قیمت معاملات آتی نفت برنت در پایان روز به 95.84 دلار در هر بشکه رسید که نشان‌دهنده افزایش دو سنتی (معادل 0.02 درصد) است. قیمت معاملات آتی نفت وست تگزاس اینترمدیت نیز با 18 سنت کاهش (معادل 0.20 درصد) به 88.56 دلار در هر بشکه رسید. در مجموع در هفته گذشته، نفت برنت و تگزاس هر دو در مسیر ثبت کاهش حدودا 2.5 درصدی قرار داشتند. این شاخص‌های نفتی در هفته گذشته در مجموع به ترتیب 16 و 13 درصد کاهش یافته بودند. بازده اوراق قرضه دولتی ایالات متحده به‌طور قابل‌توجهی افزایش یافت زیرا سرمایه‌گذاران به فدرال‌رزرو به شکل معناداری خوش‌بین بودند.
در بازارهای فارکس، دلار آمریکا اندکی افزایش یافت درحالی‌که ین، یورو و پوند کاهش یافتند. وال‌استریت روز پنج‌شنبه با کاهش شاخص‌ها به کار خود پایان داد؛ چراکه کناره‌گیری مدیرعامل NVIDIA و افزایش تنش‌ها با ایران و انتظار برای افزایش نرخ بهره بر فضای بازار تاثیر منفی داشت. عموم تریدرها بر این باورند که تا 90 درصد این احتمال وجود دارد که فدرال‌رزرو در ماه دسامبر نرخ بهره را تا 25واحد درصد بالا ببرد؛ به‌طوری‌که محدوده هدف نرخ بهره به 4 تا 4.25 درصد برسد.
اما ماجرای استعفای مدیرعامل شرکت NVIDIA در هفته گذشته که یکی از مهم‌ترین و تاثیرگذارترین شرکت‌های جهان در اقتصاد فناوری و هوش مصنوعی در تولید تراشه است؛ باعث شد تا نمایندگان هر دو حزب جمهوری‌خواه و دموکرات در کاهش محدودیت بیشتر در صادرات تراشه‌های پیشرفته به چین هم‌صدا شوند. اتفاق اخیر که ناشی از افشای انتقال 240 هزار تراشه تولیدی شرکت NVIDIA به چین رخ داده است و از آن در حکم نوعی جاسوسی برای چین توسط این شرکت یاد شده است؛
تصویری از جنگ تراشه میان آمریکا و چین را به‌دست می‌دهد که با کاهش اعتماد سرمایه‌گذاران به ارزش گذاری شرکت‌های فعال در هوش مصنوعی منجر شده و می‌شود و احتمال سرایت فشار فروش به نزدک 100 را قطعی می‌سازد. اما مهم‌ترین تحول هفته گذشته در بازار فلزات پایه، فشار فروش بر مس بود. بر اساس گزارش هفتگی انجمن بین‌المللی مس استرالیا، قیمت نقدی رسمی مس در بورس فلزات لندن از حدود ۱۴۵۶۰ دلار در هر تن در ۲۹ اکتبر به ۱۳۹۹۲ دلار در ۱۰ نوامبر رسید؛ یعنی افتی حدود 3.9 درصدی در این بازه. در معاملات ۶ نوامبر نیز قیمت تا محدوده ۱۳۶۳۰ دلار پایین آمد.
بنابراین بازار پس از رشد قابل‌توجه ماه‌های قبل وارد مرحله اصلاح و بازنگری انتظارات شده است. نتیجه انتخابات میان دوره‌ای آمریکا انتظارات درباره اجرای تعرفه پیشنهادی مس را تغییر داده است. این موضوع بخشی از تقاضای احتیاطی و جا به‌جایی موجودیها به سمت آمریکا را تضعیف کرده است. تورم بالاتر از انتظار در اکتبر باعث شده بازار احتمال افزایش نرخ بهره فدرال‌رزرو در دسامبر را جدی‌تر بگیرد. نرخ بهره بالاتر و دلار قوی‌تر معمولا برای فلزات پایه فشار منفی ایجاد می‌کند.
موقعیت خالص خرید صندوق ها در معاملات آتی مس کامکس از ۸۲۶۴۹ قرارداد در میانه سپتامبر به ۳۴۴۴۴ قرارداد کاهش یافته است؛ نشانه‌ای از عقب‌نشینی بخشی از سرمایه سوداگرانه و اسپکولاتوری. با این حال، سمت عرضه و تقاضای فیزیکی تصویر متفاوتی دارد. موجودی انبارهای بورس شانگهای در هفته منتهی به ۶ نوامبر ۲۴ درصد کاهش یافته و به ۳۳۸۴۸ تن رسیده است؛ درحالی‌که موجودی انبارهای بورس لندن در فاصله دو هفته تا ۱۰ نوامبر به ۳۱۶۶۲۵ تن افزایش یافته و بخش عمده آن در انبارهای آمریکا قرار گرفته است. همچنین پریمیوم واردات مس در چین به حدود ۲۳۰ دلار در هر تن رسیده است.
این اختلاف نشان می‌دهد که بخشی از فشار فروش بازار، ناشی از جابه‌جایی جغرافیایی موجودیها است و لزوما به معنای فراوانی مس در همه بازارهای مصرف نیست. بازار مس در کوتاه مدت تحت تاثیر دلار، نرخ بهره و کاهش تقاضای سرمایه‌گذاری قرار دارد؛ اما محدودیت عرضه کنسانتره، هزینه بالای تامین مواد اولیه برای ذوب‌کنندگان و وضعیت نسبتا فشرده بازار فیزیکی چین، مانع از آن است که اصلاح اخیر را با اطمینان آغاز یک روند نزولی بلندمدت بدانیم. در بازارهای مالی، هفته گذشته با وجود رشد شاخص‌های اصلی سهام آمریکا، با افزایش نگرانی نسبت به مسیر نرخ بهره به پایان رسید.
شاخص S&P 500 در مجموع هفته 2.5 درصد و شاخص نزدک کامپوزیت 2.3درصد رشد داشتند؛ اما در معاملات جمعه ۱۳ نوامبر، هر دو شاخص افت کردند. فشار بر سهام فناوری، نگرانی درباره چشم‌انداز سرمایه‌گذاری در هوش مصنوعی و افزایش بازده اوراق خزانه‌داری از عوامل اثرگذار بودند. در بازار ارز و اوراق، جهت حرکت مهم‌تر بود: دلار آمریکا در مسیر ثبت بهترین عملکرد هفتگی خود طی حدود دو ماه قرار گرفت و بازده اوراق ۱۰ساله خزانه‌داری آمریکا در جدول هفتگی TD Economics به 5.12 درصد رسید؛ در مقایسه با 4.86درصد در هفته قبل.
همزمان، بازارها احتمال افزایش مجدد نرخ بهره فدرال‌رزرو در دسامبر را جدی‌تر ارزیابی کردند. این تحول برای کامودیتی‌‌ها اهمیت مستقیمی دارد. وقتی بازده دارایی‌های دلاری افزایش پیدا می‌کند، هزینه فرصت نگهداری کالاهای بدون بازده مانند مس و طلا بالا می‌رود. از طرف دیگر، تقویت دلار خرید کالاهای دلاری را برای مصرف‌کنندگان خارج از آمریکا گران‌تر می‌کند. در نتیجه، حتی اگر بنیادهای عرضه و تقاضا تغییر بزرگی نکرده باشند، جریان سرمایه می‌تواند قیمت‌ها را تحت فشار قرار دهد. نکته قابل‌توجه این هفته، تفاوت رفتار بازار سهام و بازار فلزات بود؛
سهام آمریکا در مجموع هفته رشد کرد، اما مس همچنان تحت فشار باقی ماند. این واگرایی نشان می‌دهد بازارها هنوز یک تصویر واحد از آینده رشد اقتصادی ندارند؛ بخشی از سرمایه‌گذاران به بهبود سودآوری شرکت ها و تداوم رشد فناوری امیدوارند، درحالی‌که بازار مواد اولیه نسبت به هزینه پول، قدرت دلار و پایداری تقاضای صنعتی محتاط‌تر شده است. در بازار فولاد چین، شرایط نسبت به بازار مس اندکی متفاوت بود. از یک سو، موجودی تجاری پنج محصول اصلی فولادی شامل میلگرد، مفتول، ورق گرم، ورق سرد و ورق میانی در فاصله ۶ تا ۱۲ نوامبر با افت 1.7 درصدی به 16.66میلیون تن رسید.
این پنجمین هفته متوالی کاهش موجودیها بود. قیمت میلگرد در ۱۱ نوامبر به ۳۳۰۲ یوآن و ورق گرم به ۳۲۱۸ یوآن در هر تن رسید که به‌ترتیب ۱۴ و ۲۰ یوآن افزایش هفتگی داشتند. اما کاهش موجودی به‌تنهایی به معنای بازگشت قدرتمند تقاضا نیست. گزارش بازار ورق گرم SMM در ۱۲ نوامبر نشان می‌دهد تولید هفتگی این محصول به 3.161میلیون تن رسیده و موجودی انبارهای اجتماعی با کاهش ۲ درصدی به 4.64میلیون تن رسیده است؛ با این حال، این موجودی همچنان 7.09 درصد بالاتر از سال قبل بوده است.
از سوی دیگر، تقاضای مصرف‌کنندگان نهایی عمدتا به خرید‌های مورد نیاز محدود مانده و بازار در فصل کم رونق مصرف قرار دارد. این دو داده در کنار یکدیگر پیام روشنی دارند؛ بازار فولاد چین از نظر موجودی در حال متعادل‌تر شدن است، اما هنوز نشانه کافی از احیای پایدار تقاضای نهایی دیده نمی‌شود. کاهش عرضه ناشی از تعمیرات برخی کارخانه‌ها و افت موجودی ها از قیمت حمایت می‌کند، ولی ضعف ساخت و ساز و خرید محتاطانه مصرف‌کنندگان اجازه شکل‌گیری یک روند صعودی قدرتمند را نمی‌دهد.
برای سنگ آهن نیز باید به این نکته توجه کرد که بازار مواد اولیه الزاما هم جهت با محصولات فولادی حرکت نمی‌کند. وقتی حاشیه سود فولادسازان تحت فشار است، قدرت خرید سنگ آهن و زغال‌سنگ محدود می‌شود و تولیدکنندگان فولاد به سمت مواد اولیه اقتصادی‌تر می‌روند. گزارش‌های هفتگی بازار چین نیز از ضعف حمایت هزینه‌ای مواد اولیه و فشار بر قیمت ورق گرم حکایت دارند. هفته گذشته را می‌توان هفته تقابل متغیرهای مالی با واقعیت‌های بازار فیزیکی دانست. در بازار مس، تقویت دلار، افزایش انتظارات نرخ بهره و کاهش هیجان سرمایه‌گذاری در حوزه هوش مصنوعی باعث تشدید فشار فروش شد؛
در مقابل، کاهش موجودی انبارهای چین و پریمیوم بالای واردات این کشور همچنان از وجود محدودیت در دسترسی به فلز در بازار فیزیکی حکایت دارد. در بازار فولاد، کاهش موجودیها و محدودیت‌‌های مقطعی تولید از قیمت‌ها حمایت کرده‌اند، اما ضعف تقاضای نهایی و حاشیه سود محدود فولادسازان همچنان مانع اصلی رشد پایدار قیمت‌ها هستند. گزارش ۹ نوامبر Steel-Radar نیز از ضعف تقاضای داخلی چین و رسیدن قیمت صادراتی ورق گرم چین به پایین‌ترین سطح هفت ماهه خبر داده بود. برای صنعت فولاد ایران، این تحولات دست‌کم سه پیام اقتصادی و تجاری دارند: 1.
در فروش‌های صادراتی هر چند محدود به دلیل مسدود بودن مسیرهای صادراتی باید محتاط‌تر بود. ضعف تقاضای فولاد در چین و رقابت صادرکنندگان بزرگ می‌تواند قدرت چانه‌زنی خریداران را افزایش دهد. بنابراین صرف داشتن محصول صادراتی به معنای برخورداری از مزیت فروش نیست؛ قیمت نهایی، هزینه حمل، شرایط پرداخت و امکان وصول وجه تعیین‌کننده اند. 2. در زنجیره مس باید میان قیمت جهانی و وضعیت بازار فیزیکی تفاوت قائل شد. کاهش قیمت بورس فلزات لندن الزاما به معنای فراوانی مس در بازار چین نیست.
تفاوت موجودی های آمریکا و چین نشان می‌دهد جغرافیای موجودی و مسیرهای تجاری می‌توانند به‌اندازه تراز کلی عرضه و تقاضا اهمیت داشته باشند. 3. هزینه تامین مالی به متغیری تعیین‌کننده تبدیل شده است. افزایش بازده اوراق خزانه‌داری آمریکا و تقویت دلار، علاوه بر اثرگذاری بر قیمت‌‌های جهانی، بر هزینه سرمایه و تصمیم‌‌های سرمایه‌گذاری نیز اثر دارد. برای صادرکننده ایرانی که با محدودیت نقدینگی، هزینه حمل و تاخیر در وصول مطالبات مواجه است، این مساله اهمیت دو چندان دارد. * تحلیلگر اقتصادی
منبع: دنیای اقتصاد
