مدیر انجمن سواد رسانهای ایران گفت: تنظیمگری سلبی شدید و بدون حمایتهای تشویقی، اعتماد عمومی را کاهش میدهد و این تصور را ایجاد میکند که رسانه کاملاً تحت مدیریت حکومت است.
خبرگزاری مهر، گروه فرهنگ و ادب، مائده سادات مرویان حسینی: در دنیای امروزی، جنگ و تقابل بین کشورها دیگر صرفا به میدانهای نظامی محدود نمیشوند، فضای مجازی و شبکههای اجتماعی نیز به یکی از عرصههای مهم اثرگذاری بر افکار عمومی و جنگ رسانهای تبدیل شدند. انتشار اخبار جعلی، شایعات، روایتهای جهتدار و محتواهای تولیدشده با هوش مصنوعی، از جمله ابزارهایی است که میتواند با تأثیرگذاری بر باورها و احساسات مردم، امنیت روانی جامعه و تابآوری اجتماعی را تحت تأثیر قرار دهد. در چنین شرایطی، افزایش سواد رسانهای، شناخت شیوههای عملیات روانی و توجه به مسئولیت اجتماعی کاربران در بازنشر اخبار، اهمیت دارد.
در بخش نخست گفتوگو با محمدصادق افراسیابی، مدیرعامل انجمن سواد رسانهای ایران، به بررسی ابعاد جنگ شناختی و نقش شایعات در فضای مجازی پرداختیم. افراسیابی در این گفتوگو بر ضرورت واکنش سریع و صادقانه رسانههای رسمی در برابر اخبار تأییدنشده، استفاده از ظرفیت مردم در تولید و انتشار محتوا و توجه به مسئولیت اجتماعی کاربران در بازنشر اخبار، تاکید کرد. مقابله با جنگ شناختی صرفاً بر عهده رسانههای رسمی نیست و مردم نیز باید در این میدان نقشآفرینی کنند. او همچنین بر ضرورت تقویت ارتباط میان رسانههای رسمی و رسانههای کاربرمحور و استفاده بیشتر از ظرفیت شهروندخبرنگاران تأکید کرد.
اما در کنار مسئله شایعات و جنگ شناختی، یکی دیگر از موضوعات مهم در مدیریت فضای مجازی، چگونگی نظارت و تنظیمگری شبکههای اجتماعی و تعیین حدود مسئولیت نهادهای متولی در این حوزه است. تفاوت میان سکوهای داخلی و خارجی، نقش معماری الگوریتمی پلتفرمها در برجستهسازی محتوا، ضرورت افزایش آگاهی عمومی درباره گردانندگان و اهداف رسانهها و همچنین چگونگی ایجاد تعادل میان محدودسازی محتوای آسیبزا و حمایت از تولیدات مسئولانه، از جمله موضوعاتی است که در این زمینه اهمیت دارد.
از سوی دیگر، بازتعریف رابطه رسانههای رسمی، با شبکههای اجتماعی و پلتفرمهای نمایش درخواستی (VOD) میتواند زمینه بهرهگیری بیشتر از ظرفیتهای موجود در فضای مجازی را فراهم کند. بهویژه آنکه حمایت از آثار فرهنگی و سرگرمی ارزشمند، معرفی تولیدات مناسب و کمک به دیدهشدن محتوای مفید، میتواند در کنار نظارت قانونی، به تقویت ارتباط رسانهها با مخاطبان و تحقق اهداف فرهنگی و اجتماعی کمک کند.
در همین راستا، در بخش دوم گفتوگو با محمدصادق افراسیابی، مدیرعامل انجمن سواد رسانهای ایران، درباره سازوکارهای نظارت و تنظیمگری فضای مجازی، تفاوت سکوهای داخلی و خارجی، مسئولیت نهادهای تنظیمگر و ضرورت بازتعریف رابطه رسانه ملی با رسانههای اجتماعی و پلتفرمهای نمایش خانگی به گفتوگو پرداختیم.
برای مدیریت و نظارت بر شبکههای اجتماعی چه سازوکارهایی لازم است و مسئولیت این نظارت بر عهده چه نهادهایی باید باشد؟
باید بین سکوهای داخلی و خارجی تفاوت قائل شویم. عمدتاً هجمهها در آن دسته از سکوهایی اتفاق میافتد که متعلق به رسانهها و پلتفرمهای خارجی هستند. یکی از دلایل این موضوع، معماری الگوریتمی این سکوهاست. آن رسانه خارجی که در نهایت در یک جبهه و همپیمان با برنامه دشمن علیه ما قرار میگیرد، از طریق سازوکارهای الگوریتمی، محتواهایی را بیشتر به مخاطب نمایش میدهد که در راستای اهداف جنگ نظامی و شناختی دشمن قرار دارند. برای مثال، هم در دیماه، هم در جنگ ۱۲روزه و هم در جنگ رمضان، تا امروز شاهد چنین رویکردی بودیم.
در دیماه، برنامهریزی دشمن برای براندازی کاملاً آشکار بود. معماری الگوریتمی این سکوها بهگونهای عمل میکرد که شما در صفحات مختلف، برای مثال در پلتفرمی مانند اینستاگرام، بهوضوح و بهصورت کاملاً آشکار با محتوایی مواجه میشدید که عمدتاً در مخالفت با نظام جمهوری اسلامی ایران بود.
اما بعد از دیماه، زمانی که برنامه دشمن برای براندازی نظام و ایجاد اغتشاش با شکست مواجه شد، دوباره به همان معماری الگوریتمی پیش از دیماه برگشتند. در واقع، در جریان اتفاقات دیماه، ضریب و شدت نمایش محتواهایی که برخلاف منافع ملت ایران و جمهوری اسلامی ایران بود، بهشدت افزایش پیدا کرده بود، اما پس از شکست آن برنامه، دوباره به وضعیت قبلی خودشان بازگشتند. یکی از مسائلی که باید روی آن کار کنیم، این است که رسانههای دشمن را به مردم بهخوبی بشناسانیم. باید عملکرد این رسانهها را برای مردم تبیین کنیم.
برای مثال، بیاییم عملکرد همین اینستاگرام را در شرایط امروز با عملکرد آن در دیماه مقایسه کنیم. این موضوع حتی میتواند در دستور کار رسانههای رسمی هم قرار بگیرد.
یکی از موضوعاتی که باید درباره آن کار شود و سطح دانش و آگاهی مردم نسبت به آن افزایش پیدا کند، همین مسئله است که بدانیم اساساً خود رسانه چیست، چه کسی آن را مدیریت میکند و چه اهداف و رویکردهایی پشت آن قرار دارد. شناخت گردانندگان و صاحبان رسانه اهمیت بسیار زیادی دارد
به نظر من، ممکن است اینستاگرام امروز تلاش کند از طریق معماری الگوریتمی به شکلی عمل کند که برای مخاطب عادلانهتر به نظر برسد. این رفتار میتواند با هدف بازسازی اعتماد مخاطبان باشد؛ زیرا این پلتفرم میخواهد دوباره اعتماد من و شما را جلب کند تا اگر روزی شرایطی مشابه دیماه پیش آمد و دوباره معماری الگوریتمی خود را با شدت بیشتری در جهت خاصی به کار گرفت، بتواند تأثیرگذاری بیشتری بر مخاطبان داشته باشد.
چراکه اگر دشمن و رسانههای وابسته به آن بخواهند هر روز مانند دیماه عمل کنند، اعتماد مردم به این رسانهها بهکلی از بین میرود و دیگر نمیتوانند تأثیرگذاری قبلی را داشته باشند. در این صورت، ماهیت و رویکرد آنها برای مردم آشکار میشود و دیگر نمیتوانند اعتماد مخاطبان را جلب کنند؛ درست مانند شبکهای مثل ایران اینترنشنال که وابستگی آن به اسرائیل برای بسیاری از مردم آشکار شده است و دیگر کسی در این زمینه تردیدی ندارد.
در چنین شرایطی، حتی افرادی هم که این شبکه را دنبال میکنند، اخبار آن را با نگاه منفی و تردیدآمیز میبینند. بنابراین، یکی از موضوعاتی که باید درباره آن کار شود و سطح دانش و آگاهی مردم نسبت به آن افزایش پیدا کند، همین مسئله است که بدانیم اساساً خود رسانه چیست، چه کسی آن را مدیریت میکند و چه اهداف و رویکردهایی پشت آن قرار دارد. شناخت گردانندگان و صاحبان رسانه اهمیت بسیار زیادی دارد.
چه تفاوتی بین سکوهای داخلی و خارجی وجود دارد و آیا میتوان به محتوای منتشرشده در سکوهای داخلی اعتماد بیشتری داشت؟
در سکوهای داخلی، طبیعتا با آن آسیب مربوط به معماری الگوریتمی که در سکوهای خارجی مطرح کردیم، مواجه نیستیم؛ یعنی محتوایی که برخلاف منافع کشور است، بهصورت هدفمند برجسته شود و ضریب انتشار بگیرد. بنابراین، اعتماد به رسانههای کاربرمحور داخلی، با توجه به تنوع و تعدد این سکوها، میتواند بیشتر باشد. چه رسانههایی که کاملاً توسط بخش خصوصی مدیریت میشوند و چه رسانههایی که بخش خصوصی با حمایت دولت آنها را مدیریت میکند.
البته این به معنای آن نیست که در این سکوها هیچ محتوای نادرست یا اشتباهی منتشر نمیشود. به هر حال، چون این رسانهها کاربرمحور هستند و همه افراد میتوانند در آنها محتوا به اشتراک بگذارند، ممکن است محتوایی نادرست یا اشتباه هم در آنها منتشر شود. اینجاست که آن بحث یک دقیقه طلایی مطرح میشود؛ یعنی من بهعنوان کاربر باید به این موضوع توجه داشته باشم و در انتشار محتوا دقت کنم.
در کنار بحث نظارت و محدودسازی محتوا، نهاد تنظیمگر چه نقشی در ساماندهی فضای مجازی و حمایت از محتوای مسئولانه دارد؟
یکی از نقشهای نهاد تنظیمگر، تنظیمگری سلبی است. اما هرگاه تنظیمگری سلبی با شدت زیادی اعمال شود و در کنار آن، تنظیمگری اجتماعی و تشویقی وجود نداشته باشد، این وضعیت باعث میشود مردم اعتماد خودشان را از دست بدهند. مردم احساس میکنند این رسانه کاملاً توسط حکومت مدیریت میشود؛ چراکه دروازهبانی و تنظیمگری سلبی آنقدر شدید است که تصور میکنند هر حرفی برخلاف نظر حاکمیت باشد، مسدود یا فیلتر خواهد شد.
بنابراین، به نظر من، رویکردی که باید در تنظیمگری دنبال کنیم، این است که صرفاً محتوایی مسدود شود که مردم نیز بهروشنی، متوجه خلاف واقع بودن یا مغایرت آن با منافع کشور باشند؛ یعنی محتوایی که خود مردم هم خواستار حذف آن هستند. اما در کنار این موارد، ممکن است محتواهایی وجود داشته باشند که هنوز فراگیر نشدند، بازدید چندانی نداشتند یا حتی نادرست هستند، اما این نادرستی از سر عناد و دشمنی نیست و لطمهای هم به کشور وارد نمیکنند. طبیعتاً ممکن است چنین محتواهایی در رسانههای اجتماعی وجود داشته باشند.
عمدتاً هجمهها در آن دسته از سکوهایی اتفاق میافتد که متعلق به رسانهها و پلتفرمهای خارجی هستند. آن رسانه خارجی که در نهایت در یک جبهه و همپیمان با برنامه دشمن علیه ما قرار میگیرد، از طریق سازوکارهای الگوریتمی، محتواهایی را بیشتر به مخاطب نمایش میدهد که در راستای اهداف جنگ نظامی و شناختی دشمن قرار دارند
اینجاست که تنظیمگری ایجابی باید وارد عمل شود. منظور از تنظیمگری ایجابی این است که رسانههای اجتماعی و رسانههای جمعی ما، از جمله شبکههای رادیویی و تلویزیونی، به محتواهای درست و مفیدی که منافع ملی را تأمین میکنند، ضریب بدهند و به دیدهشدن بیشتر آنها کمک کنند. در واقع، اینجا ما نوعی الگوسازی هم انجام میدهیم. افرادی که محتوای مناسب، درست و دقیق در فضای مجازی منتشر میکنند، به شکلی تشویق میشوند. چون بسیاری از افرادی که در رسانههای اجتماعی فعالیت میکنند، شاید حتی ۹۰ درصد آنها، هیچ منفعت مادی از این فعالیت به دست نمیآورند.
انگیزه آنها صرفاً علاقه به مفید بودن، دیدهشدن و مشارکت در فضای اجتماعی است. در واقع، موضوع اقتصاد توجه هم در اینجا مطرح میشود؛ یعنی فرد به دلیل اینکه میخواهد دیده شود، کاری انجام دهد یا برای دیگران مفید باشد، محتوایی تولید میکند و با دیگران به اشتراک میگذارد. اگر این فرد بداند که هرچه محتوای دقیقتر و مناسبتری منتشر کند، بهتر دیده میشود، بیشتر مورد توجه قرار میگیرد و محتوایش بیشتر نمایش داده میشود، طبیعتاً به سمت تولید چنین محتوایی حرکت میکند.
من معتقدم یکی از موضوعاتی که در حوزه تنظیمگری میتواند بسیار به ما کمک کند، پررنگتر کردن ارتباط میان رسانههای اجتماعی و رسانههای جمعی است؛ یعنی ایجاد ارتباط مؤثر میان شبکههای رادیویی و تلویزیونی و رسانههای اجتماعی. ما باید این مسیر را دنبال کنیم و صرفاً به دنبال محدودسازی نباشیم.
آیا در کنار تشویق و حمایت از محتوای مفید، در مواردی هم محدودسازی محتوا ضرورت دارد؟ معیار این محدودسازی چه باید باشد؟
در برخی موارد با محتواهایی مواجه هستیم که بهطور مشخص میدانیم انتشار آنها ممنوع است. برای مثال، طبق قانون مقابله با اقدامات خصمانه رژیم غاصب صهیونیستی، اگر اثبات شود محتوایی در راستای اهداف رژیم صهیونیستی است، این محتوا باید مسدود شود و طبق قانونی که در کشور داریم، این اقدام انجام میشود. بر اساس این قانون، هر محتوایی، اعم از فیلم یا سایر انواع محتوا، که اثبات شود در راستای منافع رژیم صهیونیستی قرار دارد، مشمول محدودیت قانونی خواهد شد. طبیعتاً مردم هم باید نسبت به این موضوع آگاهی داشته باشند. اما حتی در همین زمینه نیز خود مردم میتوانند نقش داشته باشند.
نباید تصور کنیم که نهاد تنظیمگر در کشور، با وجود همه ابزارها، کارشناسان خبره و حتی امکانات هوش مصنوعی، به همه محتواهای منتشرشده دسترسی دارد و هیچ خطایی هم در فرایند نظارت آن اتفاق نمیافتد. واقعیت این است که برخی محتواها ممکن است از چشم سامانههای هوش مصنوعی دور بمانند. از طرف دیگر، کارشناسان هم فرصت و امکانات نامحدودی ندارند که بتوانند تکتک محتواها را بررسی کنند. بنابراین، امکانات محدود است و در اینجا نقش نظارت و رصد مردمی اهمیت پیدا میکند.
در چنین شرایطی، هم خود رسانه مکلف است موضوع را بررسی کند، هم کارشناسان نهاد تنظیمگر و هم دبیرخانه کارگروه تعیین مصادیق محتوای مجرمانه رایانهای میتوانند آن محتوا را مورد بررسی قرار دهند. اگر در نهایت اثبات شود که محتوا در راستای اهداف رژیم صهیونیستی است، طبیعتاً مسدود خواهد شد. اما بهجز این دسته از محتواها که برای آنها قانون مشخص داریم، یا محتواهایی که مثلاً بهطور آشکار خلاف عفت عمومی هستند و برای آنها نیز قوانین مشخصی وجود دارد، با دسته دیگری از محتواها مواجه هستیم که وضعیت متفاوتی دارند.
در مورد محتواهایی که قانون مشخصی درباره آنها وجود دارد، باید متناسب با همان قانون رفتار شود. اما درباره محتواهایی که روی خط قرمز حرکت میکنند، بدون اینکه لزوماً از آن عبور کرده باشند، و هنوز درباره اینکه آیا خلاف قانون هستند یا خیر تردید وجود دارد، نمیتوان صرفاً بر اساس این تردید آنها را مسدود کرد. اینجاست که باید سواد رسانهای مردم را افزایش دهیم و رسانههای رسمی نیز رابطه خودشان را با رسانههای غیررسمی و رسانههای کاربرمحورِ درستکار و مسئولیتپذیر بهدرستی تعریف کنند.
این مسیر میتواند بسیار مهم و تأثیرگذار باشد و سازمان صداوسیما بهطور خاص میتواند در این حوزه نقشآفرینی کند. شبکهای مانند بیبیسی فارسی را در نظر بگیرید. این رسانه میآید و رابطه خودش را با رسانههای کاربرمحور تعریف میکند و از ظرفیت آنها استفاده میکند. به اعتقاد من، یکی از حوزههایی که رسانه ملی ما باید در آن از منافع مالی خودش عبور کند و منافع ملی کشور را در اولویت قرار دهد، همین بازتعریف رابطه خود با رسانههای کاربرمحور است.
گاهی ممکن است محتوایی در یک رسانه کاربرمحور منتشر و توزیع شود که برای مثال حق مالکیت آن از نظر کپیرایت، متعلق به صداوسیما باشد. در چنین شرایطی، ممکن است صداوسیما از آن رسانه شکایت کند. سؤال من این است که آیا محدود کردن انتشار چنین محتوایی به نفع ملت است یا به ضرر آن؟ اگر محتوا، محتوای خوبی است و میتواند به منافع ملی کمک کند، چرا باید مانع انتشار آن شویم؟ اتفاقاً باید کمک کنیم که بیشتر دیده شود و گسترش پیدا کند.
وقتی میگویم رسانه ملی باید از برخی منافع اقتصادی خودش صرفنظر کند، منظورم دقیقاً همین است؛ یعنی سازمان صداوسیما باید در مقاطعی، به خاطر ملت ایران، به خاطر کشور، به خاطر حمایت از اقتصاد دیجیتال و به خاطر فرهنگسازی و گفتمانسازی درست، بپذیرد که بدون دریافت درآمد و حتی در شرایطی با کاهش درآمد خودش، به دیدهشدن محتوای سالم در رسانههای کاربرمحور کمک کند. برای مثال، به رابطه شبکه ایکس (توییتر سابق) و بیبیسی فارسی نگاه کنید.
همانطور که دشمن ما رابطه رسانه رسمی خودش را با رسانههای غیررسمی بهدرستی تعریف میکند، یا مثلاً بیبیسی فارسی با یوتیوب و انواع پلتفرمهای خارجی و اینستاگرام ارتباط برقرار میکند و در آنها محتوا منتشر میکند، رسانه ملی ما هم باید رابطه خودش را با سکوهای بومی و داخلی بازتعریف کند.
نباید به این سکوها به چشم رقیب نگاه کنیم، بلکه باید از ظرفیت آنها برای تحقق اهداف ملی و تأمین منافع کلان کشور استفاده کنیم. البته این کار نیازمند نوعی ازخودگذشتگی است؛ یعنی رسانه ملی باید در برخی موارد از یکسری منافع اقتصادی خودش چشمپوشی کند، حتی اگر این کار به معنای کمک به ایجاد منافع اقتصادی برای دیگران باشد. به اعتقاد من، این اقدام در سطح کلان ضروری است.
بالاخره صداوسیمای کشور ما یک تفاوت اساسی با برخی شبکههای رادیویی و تلویزیونی خارج از کشور دارد. بسیاری از آن شبکهها خصوصی هستند، اما صداوسیمای ما از محل بودجه و منابع عمومی کشور تأمین اعتبار میشود و در بودجه سالانه که در مجلس به تصویب میرسد، ردیف بودجه مشخصی دارد.
این بودجه برای آن در نظر گرفته شده است که صداوسیما بتواند بهعنوان یکی از ارکان قابل اتکای کشور، در فضای افکار عمومی دقیق و درست عمل کند و همواره دغدغه این را نداشته باشد که در یک فعالیت اقتصادی چقدر درآمد به دست میآورد یا چقدر از درآمدهایش را از دست میدهد. به نظرم رسانه ملی و سازمان صداوسیما باید به این موضوع توجه جدی داشته باشند و رابطه خودشان را بهصورت دقیق بازتعریف کنند؛ هم با رسانههای اجتماعی و هم حتی با پلتفرمهای ویدئویی درخواستی یا همان VODها.
این همکاری و استفاده از ظرفیت پلتفرمها فقط به انتشار اخبار محدود میشود یا در حوزه تولید و معرفی آثار فرهنگی و سرگرمی نیز میتواند نقش داشته باشد؟
گاهی در برخی خبرگزاریها این نگاه مطرح میشود که بسیاری از سریالها و فیلمهای نامناسبی در این پلتفرمها وجود دارد. من میخواهم بگویم این نگاه هم اشتباه است. بله، برخی فیلمها و سریالها نامناسب هستند، اما در مقابل، محصولات مناسب و ارزشمند زیادی هم وجود دارند. متأسفانه ما درباره محصولات مناسب، سریالها و فیلمهای سینمایی خوبی که همین حالا در این پلتفرمها منتشر میشوند، صحبت نمیکنیم. در نتیجه، مردم هم آنها را بهخوبی نمیشناسند و ممکن است کمتر از این محصولات استفاده کنند.
ما درباره همان محصولی که مسئلهدار است، دائماً صحبت میکنیم و توجه همه را به آن جلب میکنیم. اتفاقاً همین مسئله باعث میشود مردم هم به سراغ تماشای همان محصول بروند؛ چون همه درباره آن حرف میزنند. در حالی که ممکن است در طول یک هفته، در هرکدام از این پلتفرمها فقط یک محصول نامناسب وجود داشته باشد و سایر محصولات مناسب باشند، اما ما درباره آن محصولات مناسب هیچ صحبتی نمیکنیم و تمام توجه خودمان را به همان یک محصول معطوف میکنیم.
یکی از نقشهای نهاد تنظیمگر، تنظیمگری سلبی است. اما هرگاه تنظیمگری سلبی با شدت زیادی اعمال شود و در کنار آن، تنظیمگری اجتماعی و تشویقی وجود نداشته باشد، این وضعیت باعث میشود مردم اعتماد خودشان را از دست بدهند. مردم احساس میکنند این رسانه کاملاً توسط حکومت مدیریت میشود؛ چراکه دروازهبانی و تنظیمگری سلبی آنقدر شدید است که تصور میکنند هر حرفی برخلاف نظر حاکمیت باشد، مسدود یا فیلتر خواهد شد
حتی در شرایط امروز جامعه هم ممکن است سازمان صداوسیما بگوید ما از قبل پیشبینی نمیکردیم که جنگ اتفاق بیفتد؛ بعد جنگ ۱۲روزه رخ داد، سپس اغتشاشات پیش آمد و بعد هم جنگ رمضان آغاز شد. طبیعتاً سازمان برای چنین شرایطی محصولات آماده و متناسب با این وضعیت در اختیار نداشت و ناچار شد یکسری محصولات را تولید و پخش کند. اما نکتهای که میخواهم به آن اشاره کنم این است که در همین پلتفرم ها محصولاتی وجود داشتند که از قبل تولید یا دوبله شده بودند و اتفاقاً برای شرایط امروز جامعه ما بسیار مناسب هستند.
منظورم محصولاتی است که میتوانند روحیه مقاومت را در کشور تقویت کنند. برای مثال، سریال «صلاحالدین ایوبی» که دوبله شده است، از جمله آثاری است که تماشای آن میتواند هم روحیه صهیونیستستیزی و هم روحیه مقاومت را در مخاطب تقویت کند. بسیاری از موضوعاتی که در قسمتهای مختلف این سریال مطرح میشود، با مسائلی که امروز ما در ایران با آن مواجه هستیم، تناسب دارد؛ البته ممکن است شکل و شرایط این مسائل متفاوت باشد. مقاومتی که در آن سریال به تصویر کشیده میشود، از همان جنس موضوعاتی است که امروز هم در شرایط کشور خودمان با آن مواجه هستیم و به تقویت چنین روحیهای نیاز داریم.
یا برای مثال، سریال داخلی «آمرلی» را در نظر بگیرید که درباره آزادسازی شهر آمرلی عراق با نقشآفرینی و تلاش شهید حاج قاسم سلیمانی و شهید ابومهدی المهندس ساخته شده است. فضای حاکم بر این سریال، حاصل همکاری ایران و عراق است. این سریال در عراق بهخوبی دیده شد، اما در ایران استقبال کمتری از آن صورت گرفت. خب، سازمان صداوسیما میتواند حتی همین حالا هم به دیدهشدن بیشتر این محصول کمک کند و با پخش آن، ضریب بیشتری به انتشار و معرفی آن بدهد. این سریال، اثر خوبی است؛ خوشساخت، جذاب و قدرتمند.
فرهنگی که در این سریال به تصویر کشیده میشود، فرهنگ کشور همسایه و دوست ما، عراق است، نه فرهنگ غربی. بنابراین، حتی اگر همین سریال بدون حذف یک ثانیه از آن پخش شود، باز هم به اعتقاد من، پخش آن میتواند مفیدتر از پخش نکردنش باشد؛ چراکه در راستای تقویت روحیه مقاومت قرار دارد. یا مثلاً سریال «وطنم تویی» را در نظر بگیرید. این سریال هم اثر بسیار خوبی است که جنگ میان ترکیه و یونان و مقاومت مردم ترکیه را به تصویر میکشد.
بسیاری از موضوعات مطرحشده در این سریال بهگونهای است که مردم ما میتوانند با شخصیتها و موقعیتهای داستان همذاتپنداری کنند و ارتباطی میان آن شرایط و وضعیت امروز کشور خودشان برقرار کنند. بهطور کلی، معتقدم هر سریال یا فیلم سینمایی، چه تولید داخل و چه تولید خارج از کشور، اگر بتواند به همذاتپنداری مردم با شخصیتهای داستان کمک کند و این همذاتپنداری در راستای تقویت اهداف و منافع ملی باشد، باید از ظرفیت آن استقبال کنیم و برای دیدهشدن بیشتر آن تلاش کنیم.
منبع: خبرگزرای مهر



