، شینا انصاری در نشست عالی‌رتبه وزارتی تبادل تجربیات که در حاشیه کنفرانس تغییر اقلیم سازمان ملل متحد (COP31) در آنتالیا برگزار شد، در پاسخ به پرسشی درباره اهمیت گردآوری داده‌های باکیفیت برای هدایت اقدامات سیاستی و پایش پیشرفت، اظهار کرد: چالش‌هایی همچون تغییر اقلیم، کمبود منابع آب، کاهش تنوع زیستی و تخریب سرزمین، تصمیم‌گیری‌های جامع و مبتنی بر شواهد علمی را ضروری می‌سازند. داده‌های معتبر به شناسایی اولویت‌ها و مخاطرات، تخصیص هدفمند منابع و ارزیابی اثربخشی سیاست‌ها کمک می‌کنند.
وی افزود: در حوزه آموزش نیز، داده‌های دقیق و مستمر برای سنجش میزان ادغام مفاهیم محیط‌زیستی و پایداری در نظام آموزشی و ارزیابی تأثیر برنامه‌ها بر دانش، نگرش و رفتار دانش‌آموزان اهمیت دارند. این داده‌ها باید علاوه بر گزارش‌دهی، مبنایی برای اصلاح سیاست‌ها و بهبود مستمر برنامه‌ها باشند. رئیس سازمان حفاظت محیط زیست با اشاره به نقش یونسکو گفت: تدوین شاخص‌های مشترک، توسعه روش‌شناسی‌های قابل مقایسه برای پایش و تسهیل تبادل تجربیات میان کشورهای عضو، از جمله اقداماتی است که یونسکو می‌تواند دنبال کند.
تقویت همکاری میان دولت‌ها، دانشگاه‌ها و مؤسسات پژوهشی نیز ضروری است. انصاری در پاسخ به پرسشی درباره اولویت‌های ایران برای تقویت آموزش‌های اقلیمی و زیست‌محیطی و تبدیل آن‌ها به دستاوردهای یادگیری قابل اندازه‌گیری اظهار کرد: جمهوری اسلامی ایران آموزش محیط زیست و تغییر اقلیم را از ارکان اساسی توسعه پایدار و سرمایه‌گذاری برای آینده نسل‌های بعدی می‌داند و اقدامات خود را در سه حوزه اصلی دنبال می‌کند.
وی تقویت آموزش محیط زیست در نظام رسمی آموزشی را نخستین محور این اقدامات برشمرد و گفت: موضوعات محیط‌زیستی در کتاب‌های درسی مدارس گنجانده شده و در پایه دوازدهم نیز درس اختصاصی «انسان و محیط زیست» ارائه می‌شود. در دانشگاه‌ها نیز واحدهای اختیاری مرتبط با محیط زیست و توسعه پایدار وجود دارد. هدف این است که آموزش‌ها از انتقال دانش نظری فراتر رفته و به شناخت عمیق‌تر دانش‌آموزان از چالش‌هایی مانند تغییر اقلیم، کمبود آب، آلودگی و کاهش تنوع زیستی منجر شود.
وی توسعه آموزش‌های غیررسمی و مشارکت اجتماعی را دومین محور اقدامات ایران عنوان کرد و با اشاره به طرح «محیط‌یار» گفت: این طرح با هدف ترویج فرهنگ حفاظت از محیط زیست، دانش‌آموزان را از سنین پایین تا دوره متوسطه در فعالیت‌های زیست‌محیطی مشارکت می‌دهد و تاکنون حدود 600 هزار دانش‌آموز به آن پیوسته‌اند. همچنین ایران از فعالیت‌های کرسی یونسکو در آموزش محیط زیست و توسعه برنامه‌های آموزشی رسمی و غیررسمی حمایت می‌کند.
انصاری ارتقای آموزش و ظرفیت‌سازی در زمینه تغییر اقلیم را سومین محور دانست و افزود: برنامه‌های ایران در این زمینه بر کاهش انتشار گازهای گلخانه‌ای، سازگاری با تغییر اقلیم و تقویت تاب‌آوری استوار است و توسعه آموزش و افزایش آگاهی در مدارس و دانشگاه‌ها برای توانمندسازی نسل جوان اهمیت ویژه‌ای دارد.
وی تعریف اهداف آموزشی مشخص، توسعه آموزش‌های عملی، ایجاد نظام پایش و ارزیابی اثربخشی و تقویت همکاری‌های بین‌بخشی و بین‌المللی را چهار رویکرد اساسی برای تبدیل اولویت‌های آموزشی به دستاوردهای قابل اندازه‌گیری دانست و گفت: دانش‌آموزان باید علاوه بر شناخت مسائل محیط‌زیستی، توانایی تحلیل پیامدهای آن‌ها و ارائه راهکارهای مناسب را نیز کسب کنند.
رئیس سازمان حفاظت محیط زیست توسعه پروژه‌های محیط‌زیستی در مدارس، مدیریت پسماند، صرفه‌جویی در مصرف آب، حفاظت از تنوع زیستی و مشارکت دانش‌آموزان در طرح‌های محلی را از مصادیق آموزش عملی برشمرد و تأکید کرد: پیشرفت دانش‌آموزان نباید صرفاً بر اساس دانش نظری سنجیده شود، بلکه تغییر نگرش، اصلاح رفتارهای روزمره و میزان مشارکت عملی آنان نیز باید مورد توجه قرار گیرد. وی همچنین تقویت همکاری میان دولت، نهادهای آموزشی، دانشگاه‌ها، مؤسسات علمی و سازمان‌های بین‌المللی، به‌ویژه یونسکو، را از الزامات ارتقای کیفیت برنامه‌های آموزشی دانست.
انصاری در جمع‌بندی سخنان خود تأکید کرد: موفقیت آموزش‌های اقلیمی و زیست‌محیطی زمانی محقق می‌شود که بتوانیم از آگاهی به سواد محیط‌زیستی و از سواد محیط‌زیستی به اقدام مسئولانه حرکت کنیم. وی خاطرنشان کرد: هدف نهایی آن است که دانش‌آموزان آموخته‌های خود را در زندگی روزمره به کار گیرند و به مشارکت‌کنندگان فعال در حفاظت از طبیعت، سازگاری با تغییر اقلیم و ساختن آینده‌ای پایدار تبدیل شوند.
منبع: خبرگزاری موج
