ورود افراطی‌گری قومی به حاشیه مسابقات ورزشی فوتبال در ایران عمر زیادی ندارد. از سال 1388 در حاشیه برخی از مسابقات فوتبال و تعدادی از رشته‌های دیگر وقوع برخی تخلفات و حواشی قوم‌گرایانه آغاز شد. البته این حواشی افراطی در تمام مسابقات ظهور و بروز نداشته و فقط در مسابقات یکی، دو تیم ورزشی روی داده و بارها هم تکرار شده است. در این دوره کمتر از 20ساله، متأسفانه مسئولان امر و فدراسیون فوتبال و وزارت ورزش هم از ایفای نقش قانونی خود برای برخورد با این پدیده مخرب طفره رفته‌اند.
در نتیجه با آغاز هر دور تازه از مسابقات لیگ، شاهد تکرار برخی حواشی آزاردهنده هستیم. استمرار بی‌توجهی و ساده‌سازی موضوع می‌تواند به سرایت موضوع و در نهایت به رویدادهای غیر قابل پیش‌بینی و حتی تخریب و درگیری هواداران و مانند آن منجر شود. در تازه‌ترین رویدادهایی از این جنس، در مسابقه دو تیم ملوان و تراکتورسازی در بندرانزلی چنین حواشی افراطی‌ای روی داد و بازتاب رسانه‌ای بسیار وسیعی داشت. پس از آن هم در مسابقه تراکتور و خیبر خرم‌آباد حواشی دیگری روی داد.
اما وقوع این‌دست از حاشیه‌ها اگرچه با واکنش ضعیف فدراسیون و جریمه‌های بسیار نامناسب همراه بود، از اعمال اقتدار فدراسیون بر مبنای مقررات فیفا و مقررات انضباطی فدراسیون فوتبال کشور ازجمله بر اساس مواد 15 و 17 فیفا و مواد 67، 85 و 86 مقررات انضباطی فدراسیون کشور، نشانه‌ای هویدا نبود.
در این ستون بارها نسبت به گسترش حواشی افراطی‌گرایی قومی در مسابقات ورزشی ازجمله در فوتبال و والیبال کشور هشدار داده شده، اما با وجود اهمیت این قبیل موضوعات و هشدارها، تاکنون فدراسیون فوتبال کشور و وزارت ورزش در برابر موضوع هیچ واکنش اقناع‌کننده‌ای نداشته و با سکوت از موضوع گذشته‌اند.
گویا این مقامات منتظرند اتفاق خدای ناکرده بزرگی روی دهد تا از خواب بیدار شوند و واکنش نشان دهند بی‌آنکه مسئولیت خود نسبت به این حواشی مخاطره‌آمیز را بپذیرند. موضوع حواشی این‌چنینی در مسابقات فوتبال فقط یک هیجان زودگذر نیست، بلکه می‌تواند پیامدهای نامطلوبی برجای بگذارد.
این موضوع دارای ابعاد اجتماعی، فرهنگی، مدیریتی، سیاسی و حتی امنیتی است و برای ریشه‌یابی و مدیریت آن باید به صورت علمی و کارشناسی به تدبیر پرداخت. تشکیل کمیته ویژه‌ای در فدراسیون فوتبال با هدف شناسایی ریشه‌هایی این رفتارهای مخرب و ابعاد، عوامل دخیل و آسیب‌شناسی آن، طراحی دوره‌های آموزشی برای مدیران و مسئولان باشگاه‌ها و لیدرها و دیگر عوامل مسابقات، اجرای دقیق و غیرقابل بخشش و جدی مقررات بدون هر نوع سهل‌انگاری یا تبعیض، شناسایی عوامل غیرورزشی مؤثر در این رفتارها، منع ورود عوامل خاطی به ورزشگاه‌ها که سابقه‌ای در موضوع دارند، ارائه بلیت و مشخص‌شدن محل استقرار تماشاگران با کارت ملی و تولید محتواهای ملی برای تماشاگران، پرکردن اوقات فراغت تماشاگران پیش و میان بازی و مواردی از این دست، می‌تواند به مدیریت کارشناسی موضوع یاری برساند.
موضوعی که در سال‌های اخیر توسط فدراسیون فوتبال و مدیران باشگاه‌ها نادیده گرفته شده و در نتیجه همچنان این دست از حاشیه‌های نگران‌کننده، خود را بر فضای ورزشگاه‌ها تحمیل می‌کند. شواهد موجود برای عموم قابل مشاهده است مانند آنچه در شبکه‌های اجتماعی و رسانه‌های مجازی و حتی رسانه‌های برخی کشورهای منطقه و فرامنطقه می‌گذرد، نشان می‌دهد برخی گروه‌ها و افراد قوم‌گرا و حتی کشورهای ذی‌نفع، در بروز این حواشی نقش ایفا می‌کنند یا حداقل بدان امید بسته‌اند و به عبارت دیگر، سازماندهی و هدایت این رفتارها نه به صورت خودجوش از درون ورزشگاه‌ها -مانند آنچه در پدیده وندالیسم روی می‌دهد- بلکه از بیرون ورزشگاه‌ها و حتی بخشی از آن در خارج از کشور طراحی می‌شود.
متأسفانه درباره این وجه حساس از موضوع هم تاکنون اطلاع‌رسانی خاصی توسط مسئولان امر نشده است.
برخی شایعات هم از نقش عوامل جناحی و باندی و رانتی در بروز این پدیده خبر می‌دهند اما از آنجایی که تاکنون یک گروه حقیقت‌یاب زبده، کارشناس و کاربلد درباره این موضوع به بررسی و مطالعه نپرداخته، نمی‌توان با دقت درباره ابعاد چنین احتمالاتی به‌درستی قضاوت کرد. پدیده قوم‌گرایی در ورزش بنا بر تجربه جهانی همواره با تولید هزینههای گزاف و حتی هزینههای انسانی و جانی روبه‌رو بوده است و کم‌توجهی مزمن به آن بر ابعاد و هزینههای آن افزوده است.
در کشور ما اگرچه تاریخ دیرین همزیستی و درهم‌تنیدگی ایرانیان مانع از استمرار فعالیت‌های افراطی بوده است، در شرایط حساسی که کشور به سر می‌برد، استمرار بی‌توجهی به پدیده قوم‌گرایی و افراطی‌گری در ورزشگاه‌ها و حواشی مسابقات می‌تواند به فرصتی برای دشمنان داخلی و خارجی کشور مبدل شود و انسجام و همبستگی ملی را نشانه رود. تا دیر نشده نباید اجازه داد حواشی مسابقات ورزشی به جولانگاه شماری گستاخ و بی‌اعتنا به انسجام و همبستگی ایرانیان مبدل شود.
با اقدامات قانونی و کارشناسی و عمل مسئولین دستگاه‌های ذی‌ربط ورزشی، سیاسی و اجتماعی به وظایف قانونی برای مواجهه با این پدیده زشت باید راهکاری کارشناسی تدوین کرد تا این حواشی زننده روی ندهد. آیا این بار مسئولین ورزش و فدراسیون‌ها و دیگر مسئولین به وظایف قانونی خود عمل می‌کنند؟
منبع: شبکه شرق
