جوان آنلاین: بازار سرمایه در فاصله چند روز، دو نشانه از تحرک را ثبت کرده است. از یک طرف ارزش معاملات خرد سهام و صندوق‌های سهامی در ۲۴آبان به ۴۴.۵۷۳ همت نزدیک شد و شاخص‌های اصلی رشد کردند و از طرف دیگر، آمار معاملات ۲۳آبان از خروج ۴.۶۱۸ همت پول حقیقی از سهام و ۶۹۸ میلیارد تومان از صندوق‌های طلا حکایت داشت. در همین بازه شمار فعالان بازار برای نهمین هفته متوالی از یک میلیون نفر گذشت و صدور ۱۵مجوز تازه برای صندوق‌ها نیز ظرفیت فعالیت این نهاد‌ها را گسترش داد، همزمان بازار فیزیکی بورس کالا نیز بیش از ۱۳۶.۸ همت معامله ثبت کرد.
افزایش حجم معاملات در بازار سرمایه نخستین نشانه‌ای است که توجه فعالان را جلب می‌کند، اما برای ارزیابی کیفیت این تحرک باید میان ارزش دادوستد، تعداد مشارکت‌کنندگان و مسیر جابه‌جایی پول تفاوت گذاشت. آمار‌های منتشرشده از معاملات هفته منتهی به ۲۰ آبان، از حضور یک میلیون و ۲۲۵ هزار و ۴۶۹ سهام‌دار فعال حکایت دارد که یک میلیون و ۲۲۲ هزار و ۸۸۶ کد حقیقی و ۲ هزار و ۵۸۳ کد حقوقی را دربر می‌گیرد و معاملات کد‌های عرضه اولیه نیز در آن محاسبه نشده است.
در ترکیب معاملات هفتگی، اشخاص حقیقی با ۲میلیون و ۲۳هزار و ۳۳۰ میلیارد ریال، معادل ۶۶.۹ درصد ارزش دادوستد‌ها را در اختیار داشتند. سهم حقوقی‌ها ۳۳۵ هزار و ۸۱۷ میلیارد ریال و معادل ۱۱.۱ درصد بود و صندوق‌های سهامی نیز با ۲۱۸ هزار و ۹۴۷ میلیارد ریال، ۷.۲ درصد از ارزش معاملات را تشکیل دادند. با این حال، آمار روز ۲۳ آبان وضعیتی محتاطانه‌تر از رفتار پول حقیقی ارائه می‌کند. در آن روز، خروج پول از سهام به ۴ هزار و ۶۱۸ میلیارد تومان رسید و صندوق‌های طلا نیز با خروج ۶۹۸ میلیارد تومان روبه‌رو شدند.
مقابل آن، صندوق‌های درآمد ثابت ۲هزار و ۷۲۴میلیارد تومان، صندوق‌های سهامی و مختلط ۱۷۱ میلیارد تومان، صندوق‌های انرژی ۴۷میلیارد تومان و اختیار معامله‌ها ۱۷ میلیارد تومان ورود پول ثبت کردند که نشان می‌دهد رشد ارزش معاملات الزاماً با ورود همزمان سرمایه به همه دارایی‌ها همراه نیست و بخشی از نقدینگی میان ابزار‌های بازار در حال تغییر موقعیت است. داده‌های معاملات تا ساعت ۱۳ یک‌شنبه ۲۴ آبان افزایش تحرک را ثبت کرد و ارزش معاملات خرد سهام و صندوق‌های سهامی به ۴۴هزار و ۵۷۳ میلیارد تومان رسید، در حالی که این رقم در روز قبل از آن از ۵۴ همت عبور کرده بود.
مجموع ارزش معاملات بورس و فرابورس نیز به ۱۱۸ همت رسید و ارزش کل بازار سهام ایران، شامل بورس، بازار پایه و فرابورس، به ۲۹ هزار و ۲۵۲ همت رسید. همان روز شاخص کل با رشد ۱۱۲ هزار واحدی و معادل ۱.۳ درصد به ۸میلیون و ۴۶۵هزار و ۵۹۵ واحد رسید، شاخص هم‌وزن ۱.۵ درصد بالا رفت و در سطح ۲ میلیون و ۳۸۷ هزار و ۷۵۸ واحد ایستاد و شاخص کل فرابورس نیز ۰.۸ درصد رشد کرد. این بازگشت روزانه، تغییر سریع فضای معاملات را نشان می‌دهد، اما برای تشخیص روند پایدار باید استمرار آن در روز‌های بعد و همراهی آن با ورود پول سنجیده شود.
ظرفیت صندوق‌ها با صدور مجوز‌های جدید افزایش یافتصدور ۱۵ مجوز در هفته منتهی به ۲۲ آبان، ضلع دیگری از تحولات بازار را شکل می‌دهد، به طوری که از این تعداد، ۱۲ مجوز به افزایش سقف واحد‌های سرمایه‌گذاری، یک مجوز به فعالیت، یک مجوز به تمدید و یک مجوز به تأسیس اختصاص داشت. مجموع ارزش مجوز‌های افزایش سقف نیز یک میلیون و ۷۵۲ هزار و ۱۶۴ میلیارد ریال اعلام شد که با تبدیل ریال به تومان، حدود ۱۷۵.۲ همت است و از گسترش ظرفیت اسمی صندوق‌ها حکایت دارد، اما نباید آن را با ورود قطعی همین میزان منابع تازه به بازار یکسان دانست.
بورس کالا حجم بالای معاملات را در چند گروه متمرکز کرددر بازار فیزیکی بورس کالا، هفته منتهی به ۲۲ آبان با ثبت ۱۳۶هزار و ۸۹۵ میلیارد تومان ارزش معامله و ۲ میلیون و ۷۲۹ هزار و ۵۷۷ تن حجم قرارداد همراه شد. محصولات صنعتی ۱۰۲ هزار و ۷۵۴میلیارد تومان، محصولات پتروشیمی ۲۹ هزار و ۷۱۹ میلیارد تومان و محصولات پالایشی ۴ هزار و ۴۲۲ میلیارد تومان از این ارزش را به خود اختصاص دادند. سهم ۷۵ درصدی رینگ صنعتی از ارزش معاملات و سهم نزدیک به ۹۲ درصدی آن از حجم قراردادها، تمرکز بالای مبادلات فیزیکی بر زنجیره‌های صنعتی و معدنی را برجسته می‌کند.
در گروه صنعتی، ورق گرم با ۳۱ هزار و ۱۷۳میلیارد تومان بیشترین ارزش معامله را ثبت کرد و حدود ۳۰ درصد ارزش این رینگ را در اختیار گرفت. مس با ۱۴ هزار و ۳۹۹ میلیارد تومان و گندله سنگ‌آهن با ۹ هزار و ۸۱۷ میلیارد تومان در رتبه‌های بعدی قرار گرفتند. در مقابل، سیمان با یک میلیون و ۲۷۳ هزار و ۹۴۵ تن قرارداد، بیش از نیمی از حجم معاملات صنعتی را به خود اختصاص داد و از نظر تناژ در صدر ایستاد. گندله سنگ‌آهن با ۴۷۸ هزار و ۵۰۰ تن و ورق گرم با ۲۴۴ هزار و ۷۰۰ تن در رتبه‌های بعدی حجم قرار گرفتند.
در رینگ پتروشیمی، کود و مواد شیمیایی پایه با ۱۰۹ هزار تن قرارداد، ۵۹ درصد حجم معاملات این بخش را به خود اختصاص داد و با ارزش ۶ هزار و ۶۵۷ میلیارد تومان در صدر جدول ارزش نیز قرار گرفت. پلی‌پروپیلن با ۶ هزار و ۱۴ میلیارد تومان و پلی‌اتیلن با ۵ هزار و۸۵۰ میلیارد تومان در رتبه‌های بعدی ارزش ایستادند. در رینگ پالایشی نیز مواد سنگین پالایشی با ۲۷ هزار و ۲۰ تن قرارداد و ۲هزار و ۲۰۲ میلیارد تومان ارزش معامله، در هر دو شاخص پیشتاز بود و نزدیک به نیمی از ارزش معاملات این بخش را تشکیل داد.
بنابراین تمرکز بازار کالا فقط به رینگ صنعتی محدود نبود و در دو رینگ دیگر نیز چند گروه کالایی سهم غالب را در اختیار گرفتند. معیار اصلی برای سنجش کیفیت این رونق، تداوم همزمان سه روند ماندگاری مشارکت سرمایه‌گذاران، تبدیل ظرفیت مجاز صندوق‌ها به جذب واقعی منابع و استمرار تقاضا در بازار سهام و کالا خواهد بود و اگر افزایش ارزش معاملات با ورود خالص پول و گسترش مشارکت میان صنایع و ابزار‌ها همراه شود، می‌توان از تقویت بنیان رونق سخن گفت.
اما اگر گردش بالا عمدتاً از جابه‌جایی کوتاه‌مدت سرمایه یا تمرکز بر چند نماد و کالا ناشی شود، ارقام بزرگ معاملاتی بیش از آنکه نشانه استحکام باشند، بازتاب شدت نوسان و تحرک روزانه خواهند بود.
منبع: جوان آنلاین
