تصور کنید پیامی برای یک فضاپیما بفرستید و برای رسیدن آن به مقصد، یک شبانهروز کامل منتظر بمانید. این اتفاق بهزودی برای وویجر ۱ رخ میدهد؛ فضاپیمایی که نزدیک به نیمقرن پیش زمین را ترک کرد و اکنون در آستانه ثبت رکوردی تازه در فاصلهگرفتن از سیاره ماست.
همشهری آنلاین -یکتا فراهانی: وویجر ۱ از آن مأموریتهایی است که مرزهای تصور بشر از سفر فضایی را جابهجا کرده است. این فضاپیما در سال ۱۹۷۷ با هدف مطالعه سیارات بیرونی منظومه شمسی راهی فضا شد، اما سفرش به همان مأموریت اولیه محدود نماند. نزدیک به ۴۹ سال بعد، همچنان در فضای میانستارهای حرکت میکند و اطلاعاتی از محیطی میفرستد که هیچ فضاپیمای دیگری پیش از آن به شکل مستقیم مطالعه نکرده است.
پیام زمین برای رسیدن به وویجر ۱
فضاپیمای وویجر ۱ متعلق به ناسا در آستانه ثبت رکوردی تاریخی قرار دارد. این فضاپیما قرار است چهارشنبه ۱۸ نوامبر ۲۰۲۶ به فاصله یک روز نوری از زمین برسد؛ فاصلهای معادل حدود ۱۶.۰۹۴ میلیارد مایل یا ۲۵.۹۰۲ میلیارد کیلومتر. به گزارش آسوشیتدپرس، در این نقطه، ارسال یک پیام رادیویی از زمین به فضاپیما ۲۴ ساعت زمان میبرد و دریافت پاسخ آن نیز به یک شبانهروز دیگر نیاز خواهد داشت. به این ترتیب، وویجر ۱ نخستین ساخته دست بشر خواهد بود که به فاصله یک روز نوری از زمین میرسد. بیشتر بخوانید:
مریخ شاید هنوز از درون زنده باشد | نشانههایی از فعالیت آتشفشانی و مواد مذاب در سیاره سرخ
این فضاپیما ۱.۵ میلیون کیلومتر به سمت خورشید سفر کرده است!
یک روز نوری دقیقا یعنی چقدر؟
روز نوری واحدی برای اندازهگیری فاصله است، نه زمان. نور در هر ثانیه حدود ۳۰۰ هزار کیلومتر حرکت میکند و در مدت ۲۴ ساعت مسافتی نزدیک به ۲۵.۹ میلیارد کیلومتر را میپیماید. بنابراین وقتی گفته میشود وویجر ۱ به فاصله یک روز نوری رسیده، منظور این است که نور برای طی کردن فاصله زمین تا این فضاپیما به یک شبانهروز نیاز دارد.
این موضوع یک پیامد جالب هم دارد: اگر مهندسان ناسا دستوری برای وویجر ۱ ارسال کنند، باید ۲۴ ساعت منتظر بمانند تا پیام به مقصد برسد. پاسخ فضاپیما نیز ۲۴ ساعت دیگر در راه خواهد بود. بنابراین یک رفتوبرگشت ارتباطی ساده حدود دو شبانهروز طول میکشد.
این سفر در سال ۱۹۷۷ آغاز شد
به گزارش NASA Science وویجر ۱ در پنجم سپتامبر ۱۹۷۷ به فضا پرتاب شد. مأموریت اولیه آن بررسی سیارات بیرونی منظومه شمسی، بهویژه مشتری و زحل بود. این فضاپیما در سالهای ۱۹۷۹ و ۱۹۸۰ از کنار این دو سیاره عبور کرد و تصاویر و اطلاعات ارزشمندی درباره آنها به زمین فرستاد.
اما پایان مأموریت اولیه به معنای پایان سفر وویجر ۱ نبود. این فضاپیما مسیر خود را به سوی فضای میانستارهای ادامه داد و در سال ۲۰۱۲ از مرز هلیوسفر عبور کرد؛ منطقهای که باد خورشیدی و میدان مغناطیسی خورشید بر محیط اطراف آن تأثیر میگذارند.
فضاپیمایی که هنوز اطلاعات میفرستد
شاید شگفتانگیزترین بخش داستان وویجر ۱ این باشد که پس از نزدیک به پنج دهه، هنوز کاملاً خاموش نشده است. این فضاپیما همچنان اطلاعات علمی و مهندسی درباره محیط میانستارهای، از جمله میدان مغناطیسی، ذرات باردار و پرتوهای کیهانی، به زمین ارسال میکند.
البته ادامه فعالیت آن آسان نیست. انرژی وویجر ۱ از یک مولد رادیوایزوتوپی تأمین میشود که با گذشت زمان توان تولید برق آن کاهش مییابد. ناسا برای حفظ فعالیت فضاپیما ناچار شده برخی ابزارهای علمی را خاموش کند و مصرف انرژی را به حداقل برساند.
منبع: همشهری


