰۲۷ اختصاص داده شده و نمادهای موجود در همان بخش بهعنوان رویدادهای احتمالی آن ماه تفسیر شدهاند.
برای مثال، تصویر نمودار نزولی سهام به ماهی مشخص نسبت داده شده، نمادهای نظامی نشانه وقوع جنگ در ماهی دیگر معرفی شدهاند و برخی تصاویر مربوط به آتشسوزی و طبیعت نیز به ماههای تابستان پیوند خوردهاند. بر اساس این تفسیر، اکونومیست فقط رویدادهای آینده را پیشبینی نکرده، بلکه زمان وقوع آنها را نیز در یک تقویم تصویری پنهان کرده است. زن مرموز روی جلد اکونومیست کیست؟
یکی دیگر از موضوعاتی که توجه کاربران را جلب کرده، حضور چند چهره سیاسی در بخش بالایی تصویر است. در میان این چهرهها، حضور یک یا چند شخصیت زن باعث شکلگیری روایتهایی درباره ظهور یک رهبر زن قدرتمند در سال ۲۰۲۷ شده است. برخی کاربران این تصاویر را به جورجیا ملونی، نخستوزیر ایتالیا، یا سانائه تاکایچی، نخستوزیر ژاپن، نسبت دادهاند. در بعضی تفسیرها نیز نام مارین لوپن، چهره شناختهشده راستگرای فرانسه، مطرح شده است. اکونومیست هویت تکتک شخصیتهای تصویر را بهصورت رسمی توضیح نداده و نمیتوان با قطعیت گفت همه چهرههای کوچک تصویر نماینده چه افرادی هستند.
اما اگر قرار باشد از متن رسمی ویژهنامه سرنخی برای موضوع «رهبر زن» پیدا کنیم، مهمترین نام مارین لوپن است. اکونومیست انتخابات ریاستجمهوری ۲۰۲۷ فرانسه را یکی از تحولات مهم سال آینده معرفی کرده و درباره پیامدهای احتمالی پیروزی لوپن برای اتحادیه اروپا هشدار داده است. به اعتقاد این نشریه، تغییر قدرت در فرانسه میتواند همکاری فرانسه و آلمان، که دو موتور اصلی اتحادیه اروپا محسوب میشوند، را با مشکل مواجه کند و نگرانیها درباره وضعیت مالی دولت فرانسه را افزایش دهد. چین و تایوان؛ آیا سال ۲۰۲۷ زمان آغاز جنگ است؟
موضوع دیگر، احتمال تشدید تنش میان چین و تایوان است. اکونومیست به گزارشهایی اشاره میکند که بر اساس آنها، شی جینپینگ از ارتش چین خواسته تا سال ۲۰۲۷ برای تصرف احتمالی تایوان آمادگی لازم را به دست آورد. اما آمادگی نظامی برای انجام عملیات با تصمیم قطعی برای آغاز جنگ تفاوت دارد. اکونومیست نیز این موضوع را به شکل یک پرسش مطرح میکند: آیا چین در سال ۲۰۲۷ اقدامی علیه تایوان انجام خواهد داد یا ترجیح میدهد تا انتخابات سال ۲۰۲۸ این جزیره منتظر بماند؟ این نشریه همچنین بر تحول ماهیت جنگها تأکید کرده است؛
تحولاتی که در جنگهای اوکراین و ایران نشان دادهاند تجهیزات ارزانقیمت و پهپادها میتوانند در برابر قدرتهای نظامی بزرگ نقش مؤثری ایفا کنند. از بحران اقتصادی اروپا تا گرمای بیسابقه زمین اکونومیست علاوه بر جنگ و سیاست، چند تحول اقتصادی و اجتماعی دیگر را نیز برای سال آینده مهم دانسته است. یکی از این موضوعات، افزایش بدهی دولتها و فشار بر بازار اوراق قرضه است. به اعتقاد این نشریه، رشد هزینههای عمومی، سرمایهگذاریهای عظیم در زیرساختهای هوش مصنوعی و افزایش دوباره تورم میتواند هزینه استقراض دولتها را بالا ببرد.
از سوی دیگر، اکونومیست پیشبینی میکند سال ۲۰۲۷ ممکن است گرمترین سال ثبتشده در تاریخ باشد. احتمال شکلگیری یک النینوی بسیار قدرتمند نیز میتواند موجهای گرما، خشکسالی و آتشسوزیهای گسترده را تشدید کند. در حوزه سلامت و مصرف نیز تأثیر داروهای کاهش وزن مانند اوزمپیک مورد توجه قرار گرفته است. اکونومیست معتقد است گسترش مصرف این داروها میتواند رفتار اقتصادی مصرفکنندگان را تغییر دهد و بازار پوشاک، لوازم آرایشی و خدمات ورزشی را تحت تأثیر قرار دهد.
ارزانتر شدن سفرهای فضایی و افزایش فعالیت شرکتهایی مانند اسپیسایکس، در کنار تغییرات صنعت سینما و تلاش هالیوود برای بازسازی مجموعههای مشهور، دو موضوع دیگر این ویژهنامه هستند. ۲۴ فاجعه برای یک سال؛ وقتی کاربران از اکونومیست هم جلو میزنند اما شاید عجیبترین اتفاق پس از انتشار جلد ۲۰۲۷، تبدیل ده موضوع اصلی اکونومیست به فهرستی از ۲۴ بحران و فاجعه احتمالی باشد.
در یکی از مطالب پربازدید شبکه اجتماعی ایکس، از سقوط بازارهای جهانی سهام، بحران بانکی، حمله چین به تایوان، تشدید جنگ روسیه و ناتو، خاموشیهای سراسری، همهگیری جدید، اقدامات تازه واکسیناسیون و آغاز نظم نوین جهانی سخن گفته شده است. در روایتی دیگر، ادعا شده که این حوادث از پیش توسط گروههایی موسوم به «دولت پنهان» برنامهریزی شدهاند و قرار است مسئولیت آنها به گردن هوش مصنوعی انداخته شود. نویسنده این روایت حتی برای آغاز اختلالات جهانی، زمان تقریبی پایان ژانویه و برای واکنش بازارها، ماه مارس ۲۰۲۷ را مطرح کرده است.
اکونومیست آینده را پیشبینی میکند یا مخاطبان آینده را در جلد آن میسازند؟ محبوبیت جلدهای پیشبینی اکونومیست اتفاقی نیست. این نشریه موفق شده با ترکیب اعتبار تاریخی، تحلیلهای تخصصی و تصویرسازیهای پرجزئیات، یک محصول رسانهای قابلشناسایی برای خود بسازد. هر سال پیش از آغاز سال جدید، تصویر جلد منتشر میشود و میلیونها نفر درباره آن بحث میکنند. برخی تحلیلها دقیق و مبتنی بر محتوای نشریه هستند و برخی دیگر به نظریههای توطئه و پیشگوییهای آخرالزمانی شباهت پیدا میکنند.
این روند برای اکونومیست یک مزیت رسانهای مهم دارد: حتی کسانی که هیچگاه مقالات اقتصادی و سیاسی آن را نمیخوانند، ممکن است ساعتها درباره تصویر روی جلدش بحث کنند. اما مرز مهمی میان پیشبینی و پیشگویی وجود دارد. پیشبینی بر بررسی دادهها، شناخت روندها و ارزیابی احتمال وقوع حوادث متکی است و میتواند درست یا غلط از آب درآید. در مقابل، پیشگویی معمولاً طوری تفسیر میشود که هر اتفاقی بتواند نشانه درستی آن باشد.
در ماجرای جلد ۲۰۲۷، آنچه بیش از همه جلب توجه میکند، نه توانایی اکونومیست در دیدن آینده، بلکه توانایی مخاطبان در ساختن روایتهای متفاوت از یک تصویر واحد است. اکونومیست قرار نیست رمالی کند؛ هرچند برخی کاربران شبکههای اجتماعی ظاهراً چنین انتظاری از آن دارند. این مجله با انتشار جلد سالانه خود، پیش از هر چیز میکوشد درباره آینده جهان گفتوگو ایجاد کند. اینکه این گفتوگو به تحلیل دقیق منجر شود یا به شکار نشانههای موهوم و تولید خرافه، بیش از آنکه به تصویر روی جلد مربوط باشد، به شیوه مواجهه مخاطبان با آن بستگی دارد.
منبع: رویداد 24


