به گزارش جماران، افزایش مداوم قیمت مواد غذایی و کاهش قدرت خرید خانوارها، الگوی خرید مردم را در بازارهای میوه و ترهبار تهران تغییر داده است. در حالی که برخی مشتریان در مناطق شمالی شهر همچنان خریدهای حجیم انجام میدهند، در مناطق دیگر تعداد زیادی از خریداران تنها اقلام ضروری را در سبد خود قرار میدهند. بررسی قیمتها در یکی از بازارهای میوه و ترهبار غرب تهران نشان میدهد نرخ برخی محصولات با قیمتهای اعلامی در نرخنامه رسمی میادین اختلاف دارد و در مواردی تا 20 تا 50 هزار تومان بالاتر است.
قیمت میوه و سبزیجات در بازار تهران جدول زیر قیمتهای مشاهدهشده در یکی از بازارهای میوه و ترهبار تهران را نشان میدهد. قیمتها به تومان است. محصول قیمت سیبزمینی 97,000 هویج 81,250 گوجهفرنگی 109,500 انار 150,000 بادمجان 103,750 فلفل دلمهای 97,000 لیموشیرین 127,500 نارنگی 98,500 پرتقال 71,750 سیب قرمز 118,750 کاهو سالادی 43,750 خرمالو 118,750 انگور 131,750 کرفس 35,000 لوبیا سبز 93,750 لیموسنگی 162,500 خیار 111,250 کدو حلوایی 110,000 این قیمتها مربوط به بررسی میدانی یک بازار هستند و لزوماً نرخ مصوب یا قیمت یکسان در تمام میادین تهران محسوب نمیشوند.
خرید میوه دانهای شد یکی از فروشندگان میوه در تهران میگوید افزایش قیمتها باعث شده حجم خرید مشتریان به شکل محسوسی کاهش پیدا کند. به گفته او، در گذشته بسیاری از خانوارها چند کیلوگرم از انواع میوه خریداری میکردند، اما اکنون برخی مشتریان تنها یک یا دو عدد میوه انتخاب میکنند. سیب، پرتقال و نارنگی همچنان از محصولات پرتقاضا هستند، اما میوههای گرانقیمت و وارداتی مشتریان محدودتری دارند.
هزینه 2 میلیون و 600 هزار تومانی برای یک خرید هفتگی یکی از خریداران که مادر دو فرزند است، میگوید هفته گذشته برای خرید چند قلم میوه و سبزیجات حدود 2 میلیون و 600 هزار تومان هزینه کرده است. او توضیح میدهد که این مبلغ بدون خرید حبوبات و لبنیات پرداخت شده و حتی تعداد میوههای خریداریشده نیز محدود بوده است. به گفته این شهروند، قیمت یک شانه تخممرغ نیز در خرید اخیر او از 700 هزار تومان فراتر رفته است. این خریدار میگوید برای کنترل هزینهها، خرید میوههای گرانقیمت و نوبرانه را کاهش داده و بیشتر به سراغ سبزیجات و اقلام ضروری میرود.
کاهش خرید برنج و حبوبات گرانی مواد غذایی تنها بازار میوه را تحت تأثیر قرار نداده است. فروشندگان خواربار در تهران از کاهش خرید عمده برنج و حبوبات خبر میدهند. به گفته آنها، مشتریانی که در گذشته برای مصرف چند ماه خود برنج ایرانی خریداری میکردند، اکنون بیشتر به خرید بستههای 5 یا 10 کیلوگرمی روی آوردهاند. افزایش قیمت برنج ایرانی نیز باعث شده بخشی از تقاضا به سمت برنجهای ارزانتر داخلی، پاکستانی و هندی منتقل شود. در بازار حبوبات نیز تمایل به خرید محصولات فلهای افزایش یافته، زیرا بسیاری از خانوارها تلاش میکنند هزینه بستهبندی را از سبد خرید خود حذف کنند.
خرید اقساطی مواد غذایی هم گسترش یافت یکی دیگر از تغییرات قابل توجه در رفتار مصرفکنندگان، استفاده از اعتبار خرید و طرحهای اقساطی برای تأمین مواد غذایی است. برخی خریداران میگویند برای خرید اقلام ضروری از اعتبار کالابرگ، تسهیلات فروشگاهی یا طرحهای کسر اقساط از حقوق استفاده میکنند. این شرایط نشان میدهد فشار هزینههای روزمره تنها به کاهش تنوع سبد غذایی محدود نشده و بخشی از خانوارها برای تأمین خریدهای معمول خود نیز به اعتبار و پرداخت اقساطی وابسته شدهاند.
در مجموع، مشاهدات میدانی از بازارهای تهران نشان میدهد افزایش قیمت مواد غذایی، خرید خانوارها را از تأمین چندروزه و چندماهه به خریدهای محدود و کوتاهمدت سوق داده است. روندی که علاوه بر مصرفکنندگان، بر میزان فروش و گردش مالی کسبوکارهای عرضهکننده مواد غذایی نیز تأثیر گذاشته است.
منبع: جماران



