سید محمد طباطبایی، عضو کمیته سلامت مرکز پزشکی حج و زیارت جمعیت هلالاحمر در نشست خبری سلامت زائران حج که صبح امروز دوشنبه ۲۵ آبان برگزار شد، با تشریح وضعیت سلامت زائران براساس اطلاعات حدود ۵۳ هزار نفر از افرادی که تاکنون معاینات پزشکی آنها انجام شده است، اظهار کرد: میانگین سنی زائران حدود ۵۹ سال است و ۵۲ درصد آنها بالای ۶۰ سال و ۸۲ درصد نیز بالای ۵۰ سال سن دارند. همچنین حدود ۵۶ درصد زائران را بانوان تشکیل میدهند.
وی افزود: بررسی روند ۱۰ سال گذشته نشان میدهد که جمعیت زائران ایرانی بهطور محسوسی سالمندتر شدهاند که مهمترین علت آن را میتوان افزایش مدت انتظار برای اعزام دانست. این تغییر ترکیب سنی، وضعیت بیماریهای زمینهای زائران را نیز تحت تأثیر قرار داده است. افزایش بیماریهای مزمن در میان زائران طباطبایی با اشاره به آمار بیماریهای زمینهای زائران گفت: در حال حاضر حدود ۳۳ درصد زائرانی که معاینات پزشکی آنها انجام شده، به پرفشاری خون مبتلا هستند؛ این میزان در سه سال گذشته حدود ۲۷ درصد و در یک دهه گذشته حدود ۲۵ درصد بوده است.
وی ادامه داد: برآوردهای اولیه نشان میدهد حدود ۲۱ درصد زائران اعزامی امسال به دیابت مبتلا هستند؛ در حالی که این میزان سه سال قبل حدود ۱۷ درصد بوده است. همچنین حدود ۸ درصد زائران اختلال چربی خون دارند که این رقم در پنج سال گذشته از حدود ۵ درصد افزایش یافته است. عضو کمیته سلامت مرکز پزشکی حج و زیارت با بیان اینکه افزایش سن با بالا رفتن شیوع بیماریهای مزمن همراه است، اظهار کرد: بررسیها نشان میدهد با افزایش سن زائران، میزان ابتلا به پرفشاری خون، دیابت و بیماریهای قلبی نیز بیشتر میشود؛
بهطوریکه در گروه سنی ۶۰ تا ۶۹ سال حدود ۲۵ درصد و در گروه سنی ۷۰ تا ۷۹ سال حدود ۴۳ درصد به پرفشاری خون مبتلا هستند. این میزان در افراد بالای ۸۰ سال به حدود ۵۳ درصد میرسد. وی همچنین به وضعیت اضافهوزن و چاقی زائران اشاره کرد و گفت: حدود ۷۲ درصد زائران اضافهوزن یا چاقی دارند که از این میزان، حدود ۲۴ درصد با چاقی و نزدیک به ۵۰ درصد با اضافهوزن مواجه هستند. تغذیه؛
ابزاری برای پیشگیری و کنترل بیماریها طباطبایی با تأکید بر نقش تغذیه در مدیریت بیماریهای مزمن تصریح کرد: پرفشاری خون، دیابت، اختلال چربی خون و بسیاری از بیماریهای قلبی ارتباط مستقیمی با الگوی تغذیه دارند و نمیتوان در مدیریت سلامت زائران صرفاً به دارودرمانی اکتفا کرد. وی افزود: تغذیه در ایام حج تنها به معنای تأمین کالری موردنیاز نیست، بلکه مستقیماً بر توان جسمانی زائر، تحمل فعالیتهای بدنی مناسک، پیشگیری از کمآبی و گرمازدگی و کنترل بیماریهای مزمن تأثیر میگذارد.
مدیریت صحیح تغذیه میتواند ضمن کاهش مراجعات درمانی، به کنترل بیماریها و کاهش مصرف دارو نیز کمک کند. کاهش کالری و نمک و افزایش فیبر در غذای زائران عضو کمیته سلامت مرکز پزشکی حج و زیارت با اشاره به مداخلات انجامشده در برنامه غذایی زائران حج ۱۴۰۵ اظهار کرد: با هماهنگی سازمان حج و زیارت، تغییراتی در ترکیب وعدههای غذایی اعمال شد تا ضمن حفظ کفایت تغذیهای، غذای ارائهشده با شرایط سلامت زائران تناسب بیشتری داشته باشد. وی توضیح داد: میزان انرژی دریافتی غذا از حدود ۲۶۰۰ کالری به حدود ۲۱۰۰ کالری کاهش یافت.
همچنین میزان کربوهیدرات از حدود ۳۶۰ گرم به ۲۱۰ گرم رسید و قندهای ساده نیز از حدود ۴۵ گرم به ۲۰ گرم کاهش پیدا کرد. طباطبایی ادامه داد: کاهش حجم نوشابهها، محدود کردن توزیع آبمیوه، جایگزینی شیر معمولی بهجای شیرکاکائو و افزایش استفاده از سبزیجات و سالاد از جمله اقدامات انجامشده بود. همچنین با جایگزینی روشهای پخت بخارپز و گریل بهجای سرخکردن، میزان چربی غذا حدود ۳۰ گرم کاهش یافت. وی با اشاره به اهمیت افزایش فیبر در برنامه غذایی زائران گفت: میزان فیبر دریافتی از حدود ۱۵ گرم به ۳۰ گرم افزایش پیدا کرد.
این اقدام علاوه بر کمک به کنترل نوسانات قند خون، در کاهش مشکلات گوارشی و یبوست زائران نیز مؤثر است. همچنین میزان سدیم و نمک غذا حدود ۴۰ درصد کاهش یافت که با توجه به شیوع بالای پرفشاری خون در میان زائران اهمیت زیادی دارد. تدوین سند پنجساله مدیریت سلامتمحور تغذیه زائران طباطبایی با بیان اینکه تغییرات جمعیتی و وضعیت بیماریهای زائران، ضرورت بازنگری اساسی در نظام تغذیه حج را نشان میدهد، گفت: براساس این رویکرد و با تأکید بر ضرورت حرکت به سمت مدیریت سلامتمحور تغذیه، تدوین سند راهبردی نظام مدیریت تغذیه زائران در دستور کار قرار گرفته است.
وی افزود: در این سند تلاش شده است سه موضوع کیفیت غذا، کفایت دریافت مواد غذایی و پیامدهای سلامت بهصورت یکپارچه مورد توجه قرار گیرد و طی یک برنامه پنجساله، نظامی علمی، هوشمند و پایدار برای مدیریت تغذیه زائران مستقر شود. عضو کمیته سلامت مرکز پزشکی حج و زیارت ادامه داد: حفظ و ارتقای سلامت زائران، تأمین امنیت غذایی، افزایش توان جسمانی و بهبود کیفیت تجربه زیارتی از اهداف اصلی این سند است. در واقع باید شرایطی فراهم شود که بیماریهای زمینهای و مشکلات جسمانی مانع بهرهمندی زائران از فرصت معنوی زیارت نشود.
وی با اشاره به پیشبینی هفت محور در این سند گفت: موضوعاتی همچون سلامت و ایمنی غذا، آموزش تغذیه پیش از اعزام و در طول سفر، ارزیابی و پایش شاخصهای سلامت، حکمرانی و نظارت بر فرآیند تغذیه و مدیریت زنجیره تأمین تا مصرف غذا در این برنامه مورد توجه قرار گرفته است. پیشبینی سه سطح تغذیه متناسب با وضعیت سلامت زائران طباطبایی درباره سطوح پیشبینیشده در نظام مدیریت تغذیه زائران اظهار کرد: در این برنامه سه سطح تغذیه در نظر گرفته شده است؛
سطح نخست تغذیه عمومی برای همه زائران با الگوی استاندارد و متعادل، سطح دوم تغذیه تعدیلشده برای افرادی که دارای عوامل خطر و بیماریهای زمینهای هستند و سطح سوم تغذیه درمانی اختصاصی برای زائرانی است که شرایط پزشکی خاصتری دارند. وی افزود: مدیریت تغذیه باید تمام زنجیره غذا، از مرحله تأمین مواد اولیه، تولید و نگهداری تا توزیع، مصرف و حتی مدیریت ضایعات غذایی را در بر بگیرد.
عضو کمیته سلامت مرکز پزشکی حج و زیارت خاطرنشان کرد: این نظام باید متناسب با شرایط اختصاصی حج طراحی شود و عواملی مانند زمانبندی مناسک، میزان فعالیت بدنی زائران، شرایط آبوهوایی و گرمای عربستان و همچنین اختلالات احتمالی در فرآیند توزیع غذا را در نظر بگیرد.
منبع: رسانیوز


