به گزارش جماران، مسجدالنبی که اهالی قزوین آن را با نام «مسجدشاه» هم می‌شناسند، از یادگارهای شاخص دوره فتحعلی‌شاه، از بناهای ثبت‌شده در فهرست آثار ملی و گزینه پیشنهادی ایران برای ثبت در فهرست میراث جهانی یونسکو است. از سوی دیگر، جلوخان مسجد در قلب بافت تاریخی شهر و در چندقدمی کاروان‌سرای سعدالسلطنه، اثر ثبت‌شده در فهرست میراث جهانی، قرار دارد؛ موقعیتی که اهمیت حفاظت از این محدوده تاریخی و حساسیت هرگونه مداخله در آن را دوچندان می‌کند. سواره‌رو کردن جلوخان با کدام منطق؟ اما آنچه بیش از همه فعالان میراث‌فرهنگی را نگران کرده، ماهیت مبهم این طرح است.
با وجود سکوت منابع رسمی، گفته می‌شود خاک‌برداری جلوخان برای ساخت رمپ خودرو و با هماهنگی میراث‌فرهنگی آغاز شده است. با این حال، تاکنون جزئیاتی درباره مجوزهای صادرشده و دلایل کارشناسی این اقدام ارائه نشده است. در شرایطی که مدیریت بافت‌های تاریخی بر کنترل ترافیک و احیای فضاهای پیاده‌محور تأکید دارد، حذف حوض و تبدیل جلوخان یک اثر تاریخی به مسیر عبور خودرو، پرسش‌های جدی درباره مبانی و ملاحظات حفاظتی این طرح ایجاد می‌کند.
فعالیت ماشین‌آلات سنگین در نزدیکی کاشی‌های تازه‌مرمت‌شده یکی دیگر از نگرانی‌ها، احتمال آسیب به کالبد و تزیینات مسجد بر اثر لرزش‌های ناشی از فعالیت این تجهیزات است. فعالیت پیکور و تردد مکرر کامیون‌های نخاله‌بر در چندقدمی درگاه ورودی مسجد، ضرورت بررسی آثار احتمالی این لرزش‌ها بر سازه و تزیینات بنا از جمله کتیبه‌های تاریخی سردر مسجد را مطرح می‌کند. نکته تأمل‌برانگیز اینجاست که اداره کل میراث‌فرهنگی قزوین همین دو ماه پیش، در ۳۱ شهریورماه، خبر پایان مرمت تزیینات کاشی‌کاری مسجدالنبی را اعلام کرده بود.
اکنون این پرسش جدی وجود دارد که آیا ضربات مداوم پیکور در چنین فاصله نزدیکی، می‌تواند پیوند کاشی‌های تازه‌مرمت‌شده و ملات‌های سنتی را تحت تأثیر قرار دهد؟ آیا پیش از آغاز عملیات، پایش فنی و لرزه‌سنجی در محدوده سردر مسجد انجام شده است؟ خاک‌برداری در بافت تاریخی؛ احتمال از بین رفتن شواهد باستان‌شناختی از سوی دیگر، تخلیه خاک محل با کامیون نیز نگرانی دیگری را مطرح می‌کند. در محدوده کهن بافت تاریخی قزوین، خاک‌برداری بدون نظارت میدانی کارشناس باستان‌شناسی می‌تواند به از بین رفتن بقایا، سفال‌ها و لایه‌های باستان‌شناختی پنهان در زیر سطح زمین منجر شود.
پوشاندن کارگاه به‌جای شفاف‌سازی پس از انتشار فیلم‌ها و عکس‌های اولیه از کارگاه و بالاگرفتن اعتراض‌ها در شبکه‌های اجتماعی، محدوده جلوخان با پرده و پوشش‌های کارگاهی محصور شد؛ اقدامی که به‌جای رفع ابهامات درباره ماهیت و مجوزهای پروژه، پرسش‌های بیشتری ایجاد کرده است. مسجدالنبی از شاخص‌ترین یادگارهای معماری دوره قاجار در قزوین است و قرارگرفتن آن در شمار گزینه‌های پیشنهادی ایران برای ثبت جهانی، ضرورت حفاظت از این اثر و محدوده پیرامونی آن را دوچندان می‌کند.
با وجود پیگیری‌های خبرنگار «جماران» برای دریافت توضیحات مسئولان اداره کل میراث‌فرهنگی قزوین درباره ماهیت طرح، مجوزهای صادرشده و تمهیدات حفاظتی پیش‌بینی شده، تا زمان تنظیم این گزارش پاسخی دریافت نشد.
منبع: جماران
