، میزان بارش کشور از ابتدای سال آبی جاری تا ۲۳ آبان به ۳۱.۷ میلیمتر رسیده که ۳۷ درصد بیش از میانگین درازمدت و بالاتر از بارش ۳.۴ میلیمتری دوره مشابه سال گذشته است. بر اساس تازهترین دادههای ایستگاههای بارش مبنای وزارت نیرو میانگین بارش کشور در دوره مشابه سال آبی گذشته ۳.۴ میلیمتر و متوسط درازمدت آن ۲۳.۱ میلیمتر ثبت شده است در حالی که ناهمگونی بارشها، تداوم خشکسالی و انباشت کسری مخازن به ویژه در منابع آب زیرزمینی، بر لزوم مدیریت مصرف و بهرهبرداری محتاطانه بدون خوشبینی غیرواقعبینانه تاکید دارد.
بر اساس همین آمار بر اثر میزان بارندگیهای ثبت شده در کشور، ۱۳ درصد از بارش کل سال آبی محقق شده است در حالی که متوسط بارندگی در اقصی نقاط کشور یکسان و همگون نبوده و همچنان کمبارشی در ۶ استان در وضعیت زیر نرمال قرار دارد. این موضوع در مورد ورودی سدهای کشور هم صدق میکند و بر اساس همین آمار، از ابتدای سال آبی جاری تا ۲۳ آبان، در مقایسه با متوسط ۱۰ ساله ۵۷ درصد و نسبت به سال گذشته ۱۶۰ درصد افزایش یافته است؛
با این حال، به دلیل تاخیر در بارشهای پاییزی، حجم موجودی مخازن از ۴۷ درصد پرشدگی در ابتدای پاییز سال آبی جاری روند کاهشی به خود گرفته و در حال حاضر میزان پرشدگی سدهای کشور ۴۵ درصد ثبت شده است. در آستانه فصل بارندگی، بررسی شاخص خشکسالی و آمار میزان بارندگیها در مقیاس کشوری بیانگر این واقعیت است که پدیده خشکسالی همچنان در کشور تداوم دارد.
بر اساس دیدگاه مسئولان و کارشناسان حوزه آب، به دلیل انباشت کسری مخزن، بهویژه در سفرههای آبهای زیرزمینی، حتی در صورت تحقق رخدادهای بارشی ناشی از پدیده النینو در پاییز سال جاری، کسری مخزن انباشتهشده از سنوات گذشته جبران نخواهد شد و ضرورت دارد بهرهبرداری از منابع آبی با احتیاط کامل مدیریت شود. بررسی تفکیکی آمار بارندگی استانهای مختلف کشور از ابتدای سال آبی جاری تا روز ۲۳ آبانماه، نشان میدهد که همچنان استانهای مختلف کشور با نوسانات و افت شدید بارش نسبت به آمارهای بلندمدت دستوپنجه نرم میکنند.
بر همین اساس نگاه به وضعیت میزان بارندگی استانهای مختلف نشان میدهد که استانهای خراسان جنوبی، یزد و گیلان در شرایط قرمز، خراسان رضوی نارنجی، مازندران و سیستان و بلوچستان در وضعیت زرد و سمنان در شرایط خاکستری قرار دارد و این مناطق با وضعیت مطلوب بارندگی فاصله دارند. آمار میزان بارندگی مدیریت منابع آب نشان میدهد که میزان بارشها در استان خراسان جنوبی طی سال آبی جاری به ۱.۸ میلیمتر رسیده و معادل همین میزان در مدت مشابه سال آبی گذشته بوده در حالی که با متوسط بلندمدت ۵۸ ساله که ۵.۳ میلیمتر است، ۶۶ درصد اختلاف دارد.
میزان بارندگی استان یزد در سال آبی جاری به ۱.۸ میلیمتر رسیده که معادل همین میزان برای سال گذشته نیز ثبت شده اما این رقم برای بلندمدت ۵.۲ میلیمتر اختلاف ۶۵ درصدی را نشان میدهد. میزان بارندگی استان گیلان به ۱۳۰.۵ میلیمتر ثبت شده که این میزان نسبت به مدت مشابه سال گذشته که معادل ۱۱۱.۹ میلیمتر بوده، ۱۷ درصد افزایش داشته اما نسبت به بلندمدت ۵۰ درصد کاهش دارد.
میزان بارشهای خراسان رضوی ۴.۷ میلیمتر ثبت شده که اگرچه نسبت به میزان بارندگی ۰.۵ میلیمتری مدت مشابه سال قبل، رشد نزدیک به ۱۰ برابری را دارد اما نسبت به بلندمدت ۴۹ درصد کاهش نشان میدهد و با توجه به وضعیت بارندگی بحرانی سال گذشته، این کسری همچنان نمیتواند کسری سالهای قبل را جبران کند. مازندرانیها در سال آبی جاری شاهد ثبت ۹۵.۱ میلیمتر بارندگی بودند که این رقم نسبت ۵۸.۷ میلیمتر بارندگی مدت مشابه سال قبل، رشد ۶۲ درصدی را نشان میدهد اما با ۱۳۲.۵ میلیمتر بارش بلندمدت اختلاف ۲۸ درصدی دارد.
سیستان و بلوچستان با ثبت ۲.۹ میلیمتر اگرچه شاهد رشد نزدیک به ۶ برابری بارندگی نسبت به مدت مشابه سال قبل است اما همچنان ۲۶ درصد اختلاف با میانگین ۳.۹ میلیمتری بلندمدت دارد. سال آبی جاری برای سمنانیها ۹.۶ میلیمتر بارندگی به همراه داشت که نسبت به مدت مشابه سال گذشته، بیش از ۱۳ برابر رشد دارد اما همین رقم نیز از ۱۰.۱ میلیمتر بلندمدت ۵۸ سال، پنج درصد کمتر است.
میزان بارشها در استانهای غربی و مرکزی امیدبخشتر است تا آنجا که در اردبیل میزان بارش سال آبی جاری به ۶۲.۶ میلیمتر رسید که نزدیک به ۱۲ برابر با بارندگی مدت مشابه سال قبل و رشد ۲۳ درصدی نسبت به ۵۰.۷ میلیمتر متوسط بارش درازمدت دارد. آذربایجان شرقی در سال آبی جاری شاهد ثبت ۵۲.۸ میلیمتر بارندگی در سال آبی جاری بود که رشد نزدیک به ۱۰ برابری نسبت به میزان بارشهای سال آبی قبل و ۲۸ درصدی نسبت ۴۱.۳ میلیمتر بارندگی بلندمدت دارد.
بارش سال آبی جاری آذربایجان غربی ۶۴.۵ میلیمتر اعلام شده که نسبت به ۷.۳ میلیمتر مدت مشابه سال قبل رشد نزدیک به ۹ برابری و با ۵۰.۵ میلیمتر بلندمدت از ۵۷.۷ میلیمتر بارندگی بلندمدت نیز ۴۵ درصد بیشتر است. برای استان کرمانشاه در سال آبی جاری ۹۲.۳ میلیمتر بارندگی ثبت شده که از بارش صفر میلیمتری پارسال اختلاف چشمگیر و از ۶۲.۹ میلیمتری بلندمدت ۴۸ درصد رشد دارد. ایلام در سال آبی جاری ۶۴.۲ میلیمتر بارش داشته که با میزان بارش صفر سال قبل قابل مقایسه نیست و از ۴۲ میلیمتر متوسط بارش درازمدت ۵۰ درصد بیشتر است.
فارس شاهد ۱۷.۹ میلیمتر بارندگی در سال آبی جاری بود، رقمی که با میزان بارش صفر سال قبل قابل مقایسه نیست اما ۵۶ درصد بیشتر از ۱۱.۵ میلیمتر متوسط بارندگی بلندمدت است. بارش سال آبی جاری استان همدان ۷۱.۱ میلیمتر ثبت شده که اختلاف چشمگیری با میزان بارندگی صفر پارسال دارد و ۵۹ درصد بیشتر از ۴۴.۷ میلیمتر متوسط بارش درازمدت است. اصفهان با آنکه سال گذشته بارندگی نزدیک به صفر را به ثبت رسانده بود، در سال آبی جاری شاهد ۲۵.۲ میلیمتر بارش بود، رقمی که ۶۱ درصد بیشتر از ۱۵.۷ میلیمتر متوسط بارش بلندمدت محسوب میشود.
بارش سال آبی جاری قزوین ۶۵.۸ میلیمتر است که رشد بیش از ۷۳ برابری نسبت به ۰.۹ میلیمتر بارش سال آبی قبل و افزایش ۶۲ درصدی نسبت به ۴۰.۷ میلیمتر متوسط بلندمدت را نشان میدهد. خراسان شمالی در سال آبی جاری ۵۱.۳ میلیمتر بارش داشته که نسبت به ۴.۶ میلیمتر دوره مشابه سال آبی گذشته رشد ۱۱ برابری دارد و ۸۳ درصد بیشتر از ۲۸ میلیمتر بارندگی درازمدت است. در کرمان ۷.۹ میلیمتر بارش ثبت شده رقمی که در مقایسه با متوسط درازمدت ۴.۳ میلیمتری، افزایش ۸۴ درصدی را نشان میدهد و بارش دوره مشابه سال گذشته در این استان صفر بوده است.
میزان بارش لرستان در سال آبی جاری ۹۵.۸ میلیمتر بوده، در حالی که ۵۲.۱ میلیمتر متوسط درازمدت بارش این استان ۴۷.۹ درصد کمتر از این رقم به شمار میآید و در سال آبی گذشته نیز بارشی ثبت نشده است. میزان بارش سال آبی زنجان ۷۶.۴ میلیمتر ثبت شده که ۸۵ درصد بیش از ۴۱.۲ میلیمتر متوسط بارندگی درازمدت بوده و میزان بارش دوره مشابه سال گذشته صفر گزارش شده است. گلستان با ثبت ۱۳۹.۷ میلیمتر بارش، بیشترین مقدار بارندگی را دارد که ۹۳ درصد بیشتر از ۷۲.۵ میلیمتر متوسط درازمدت و نزدیک به سه برابر ۴۹.۲ میلیمتر میزان بارندگی دوره مشابه سال گذشته است.
میزان بارش در کهگیلویه و بویراحمد به ۸۶.۴ میلیمتر رسیده که نسبت به بارش ۴۳.۷ میلیمتری متوسط درازمدت رشد ۹۸ درصدی را نشان میدهد در حالی که میزان بارندگی پارسال صفر گزارش شده است. بارش استان تهران در این مدت ۶۷.۱ میلیمتر بوده که رشد بیش از ۲ برابری نسبت به ۳۳.۴ میلیمتر متوسط درازمدت دارد و بارش دوره مشابه سال گذشته صفر بوده است. البرز شاهد ثبت ۱۰۸.۱ میلیمتر بارش در سال آبی جاری بوده رقمی که ۱۰۸ برابر بارندگی سال آبی قبل و بیش از ۲ برابر بارش متوسط درازمدت است. میزان بارش خوزستان در سال آبی جاری به ۶۵ میلیمتر رسیده؛
در حالی که متوسط درازمدت استان ۲۹.۶ میلیمتر و سال گذشته صفر گزارش شده است. قم با ثبت ۳۵.۲ میلیمتر بارش، در مقایسه با متوسط درازمدت ۱۶ میلیمتری، نزدیک به دو برابر شاهد بارندگی بیشتر بوده در حالی که برای سال گذشته بارش صفر میلیمتری گزارش شده است. بارش سال آبی استان مرکزی ۶۶.۷ میلیمتر گزارش شده که این رقم برای متوسط بارش درازمدت ۲۴.۴ میلیمتر است در حالی که برای سال آبی گذشته، رقم بارش صفر اعلام شده است. بارندگی سال آبی چهارمحال و بختیاری ۱۳۰.۱ میلیمتر ثبت شده که این رقم نسبت به ۴۶.۹ میلیمتری متوسط بارش درازمدت رشد ۲.۵ برابری را نشان میدهد.
بارش سال آبی بوشهر به ۴۹.۵ میلیمتر رسیده است، رقمی که بیش از سه برابر ۱۵.۳ میلیمتر بارندگی بلندمدت محسوب میشود و میزانی که برای سال آبی گذشته ثبت شده برابر با صفر است. برای استان هرمزگان ۱۴.۲ میلیمتر بارندگی در سال آبی جاری ثبت شده که رشد بیش از سه برابری نسبت به بلندمدت ۴.۳ میلیمتری دارد. بر اساس آمارهای اعلام شده با وجود خشکسالیهای پیدرپی سالهای گذشته، سال آبی جاری با ثبت میانگین کشوری ۳۱.۷ میلیمتر، عملکرد قابل قبولی را ثبت کرده است.
نکته خاص آمار این است که حجم آب موجود در مخازن سدها در سال آبی جاری به ۲۲.۶۵ میلیارد مترمکعب میرسد که این رقم در مقایسه با ۱۷.۰۶ میلیارد مترمکعب سال گذشته افزایش داشته و نسبت به متوسط ۱۰ ساله ۱۱ درصد رشد داشته است. از سوی دیگر مجموع ورودی سدها در سال آبی جاری ۳.۸۶ میلیارد مترمکعب ثبت شده، در حالی که این مقدار در دوره مشابه سال گذشته ۱.۴۹ میلیارد مترمکعب و در متوسط ۱۰ ساله ۲.۴۶ میلیارد مترمکعب بوده و به این ترتیب ورودی سدها نسبت به سال گذشته ۱۶۰ درصد و در مقایسه با متوسط ۱۰ ساله ۵۷ درصد افزایش یافته است.
با وجود رشد ورودیها سدها، وضعیت پرشدگی مخازن در سطح کشور متوازن نیست و همچنان سدهای طرق و دوستی استان خراسان رضوی در شرایط وخیم قرار دارند و سد بارزو خراسان رضوی نیز دست کمی از آنها ندارد. سدهای استانهایی از جمله تهران، مرکزی، خراسان رضوی، قم، اصفهان، زنجان و همدان در وضعیت نامطلوب قرار دارند و بارندگیهای مطلوب سال آبی جاری نتوانسته کسری مخازن آنها را جبران کند.
منبع: خبرگزاری موج



