رفتن به محتوای اصلی
اجتماعیاقتصاد نیوز8 دقیقه مطالعه

غرویان: نباید پخمگان به‌جای نخبگان امور را در دست بگیرند/ نمی‌توان با تفکرات مربوط به ۱۰۰ سال قبل کشور را اداره کرد

به گزارش اقتصادنیوز به نقل از ایسنا، محسن غرویان با اشاره به تعریف نخبگی و مسئولیت اجتماعی در پیام رهبر انقلاب خطاب به نخبگان و مدال‌آوران علمی و ورزشی، اظهار کرد: در این پیام، نخبه کسی تعریف شده است که هم دغدغه رشد استعدادهای خود را دارد و هم خود را عنصری

غرویان: نباید پخمگان به‌جای نخبگان امور را در دست بگیرند/ نمی‌توان با تفکرات مربوط به ۱۰۰ سال قبل کشور را اداره کرد

به گزارش اقتصادنیوز به نقل از ایسنا، محسن غرویان با اشاره به تعریف نخبگی و مسئولیت اجتماعی در پیام رهبر انقلاب خطاب به نخبگان و مدال‌آوران علمی و ورزشی، اظهار کرد: در این پیام، نخبه کسی تعریف شده است که هم دغدغه رشد استعدادهای خود را دارد و هم خود را عنصری مؤثر در جامعه می‌داند و از استعداد و ظرفیت خود برای رشد فردی و اجتماعی به‌صورت توأمان استفاده می‌کند. برای بررسی شکاف میان این تعریف از نخبگی و وضعیت واقعی نخبگان کشور، باید به اهمیت جایگاه نخبگان در جامعه پی برد.

وی با بیان اینکه نخبگان در خود ویژگی‌ها و استعدادهای خاصی می‌بینند و علاقه‌مندند آن‌ها را به فعلیت برسانند، گفت: جامعه، حاکمیت و حکومت باید زمینه‌های بروز این استعدادها را فراهم کنند، در غیر این صورت، نخبگان یا دچار افسردگی می‌شوند یا کشور را ترک می‌کنند و به عبارت روشن‌تر، استعداد و نبوغ آنان سرکوب می‌شود که آثار بسیار نامطلوبی به دنبال خواهد داشت.

وی با انتقاد از وضعیت حمایت از نخبگان در ایران اظهار کرد: در جامعه شعارهای زیادی برای حمایت از نخبگان داده می‌شود اما در عمل، در بخش‌هایی، پخمگان به‌جای نخبگان امور را در دست می‌گیرند و این مسئله موجب سرخوردگی نخبگان شده است و می‌شود. مسئله فرار مغزها که اکنون با آن دست‌به‌گریبان هستیم، در واقع به معنای فرار نخبگان است؛ زیرا این افراد احساس می‌کنند مسئولیت‌ها، مدیریت‌ها و پست‌ها به‌درستی میان افراد توزیع نشده و برخی کسانی که در مصدر امور قرار دارند، توانایی‌های لازم را ندارند.

نخبگان چنین جامعه‌ای را رها می‌کنند و به نقطه‌ای از جهان می‌روند که بتوانند استعدادهای خود را در آنجا شکوفا کنند. بسیاری از نخبگان انتظار دارند از طریق استعداد، نبوغ و توانایی‌های خود به درآمد مناسبی دست پیدا کنند، اما در عمل می‌بینند راه‌های درآمدزایی متناسب با استعدادهایشان مسدود شده یا در اختیار دیگران قرار گرفته است.

آن‌قدر سختگیری نکنیم که برخی نخبگان از ایران بروند غرویان در پاسخ به پرسشی درباره امکان نقش‌آفرینی نخبگان ایرانی خارج از کشور که انگیزه وطن‌دوستی آنان پررنگ‌تر از اسلامیت است، گفت: نباید اسلامیت را آن‌قدر سخت بگیریم که افرادی نتوانند توانایی خود را در امور به کار بگیرند یا از کشور بروند. بسیاری از نخبگان ما که اکنون در خارج از کشور زندگی می‌کنند، می‌توانند در زمینه‌های مختلف برای وطن و سرزمین خود کار کنند، افتخار بیافرینند و زمینه پیشرفت و توسعه را فراهم کنند.

اگر بخواهیم رتبه ایران را در سطح‌بندی توسعه جهانی ارتقا دهیم، این ارتقا باید به وسیله چه کسانی محقق شود؟ قطعاً از طریق سرمایه‌های انسانی. منظور از منابع انسانی همان نخبگانی هستند که در رشته‌های مختلف تخصص، استعداد و دانش دارند و می‌توانند جایگاه ایران را ارتقا دهند. مدرس حوزه علمیه ادامه داد: شریعت پیامبر اسلام شریعت سختی نیست. بنابراین، در داخل کشور نیز نباید آن‌قدر سخت‌گیری شود که افراد ترجیح دهند ایران را ترک کنند و استعدادهای خود را به سرزمین‌ها و کشورهای دیگر ببرند و در آنجا شکوفا کنند.

بسیاری از نخبگان با استفاده از بیت‌المال مسلمانان در ایران درس خوانده و در دانشگاه‌های همین کشور تحصیل کرده‌اند، اما اکنون کشورهای دیگر از ثمره دانش و تخصص آنان بهره می‌برند و این برای ما خسران و ضرر است. وی با بیان اینکه دیدگاه‌های اسلامی درباره جنبه‌های مختلف دین متفاوت است، اظهار کرد: برخی از علما دائماً بر جنبه‌های سخت اسلام تأکید می‌کنند و تنها عده‌ای بر جنبه‌های آسان و آثارش تأکید دارند.

قطعاً نخبگانی که در خارج از کشور هستند و انگیزه بالایی برای بازگشت و خدمت به وطن دارند، در صورت فراهم شدن زمینه‌ها و برداشته شدن سخت‌گیری‌ها می‌توانند به ایران بازگردند. آنان سرمایه‌های بسیار عظیمی هستند که قادرند ایران را با سرعت بیشتری در مسیر توسعه و پیشرفت قرار دهند. نخبگان برای بازگشت به ایران به رفاه و امنیت نیاز دارند غرویان در پاسخ به پرسشی درباره چگونگی فراهم کردن زمینه رشد فردی و حرفه‌ای نخبگان در کنار پیشرفت جامعه، اظهار کرد: هیچ ایرانی وطن‌دوستی نیست که نخواهد به کشور خود خدمت کند؛

فقط باید زمینه‌های تلاش و فعالیت این افراد در عرصه‌های مختلف اقتصادی، مدیریتی، سیاسی و اجتماعی فراهم شود. حکومت باید برای نخبگان رفاه و امنیت شغلی ایجاد کند تا آنان به ایران بازگردند، بتوانند به‌راحتی زندگی و به کشور خدمت کنند. بنابراین، باید زمینه‌های امنیتی لازم نیز برای آنان فراهم شود. مدرس حوزه علمیه با اشاره به تجربه خود در ارتباط با برخی نخبگان ایرانی مقیم خارج از کشور گفت: من نوابغ و نخبگان ایرانی را می‌شناسم که در کشورهای دیگر زندگی می‌کنند. اطلاع دارم برخی از آنان در زمینه‌های فلسفه، عرفان، کلام و مسائل فکری در سطح بسیار بالایی قرار دارند.

وقتی از آنان خواستم به کشور بازگردند، گفتند اگر امنیت ما را تأمین کنید، فردا بلیت بازگشت می‌گیریم و به ایران برمی‌گردیم. باید زمینه‌های لازم برای حضور و فعالیت آنان فراهم شود تا دانشگاه‌ها، حوزه‌های علمیه و مراکز علمی بتوانند به‌خوبی از افکار و اندیشه‌های این افراد استفاده کنند.

پیچیدگی ساختار اداری و بی‌توجهی به علم، نخبگان را مأیوس می‌کند وی در پاسخ به پرسشی درباره میزان فراهم بودن امکان نقش‌آفرینی نخبگان در نظام آموزشی و ساختارهای اداری کشور، گفت: قطعاً نظام آموزشی و ساختارهای اداری ایران به اندازه کافی امکان نقش‌آفرینی نخبگان را فراهم نکرده‌ است و بخشی از ظرفیت آنان به دلیل موانع ساختاری بلااستفاده می‌ماند. در جریان وضعیت پایان‌نامه‌نویسی در حوزه‌های علمیه و دانشگاه‌ها هستم و از مشکلات و موانعی که برای بسیاری از نوابغ و نخبگان دانشگاهی و حوزوی وجود دارد، اطلاع دارم.

آنان گلایه دارند گاهی فرایندهای به‌کارگیری، اشتغال و استخدام آنان آن‌قدر پیچیده و طولانی است که ترجیح می‌دهند از کشور خارج شوند. غرویان ادامه داد: به عبارت روشن‌تر، مساعدت‌ها و توجه‌های لازم به این استعدادها صورت نمی‌گیرد و گویی بهای چندانی به علم، دانش و فرهنگ داده نمی‌شود. بسیاری از اهل علم در حوزه و دانشگاه می‌گویند برای علم آنان ارزشی قائل نمی‌شوند و در حقیقت، نظام ارزشی دچار تغییر شده است. مدرس حوزه علمیه با انتقاد از وضعیت توزیع درآمد و امکانات در کشور اظهار کرد: درآمدها در دست کسانی است که از نظر علمی جایگاه چندانی ندارند.

رقابت در سرمایه‌گذاری مالی، سرمایه‌داری، کسب پول بیشتر و درآمد بالاتر شکل گرفته و اهل علم از این رقابت عقب افتاده‌اند. متأسفانه رقم‌ها و حقوق‌ نجومی و کذایی، نخبگان را مأیوس کرده است و می‌کند. باید برای این وضعیت فکری اساسی شود.

تأکید بر حمایت از نخبگان باید به برنامه با بودجه‌ای مشخص تبدیل شود وی در پاسخ به پرسشی درباره چرایی استفاده کمتر از حد مطلوب از نظر متخصصان در تصمیم‌گیری‌ها، با وجود تأکید رهبر انقلاب بر نقش مستقیم نخبگان در طرح‌ریزی و خط‌مشی‌گذاری، گفت: رهبر شهید و همچنین رهبر انقلاب بر مسئله توجه به نخبگان و نوابغ کشور تأکید داشته‌اند، اما باید این موضوع ساختارمند و راهکارهای عینی و جزئی برای پرورش نخبگان طراحی شود. باید بودجه‌گذاری و ساختارهای قانونی و بسترهای رشد و پرورش نوابغ فراهم شود تا این برنامه‌ها به نتیجه برسند.

مشکل اساسی امروز این است که بسترهای لازم برای نخبه‌پروری را فراهم نکرده‌ایم یا در این زمینه ضعیف عمل کرده‌ایم. باید تصمیمات جدی گرفته شود و طرح‌هایی کاملاً عینی و ملموس برای این موضوع طراحی شود. اگر دانشمندان جامعه از حرف زدن بترسند، آغاز بدبختی آن جامعه است غرویان در پاسخ به پرسشی درباره چگونگی تبدیل مشارکت نخبگان در سیاست‌گذاری از مشورت‌های تشریفاتی به سازوکاری مؤثر در تصمیم‌گیری‌ها، اظهار کرد: در زمان حیات رهبر شهید، شاعران، ادیبان و مداحان دیدار عمومی سالیانه‌ای داشتند و ایشان برای آنان صحبت و تشویقشان می‌کردند.

وی تاکید کرد: اندیشمندان و متفکران رشته‌های مختلف علمی باید بتوانند آزادانه افکار خود را در معرض نقد و بررسی دیگران قرار دهند. نشست‌های علمی باید به‌صورت دائمی برگزار شود تا افراد صاحب‌نظر و صاحب‌فکر بتوانند دیدگاه‌های خود را ارائه دهند. اگر دانشمندان یک جامعه از حرف زدن بترسند، این آغاز بدبختی آن کشور است.

نمی‌توان با تفکرات مربوط به ۱۰۰ سال قبل کشور را اداره کرد مدرس حوزه علمیه در پاسخ به پرسشی درباره ضرورت رفع گلوگاه‌های فناوری برای کنشگری و عمل فراسرزمینی و تأثیر برخی قوانین و طرح‌ها بر این روند، گفت: چنین قوانین و طرح‌هایی قطعاً نیازمند بازنگری هستند. باید کمیسیون‌هایی متشکل از جامعه‌شناسان، روان‌شناسان، اقتصاددانان، حقوقدانان، فیلسوفان و فقها داشته باشیم که مستمر مسائل فرهنگی، مسائل جهانی و وضعیت کشور را بررسی کنند. قطعاً نمی‌توان با تفکرات مربوط به ۱۰۰ سال قبل کشور را اداره کرد و باید در همه زمینه‌ها به‌روز باشیم.

باید آخرین اطلاعات را از جهان امروز داشته باشیم تا بتوانیم خود را متناسب با مسیر تکامل و توسعه جهانی رشد دهیم و پیش ببریم. نمی‌توانیم خود را جزیره‌ای جدا از جهان فرض کنیم و در داخل آن، به‌صورت منفصل از کل عالم، رشد و توسعه پیدا کنیم. وی با بیان اینکه امروز همه جهان به یکدیگر مرتبط هستند، گفت: مسائل فرهنگی، علمی، سیاسی، نظامی و اقتصادی به یکدیگر پیوند دارند. باید افرادی در جامعه ما نبض مسائل فرهنگی را در دست داشته باشند که بینش جهانی داشته باشند، دنیا را ببینند و بشناسند و به کشور یا محدوده خاصی محدود نباشند.

افرادی با چنین دیدگاه و بینشی می‌توانند کشور را به سمت رشد، تعالی و توسعه پیش ببرند. خط‌بازی سیاسی باید از تصمیم‌گیری‌های علمی کنار گذاشته شود غرویان در پاسخ به پرسشی درباره سازوکار لازم برای استفاده مسئولان از شواهد علمی و خرد جمعی متخصصان در تصمیم‌گیری‌های اقتصادی، اجتماعی و فناوری، گفت: نخستین اقدام این است که خط‌بازی‌های سیاسی، به‌ویژه در مسائل علمی، کنار گذاشته شود. متأسفانه در بسیاری از بخش‌ها می‌بینیم باندبازی‌های سیاسی ضربه‌های بزرگی به رشد علمی کشور وارد کرده است.

بسیاری از افرادی که استعداد دارند و از نظر علمی حرف‌ها و طرح‌های جدیدی ارائه می‌کنند، به دلیل اندک گرایش‌های سیاسی کنار گذاشته می‌شوند و به این ترتیب، پخمگان جای نخبگان را در دست می‌گیرند. باید در این فرایند تحول اساسی اتفاق بیفتد و شورای عالی انقلاب فرهنگی نیز در این زمینه مسئولیت سنگینی بر عهده دارد. این شورا باید ساختارها را دوباره طراحی کند.

منبع: اقتصاد نیوز

منبع خبراقتصاد نیوز
نمای زنده فرهاببه‌روزرسانی 12:44
198,277مطلب نمایه‌شده
168,532موضوع و برچسب
30منبع خبری
14حوزه موضوعی