به گزارش جام‌جم‌آنلاین؛ آیین رونمایی از این مجموعه، همزمان با هفته کتاب و کتابخوانی، در سالن جلسات اداره کل روابط عمومی رسانه ملی و با حضور حسین قرایی، مدیرکل روابط عمومی رسانه ملی، امیرحسین عرب‌زاده، مدیر تولید این اداره کل، اسحاق سلطانی، عضو هیئت علمی دانشگاه شهید بهشتی و از گردآورندگان مجموعه، همچنین جمعی از مدیران و دست‌اندرکاران تدوین و انتشار آثار برگزار شد.
این مجموعه پنج‌جلدی، دو بخش از برنامه‌های انتخاباتی رسانه ملی را در بر می‌گیرد؛ سه جلد به میزگرد‌های تخصصی فرهنگی، سیاسی و اقتصادی مرحله نخست انتخابات اختصاص دارد و دو جلد دیگر، مناظره‌های نامزد‌های راه‌یافته به مرحله دوم را ثبت کرده است. انتشار این آثار با همکاری اداره کل روابط عمومی و انتشارات سروش سازمان صداوسیما انجام شده تا محتوای برنامه‌های انتخاباتی، در کنار آرشیو‌های صوتی و تصویری، در قالب اسناد مکتوب نیز در دسترس پژوهشگران و علاقه‌مندان قرار گیرد.
انتخابات چهاردهمین دوره ریاست‌جمهوری پس از شهادت آیت‌الله سیدابراهیم رئیسی و در شرایطی زودهنگام، طی دو مرحله برگزار شد. در این فرایند، سازمان صداوسیما و به‌ویژه اداره کل روابط عمومی، بخش مهمی از مسئولیت‌های هماهنگی و برنامه‌ریزی مرتبط با فعالیت‌های رسانه‌ای انتخابات را بر عهده داشتند. اکنون بخشی از تجربه به‌دست‌آمده در این رویداد، در قالب مجموعه‌ای مکتوب به ثبت رسیده است.
قرایی: مناظره‌های انتخاباتی بخشی از تاریخ سیاسی و رسانه‌ای کشور است حسین قرایی، مدیرکل روابط عمومی رسانه ملی، در این مراسم با اشاره به ضرورت ثبت و انتشار مکتوب مناظره‌ها و میزگرد‌های انتخاباتی گفت: پس از پایان مراحل انتخاباتی، این ضرورت احساس شد که محتوای مناظره‌ها و میزگرد‌های برگزارشده در قالب مجموعه‌ای مکتوب و مستند ثبت شود. بر همین اساس، تصمیم گرفتیم دو بخش از برنامه‌های انتخاباتی، یعنی مناظره‌ها و میزگرد‌های تخصصی، به‌صورت کتاب منتشر شوند و تدوین این آثار را به پژوهشگران این حوزه سپردیم.
وی درباره زمان برگزاری مراسم رونمایی نیز توضیح داد: این آثار سال گذشته آماده شده بودند، اما با وقوع جنگ و شرایط ناشی از آن، فرصت برگزاری مراسم رونمایی فراهم نشد. به همین دلیل، همزمان با هفته کتاب و کتابخوانی، فرصت مناسبی ایجاد شد تا از این مجموعه رونمایی کنیم.
قرایی با تأکید بر اینکه مناظره‌های سیاسی و انتخاباتی بخشی از تاریخ رسانه‌ای و سیاسی جامعه محسوب می‌شوند، افزود: این مناظره‌ها باید به‌صورت مکتوب و مستند ثبت شوند تا در پژوهش‌های مختلف مورد استفاده قرار بگیرند. پژوهشگران و افرادی که در حوزه تألیف و مطالعات رسانه‌ای فعالیت می‌کنند، می‌توانند در سال‌های آینده با مراجعه به این آثار، محتوای رقابت‌های انتخاباتی و بخشی از تجربه رسانه‌ای کشور را بررسی کنند.
مدیرکل روابط عمومی رسانه ملی همچنین با اشاره به پیشینه مناظره در ادبیات فارسی، این قالب را دارای سابقه‌ای طولانی دانست و از تلاش‌های مهرداد غفاری‌زاده برای تدوین سه جلد میزگرد‌های فرهنگی، سیاسی و اقتصادی و همچنین اسحاق سلطانی در بخش پژوهشی و تدوین مجموعه قدردانی کرد.
مکتوب‌سازی مناظره‌ها؛ فراتر از پیاده‌سازی فایل‌های صوتی و تصویری تبدیل یک گفت‌وگوی زنده به متن مکتوب، برخلاف تصور اولیه، صرفاً به پیاده‌سازی واژه‌ها محدود نمی‌شود. در گفتار، لحن، آهنگ صدا، مکث‌ها و تأکید‌های گوینده بخشی از انتقال معنا را بر عهده دارند؛ عناصری که هنگام تبدیل گفتار به نوشتار باید به شکلی مدیریت شوند که مفهوم اصلی سخنان دستخوش تغییر نشود. همین موضوع، ثبت دقیق مناظره‌ها و میزگرد‌ها را به فرایندی نیازمند دقت و بازبینی‌های متعدد تبدیل می‌کند.
امیرحسین عرب‌زاده، مدیر تولید اداره کل روابط عمومی رسانه ملی، در این مراسم با اشاره به اهمیت ثبت مکتوب مناظره‌ها و میزگرد‌های انتخاباتی گفت: وجود نسخه‌های صوتی و تصویری یک برنامه به معنای بی‌نیازی از انتشار متن مکتوب آن نیست؛ به‌ویژه در شرایطی که با گسترش هوش مصنوعی و فناوری جعل عمیق، حفظ و ثبت دقیق اسناد و محتوای اصلی اهمیت بیشتری پیدا کرده است.
وی با بیان اینکه تبدیل زبان گفتار به نوشتار فرایندی ساده و صرفاً فنی نیست، افزود: در این فرایند باید معنای سخنان گویندگان بدون تغییر حفظ شود. گاهی جابه‌جایی یک فعل یا تغییر ساختار جمله برای تبدیل گفتار به نوشتار می‌تواند بر معنای جمله اثر بگذارد؛ بنابراین رعایت امانت در انتقال دقیق مفهوم، یکی از دشواری‌های اصلی این کار است.
عرب‌زاده ادامه داد: در گفتار، لحن، آهنگ صدا و تأکید‌های گوینده در انتقال مفهوم نقش دارند، اما در متن مکتوب چنین ابزار‌هایی وجود ندارد. به همین دلیل، تنظیم جمله‌ها به شکلی که هم با قواعد نوشتاری زبان فارسی سازگار باشد و هم معنای اصلی سخنان را حفظ کند، نیازمند دقت و بازبینی‌های متعدد است.
به گفته مدیر تولید اداره کل روابط عمومی رسانه ملی، متن‌های این مجموعه نیز در جریان پیاده‌سازی و تدوین، بار‌ها بررسی و اصلاح شدند تا نسخه نهایی با محتوای اصلی مناظره‌ها و میزگرد‌ها مطابقت داشته باشد.
وی همچنین با اشاره به ساختار پنج‌جلدی آثار توضیح داد: سه جلد از این مجموعه به میزگرد‌های فرهنگی، سیاسی و اقتصادی و دو جلد دیگر به مناظره‌های انتخاباتی اختصاص دارد. میزگرد‌های تخصصی با این ساختار، تجربه‌ای تازه در برنامه‌های انتخاباتی تلویزیون به شمار می‌رفتند. هرچند در دوره‌های گذشته نیز گفت‌و‌گو‌های فرهنگی با نامزد‌های انتخابات ریاست‌جمهوری برگزار شده بود، قالب این دوره از نظر شیوه اجرا و ساختار برنامه تفاوت‌هایی با تجربه‌های پیشین داشت.
عرب‌زاده ابراز امیدواری کرد این مجموعه به‌عنوان منبعی معتبر در اختیار پژوهشگران قرار گیرد و با انتشار در شمارگان مناسب، امکان دسترسی گسترده‌تر علاقه‌مندان و محققان به محتوای مناظره‌ها و میزگرد‌های انتخاباتی فراهم شود.
سلطانی: کتاب‌ها فقط متن مناظره‌ها نیستند ثبت دقیق محتوای مناظره‌ها، هدف نخست انتشار این مجموعه بوده است؛ اما تدوین‌کنندگان تلاش کرده‌اند با افزودن مطالب تکمیلی و تحلیلی، کتاب‌ها را از سطح یک آرشیو مکتوب فراتر ببرند. به همین دلیل، در کنار متن گفتوگوها، زمینه‌های سیاسی و اجتماعی برگزاری انتخابات و برخی موضوعات مرتبط با روند آن نیز مورد توجه قرار گرفته است.
اسحاق سلطانی، عضو هیئت علمی دانشگاه شهید بهشتی و از گردآورندگان این مجموعه، با تشریح روند تدوین کتاب‌ها گفت: این پروژه به سفارش اداره کل روابط عمومی رسانه ملی آغاز شد و در گام نخست، ثبت و پیاده‌سازی دقیق محتوای مناظره‌ها در دستور کار قرار گرفت؛ اما هدف این بود که اثر نهایی، علاوه بر ثبت آنچه در مناظره‌ها مطرح شده، از نظر تحلیلی نیز غنی‌تر شود و زمینه‌های برگزاری چهاردهمین دوره انتخابات ریاست‌جمهوری را توضیح دهد.
وی با اشاره به ساختار محتوایی کتاب‌ها افزود: محتوای این آثار را می‌توان به دو بخش تقسیم کرد. بخش نخست به تدوین متن مناظره‌ها شامل پیاده‌سازی، فصل‌بندی و عنوان‌گذاری اختصاص دارد و بخش دوم، مطالب تکمیلی و تحلیلی است که برای تبیین شرایط برگزاری انتخابات و ارائه تصویری جامع‌تر از آن به مجموعه اضافه شده است.
سلطانی با اشاره به شرایط ویژه برگزاری انتخابات چهاردهمین دوره ریاست‌جمهوری اظهار کرد: این انتخابات در مقطعی برگزار شد که کشور با تحولات و اتفاقات مهمی روبه‌رو بود؛ از شهادت رئیس‌جمهور و ایجاد خلأ در عالی‌ترین جایگاه اجرایی کشور تا تحولات منطقه‌ای، حمله به کنسولگری ایران در سوریه، حوادث تروریستی کرمان و عملیات وعده صادق. مجموعه این شرایط، فضای خاصی را برای برگزاری انتخابات ایجاد کرده بود که لازم بود در کتاب به‌درستی توصیف شود.
این عضو هیئت علمی دانشگاه شهید بهشتی ادامه داد: یکی از موضوعاتی که در تدوین این مجموعه مورد توجه قرار گرفت، تبیین روندی بود که در نهایت به برگزاری انتخابات در دو مرحله انجامید. از این منظر، توانایی کشور در فراهم‌کردن سریع مقدمات اجرایی، سیاسی، امنیتی و رسانه‌ای برای برگزاری انتخابات، آن هم در دو مرحله، از موضوعاتی بود که باید در متن کتاب مورد توجه قرار می‌گرفت.
وی همچنین به بخش‌های تحلیلی مجموعه اشاره کرد و گفت: در کنار ثبت محتوای مناظره‌ها، برخی موضوعات نیازمند بررسی و تحلیل بودند؛ از جمله تفاوت میزان مشارکت در مرحله نخست و دوم انتخابات و عواملی که می‌توانستند بر این روند تأثیرگذار باشند. به همین دلیل، مباحثی درباره چرایی مشارکت حدود ۴۰ درصدی در مرحله نخست و افزایش آن به نزدیک ۵۰ درصد در مرحله دوم و همچنین نقش شرایط حاکم بر کشور و رسانه در این روند، به محتوای اصلی کتاب‌ها ضمیمه شد.
سلطانی در پایان هدف از تدوین این آثار را فراهم‌کردن منبعی برای پژوهش‌های آینده دانست و تصریح کرد: تلاش کردیم مجموعه‌ای فراهم شود که پژوهشگران در سال‌های بعد بتوانند با مراجعه به آن، نه‌فقط محتوای مناظره‌های انتخاباتی، بلکه شرایط و زمینه‌های برگزاری چهاردهمین دوره انتخابات ریاست‌جمهوری و روندی را که به برگزاری آن انجامید، بررسی کنند.
ثبت یک تجربه برای پژوهش‌های آینده انتشار مجموعه پنج‌جلدی مناظره‌ها و میزگرد‌های انتخاباتی چهاردهمین دوره ریاست‌جمهوری را می‌توان تلاشی برای حفظ بخشی از تجربه رسانه‌ای کشور در یک انتخابات زودهنگام دانست. اهمیت این اقدام تنها در دسترسی به متن سخنان نامزد‌ها خلاصه نمی‌شود؛ بلکه ثبت ساختار میزگرد‌های تخصصی، شیوه برگزاری مناظره‌ها و اطلاعات مربوط به شرایط سیاسی و اجتماعی انتخابات نیز امکان مطالعه دقیق‌تر این رویداد را فراهم می‌آورد.
از سوی دیگر، مکتوب‌شدن این گفتوگوها در کنار حفظ نسخه‌های صوتی و تصویری، امکان مراجعه و بررسی محتوای آنها را برای پژوهشگران حوزه ارتباطات، علوم سیاسی و مطالعات رسانه آسان‌تر می‌کند. به‌ویژه آنکه در مطالعات تاریخی، دسترسی به اسناد منظم و قابل استناد اهمیت بسیاری دارد و فاصله زمانی از وقوع رویداد نباید به از دست رفتن جزئیات و روایت‌های اصلی منجر شود.
در نهایت، این مجموعه پنج‌جلدی می‌تواند علاوه بر ثبت آنچه نامزد‌های انتخابات چهاردهم در برابر افکار عمومی مطرح کردند، تصویری از شیوه برنامه‌سازی انتخاباتی رسانه ملی و شرایطی که این رقابت سیاسی در آن شکل گرفت، در اختیار نسل‌های آینده قرار دهد؛ روایتی که از قاب تلویزیون فراتر رفته و در حافظه مکتوب تاریخ رسانه‌ای کشور باقی می‌ماند.
منبع: جام جم آنلاین
