در بازار ملک هنوز بسیاری از معاملهها با یک قولنامهی ساده شروع میشوند و گاهی همانجا تمام میشوند. قولنامه میتواند سندی مهم برای اثبات توافق باشد.
در بازار ملک هنوز بسیاری از معاملهها با یک قولنامهی ساده شروع میشوند و گاهی همانجا تمام میشوند. قولنامه میتواند سندی مهم برای اثبات توافق باشد، اما اگر ملک به نام خریدار در دفترخانه منتقل نشود، مالکیت او در برابر دیگران و در برابر ثبت اسناد کامل نیست. همین فاصلهی میان قولنامه و سند رسمی، منبع بسیاری از اختلافهای ملکی است.
قولنامه چیست و چه فرقی با سند رسمی دارد؟
قولنامه یا مبایعهنامهی عادی قراردادی است که طرفین بدون حضور در دفتر اسناد رسمی تنظیم میکنند. چنین قراردادی میان طرفین میتواند اعتبار داشته باشد، اما برای ملکی که ثبت شده، انتقال رسمی مالکیت با سند در دفترخانه انجام میشود.
خارج از دفترخانه، معمولاً توسط طرفین یا بنگاه
مدرک توافق است و مالکیت رسمی ایجاد نمیکند
مالکیت رسمی خریدار را نشان میدهد
برای وادار کردن فروشنده معمولاً دعوای الزام لازم میشود
انتقال با ثبت رسمی انجام شده است
خطرهای رایج خرید با قولنامه
فروش دوبارهی ملک: فروشنده همان ملک را با قولنامه یا سند به شخص دیگری بفروشد.
ملک درگیر محدودیت: توقیف، رهن یا بازداشت ملک که خریدار از آن بیخبر است.
اختلاف در مالکیت: فروشنده مالک واقعی یا تنها مالک نباشد؛ مثلاً ملک مشاع یا ارثی باشد.
تعهد معلق: فروشنده بعد از دریافت پول از حضور در دفترخانه خودداری کند.
پیش از امضا چه چیزهایی را استعلام کنیم؟
بررسی حقوقی پیش از امضا ارزانتر از دعوای بعد از آن است. بسیاری از خریداران در شمال تهران پیش از پرداخت بیعانه با وکیل ملکی شمال تهران مشورت میکنند. اینها حداقل بررسیهاست:
۱. مطابقت هویت فروشنده با مالک مندرج در سند ملک.
۲. استعلام وضعیت ثبتی ملک: مالکیت، محدودیتها، رهن و توقیف.
۳. بررسی وضعیت مشاع یا مشارکت دیگران در مالکیت.
۴. بررسی پروانه و پایانکار ساختمان و بدهیهای مرتبط با ملک، مانند شارژ و قبوض.
۵. نگارش دقیق قرارداد: مشخصات ملک، مبلغ، زمان تحویل، زمان حضور در دفترخانه و ضمانت اجرا.
امنترین راه این است که پرداخت اصلی همزمان با انتقال رسمی سند انجام شود، یا دستکم قرارداد طوری نوشته شود که زمان حضور در دفترخانه، وجه التزام تأخیر و حق فسخ روشن باشد. در شهرهای پرمعامله مثل تهران، پروندهی هر محله شرایط خودش را دارد؛ برای نمونه خریداران محلههای شمالی میتوانند خدمات وکیل ملکی در الهیه را نیز بررسی کنند.
اگر فروشنده سند را منتقل نکرد
اگر فروشنده از حضور در دفترخانه خودداری کند، خریدار معمولاً میتواند با مدارک معامله، دادخواست الزام به تنظیم سند رسمی بدهد. مدارکی مثل قولنامه، رسید پرداخت و مدارک مالکیت فروشنده در این پرونده نقش اصلی دارند.
فرض کنید خریداری با قولنامه و پرداخت بخش مهمی از بها ملکی را میخرد و قرار است سند چند ماه بعد منتقل شود. اگر در این فاصله فروشنده ملک را رهن بگذارد یا به شخص دیگری بفروشد، خریدار با دعاوی طولانی روبهرو میشود. اما اگر در قرارداد، زمان دقیق حضور در دفترخانه، وجه التزام تأخیر و محدودیت واگذاری ملک نوشته شده باشد، موقعیت حقوقی او بسیار قویتر است.
نقش بنگاه و دفترخانه
بنگاههای املاک معمولاً قولنامه را تنظیم میکنند، اما بررسی وضعیت ثبتی و صحت مدارک فقط به عهدهی آنها نیست و خریدار هم باید خودش دقت کند. دفترخانه نیز در زمان تنظیم سند رسمی استعلامهای قانونی را انجام میدهد.
آیا قولنامهی عادی اعتبار قانونی دارد؟
قولنامه میتواند میان طرفین معتبر باشد و مدرک توافق شمرده شود، اما انتقال رسمی مالکیت ملک ثبتشده با سند رسمی انجام میشود.
بیعانه یا پیشپرداخت چه مقدار امن است؟
مقدار مشخصی را نمیشود برای همه تعیین کرد. اصل این است که میزان پرداخت پیش از انتقال، متناسب با اطمینان شما از وضعیت ملک و ضمانت اجرای قرارداد باشد.
آیا پیش از قولنامه میشود وضعیت ملک را بررسی کرد؟
بله. پیش از امضا یا پرداخت بیعانه میتوان با مدارک مالکیت، وضعیت ثبتی ملک را استعلام کرد و بهتر است این بررسی پیش از پرداخت مبلغ مهم انجام شود.
خرید ملک بزرگترین معاملهی مالی بیشتر خانوادههاست و بررسی حقوقی پیش از امضا، کمهزینهترین بخش آن است. گروه وکلای عدل ایرانیان با دفتر در نیاوران تهران، در تنظیم و بررسی قراردادهای ملکی و پیگیری دعاوی ملکی همراه خریداران و فروشندگان است و مشاورهی تلفنی اولیهی آن رایگان است.
گروه وکلای عدل ایرانیان
دفتر: تهران، نیاوران، چهارراه کامرانیه، پلاک ۹۶
تلفن دفتر: ۰۲۱-۴۷۷۸۳۰۰۰
تلفن همراه: ۰۹۱۲۹۵۲۸۰۴۰
ساعت پاسخگویی: شنبه تا پنجشنبه، ۸ تا ۲۰
مشاورهی تلفنی اولیه رایگان است.
منبع: خبرآنلاین


