به گزارش گروه رسانهای شرق،
موسی موحد: انتشار گزارشی جنجالی از سوی شبکه خبری سیانان درباره احتمال برنامهریزی ایران برای هدف قراردادن مقامهای ارشد دولت دونالد ترامپ با استفاده از بمب کثیف یا سلاح شیمیایی، بار دیگر فضای رسانهای و سیاسی آمریکا را تحت تأثیر قرار داده است؛ گزارشی که با وجود طرح ادعاهای امنیتی گسترده، حاوی اعترافات مهمی درباره نبود شواهد قطعی از تصمیم تهران برای اجرای چنین حملاتی است.
همزمان، اظهارات مقامهای آمریکایی درباره تهدیدهای احتمالی ایران، انتقال برخی مسئولان دولت ترامپ به اماکن نظامی و هشدارهای امنیتی درباره پهپادها، ابعاد تازهای به این فضاسازی رسانهای بخشیده است. در تهران، این روایتها با واکنش صریح محمدباقر قالیباف، رئیس مجلس شورای اسلامی، مواجه شده است. او با اشاره به آنچه کارزار عملیات پرچم دروغین برای متهمکردن ایران خوانده، معتقد است برخی جریانها در آمریکا به دنبال ایجاد فضای روانی و القای احساس گناه در میان مخالفان جنگ هستند؛
رویکردی که میتواند در نهایت برای توجیه سیاستهای تقابلی و حتی فراهمکردن زمینه تشدید درگیریها مورد استفاده قرار گیرد.
سیانان چه ادعایی درباره برنامه ایران مطرح کرده است؟
سیانان در گزارشی به نقل از هفت مقام آمریکایی مدعی شده است اطلاعات جدید واشینگتن از بررسی طرحهایی در ایران برای هدف قراردادن مقامهای ارشد دولت ترامپ حکایت دارد. بنا بر ادعای این رسانه، طرحهای مذکور ممکن است شامل انفجار یک بمب موسوم به «بمب کثیف» یا استفاده از سلاح شیمیایی در واشینگتن دیسی باشد. با این حال، نکته محوری در همین گزارش آن است که منابع آمریکایی نیز از وجود اختلافنظر درباره توانایی و اراده ایران برای اجرای چنین عملیاتی خبر دادهاند. مهمتر اینکه سیانان تصریح کرده است هنوز شواهدی وجود ندارد که نشان دهد تهران تصمیم گرفته این طرحها را عملیاتی کند.
منابع مورد استناد این رسانه، آنچه از سوی نهادهای اطلاعاتی آمریکا شناسایی شده را بیشتر مجموعهای از گزینههای احتمالی و طرحریزیهای امنیتی توصیف کردهاند، نه نشانهای از قریبالوقوعبودن حمله. حتی یکی از منابع نیز درباره برخورداری ایران از نیروهای لازم برای اجرای چنین عملیاتی ابراز تردید کرده است. این تفاوت میان طرحریزی احتمالی، بررسی گزینهها و تصمیم قطعی برای اجرای عملیات، از اهمیت اساسی برخوردار است؛
زیرا گزارش سیانان در عین طرح ادعاهایی بسیار سنگین، خود فاقد شواهد علنی و مستقلی است که بتواند انتساب چنین برنامهای به ساختار تصمیمگیری جمهوری اسلامی ایران را اثبات کند. از سوی دیگر، لوران بیس، سخنگوی کاخ سفید، در واکنش به این موضوع اعلام کرده است دولت آمریکا همه تهدیدهای احتمالی را زیر نظر دارد، اما در حال حاضر هیچ تهدید معتبری علیه خاک این کشور وجود ندارد. این اظهارنظر نیز در کنار ادعاهای مطرحشده، پرسشهایی درباره میزان قطعیت و ماهیت واقعی اطلاعات مورد استناد رسانه آمریکایی ایجاد میکند.
بمب کثیف؛ ادعایی بزرگ بدون ارائه شواهد قابل ارزیابی
یکی از بخشهای اصلی گزارش سیانان به ادعای احتمال استفاده از بمب کثیف اختصاص دارد. این رسانه به نقل از منابع آمریکایی مدعی شده است اطلاعاتی از مکالمات و پیامهایی در اختیار نهادهای اطلاعاتی قرار گرفته که در آنها به وجود مواد مورد نیاز برای ساخت چنین بمبی در داخل خاک آمریکا اشاره شده است. بر اساس این ادعا، احتمال دارد برخی مواد لازم سالها یا حتی دههها قبل در آمریکا ذخیره شده باشند. با این حال، گزارش جزئیات قابل راستیآزمایی درباره ماهیت این مواد، محل نگهداری آنها، هویت افراد مرتبط یا اعتبار عملیاتی اطلاعات مورد اشاره ارائه نمیکند.
همین موضوع یکی از مهمترین نقاط ضعف روایت مطرحشده است. ادعای وجود مواد خطرناک در داخل آمریکا، بدون ارائه شواهد مستقل درباره منشأ، مالکیت، هدف و ارتباط آنها با دولت ایران، نمیتواند بهتنهایی مبنایی برای نسبتدادن یک برنامه عملیاتی به تهران باشد. در واقع، گزارش سیانان از یک طرف درباره احتمال وجود چنین موادی هشدار میدهد و از طرف دیگر، اذعان میکند مقامهای آمریکایی درباره اعتبار اطلاعات و امکان اجرای سناریوی مطرحشده اتفاقنظر ندارند. باید توجه داشت بمب کثیف با بمب هستهای تفاوت اساسی دارد.
این اصطلاح به سلاحی اشاره دارد که در آن از مواد رادیواکتیو در کنار مواد منفجره متعارف استفاده میشود. با این حال، توضیح فنی درباره ماهیت چنین سلاحی نباید موجب شود صرف طرح نام آن در یک گزارش اطلاعاتی، به عنوان نشانهای از وجود برنامه عملیاتی ایران تلقی شود.
انتقال مقامهای دولت ترامپ به پایگاههای نظامی؛ امنیت یا تشدید فضای هراس؟
گزارش سیانان همچنین به انتقال اسکات بسنت، وزیر خزانهداری آمریکا، به یک محل سکونت نظامی در پی تهدیدهای گزارششده اشاره کرده است. گزارشهای دیگر رسانههای آمریکایی نیز از اقامت برخی مقامهای ارشد دولت ترامپ در تأسیسات نظامی خبر دادهاند. فاکسنیوز هم گزارش داده است تاد بلانش، دادستان کل موقت آمریکا، نیز چندین ماه است در یک تأسیسات نظامی در منطقه واشینگتن دیسی زندگی میکند. همچنین نام مارکو روبیو، وزیر خارجه، پیت هگست، وزیر جنگ و استفن میلر، از مقامهای ارشد کاخ سفید، در میان افراد مطرح شده هستند که در اماکن نظامی یا حفاظتشده اقامت دارند.
البته گزارشها تأکید میکنند انتقال این افراد لزوما ناشی از یک تهدید واحد نبوده است. برخی از این جابهجاییها به نگرانیهای امنیتی داخلی و برخی دیگر به تهدیدهای گزارششده مرتبط با ایران یا سایر عوامل مربوط بودهاند. با این حال، کنار هم قراردادن این تحولات و انتشار گزارشهای پیدرپی درباره تهدیدهای ادعایی ایران، تصویری از افزایش نگرانی امنیتی در ساختار سیاسی آمریکا ایجاد میکند؛ تصویری که میتواند در فضای رسانهای و سیاسی این کشور تأثیرگذار باشد.
پهپادها و تهدیدهای ادعایی؛ گسترش دامنه روایتهای امنیتی
در ادامه این فضاسازی، مارکوین مولین، وزیر امنیت داخلی آمریکا، مدعی شده است دونالد ترامپ و خانواده او همچنان در صدر تهدیدهای منتسب به ایران قرار دارند. او گفته است مقامهای آمریکایی در نشستهای روزانه توجیهی ریاستجمهوری اطلاعاتی درباره تهدیدهای احتمالی دریافت میکنند. مولین همچنین مقابله با پهپادها را یکی از اولویتهای اصلی وزارت امنیت داخلی دانسته و به نگرانیهای مربوط به استفاده از این تجهیزات در مرز جنوبی آمریکا و گردهماییهای بزرگ اشاره کرده است.
در همین چارچوب، دونالد ترامپ نیز در پاسخ به پرسشی درباره احتمال هدف قرارگرفتن شخصی خود با پهپادهای ایرانی، اظهاراتی مطرح کرد که بار دیگر توجه رسانهها را به موضوع تهدیدهای امنیتی جلب کرد. با این حال، باید میان نگرانی عمومی درباره گسترش فناوری پهپادها، تهدیدهای واقعی در مرزهای آمریکا و ادعای مشخص درباره ارتباط ایران با یک عملیات احتمالی تمایز قائل شد. مطرحشدن یک تهدید امنیتی در سطح عمومی، بهمعنای اثبات نقش یک دولت مشخص در آن نیست.
تکذیب صریح تهران؛ استفاده از سلاح شیمیایی نامشروع است
در واکنش به این ادعاها، سخنگوی نمایندگی جمهوری اسلامی ایران در سازمان ملل متحد در نیویورک، اتهامات مطرحشده را قاطعانه رد کرده است. در بیانیه نمایندگی ایران تأکید شده است جمهوری اسلامی استفاده از سلاحهای شیمیایی را تحت هر شرایطی کاملا نامشروع میداند و اتهامات دروغین و ساختگی منتشرشده در این زمینه را بهصراحت تکذیب میکند. این موضعگیری در شرایطی اهمیت دارد که گزارش سیانان تلاش کرده است مجموعهای از تهدیدهای ادعایی، از جمله احتمال استفاده از سلاح شیمیایی در واشینگتن و تهدید نیروهای آمریکایی در منطقه را در یک چارچوب امنیتی مشترک قرار دهد؛ در حالی که برای هریک از این ادعاها به شواهد مستقل و قابل ارزیابی نیاز است.
قالیباف: پرچمهای دروغین دوباره به اهتزاز درآمدهاند
محمدباقر قالیباف، رئیس مجلس شورای اسلامی، در واکنش به آنچه کارزار گسترده عملیات پرچم دروغین برای متهمکردن ایران خوانده، موضعی صریح اتخاذ کرده است. او در پیامی در شبکه اجتماعی ایکس نوشت: «پرچمهای دروغین دوباره به اهتزاز درآمده است و کاسبان جنگ و خونریزی، میکروفون به دست گرفتهاند!». قالیباف در ادامه، این روند را کارزاری برای القای احساس گناه و سرزنش آمریکاییهایی توصیف کرد که با جنگ علیه ایران مخالف هستند و سیاستهای موسوم به «اول اسرائیل» را نمیپذیرند. رئیس مجلس همچنین تأکید کرد هدف این جریانها، به بازیگرفتن افکار عمومی و معرفی مخالفان جنگ به عنوان افرادی سادهلوح و زودباور است.
اهمیت این اظهارات در آن است که قالیباف، فراتر از تکذیب یک ادعای امنیتی، به سازوکار شکلگیری فضای رسانهای و سیاسی پیرامون جنگ اشاره میکند. بر اساس این نگاه، انتشار مکرر اخبار تهدیدآمیز و طرح اتهامات سنگین علیه ایران میتواند به ابزاری برای تغییر فضای افکار عمومی آمریکا تبدیل شود؛ بهویژه در شرایطی که مخالفت با ادامه جنگ و هزینههای آن در داخل این کشور اهمیت سیاسی دارد. از این منظر، طرح ادعاهای تأییدنشده درباره تهدیدهای شیمیایی یا حملات احتمالی به مقامهای آمریکایی، این نگرانی را ایجاد میکند که فضای روانی جامعه آمریکا به سمت پذیرش اقدامات امنیتی و نظامی گستردهتر سوق داده شود.
آیا ادعاهای تازه میتوانند به بهانهای برای تشدید تنش تبدیل شوند؟
یکی از مهمترین ابعاد سیاسی این تحولات، زمان انتشار گزارشهاست. این ادعاها در شرایطی مطرح میشوند که مذاکرات برای پایاندادن به درگیریها، رفع محاصره و بازگشایی تنگه هرمز با دشواری ادامه دارد و اختلافات میان تهران و واشینگتن همچنان پابرجاست. در چنین شرایطی، انتشار گزارشهایی درباره احتمال حملات شیمیایی یا بمب کثیف، حتی بدون ارائه شواهد قطعی، میتواند بر فضای تصمیمگیری سیاسی و امنیتی آمریکا تأثیر بگذارد. از این منظر، هشدار قالیباف درباره عملیات پرچم دروغین را میتوان در چارچوب نگرانی از تبدیل ادعاهای تأییدنشده به ابزار فشار سیاسی و تبلیغاتی بررسی کرد.
چنین فضایی ممکن است مخالفان جنگ را در موضع دفاعی قرار و هزینه سیاسی مخالفت با اقدامات نظامی جدید را افزایش دهد. در نهایت، گزارش سیانان بیش از آنکه سندی قطعی درباره وجود یک برنامه عملیاتی از سوی ایران ارائه کند، مجموعهای از ادعاها، ارزیابیهای اطلاعاتی و نگرانیهای مقامهای آمریکایی را بازتاب میدهد که حتی منابع مورد استناد آن نیز درباره توانایی و اراده تهران برای اجرای آنها اختلافنظر دارند.
منبع: شبکه شرق

