روزنامه نیویورک‌تایمز در گزارشی از تغییر رویکرد دولت دونالد ترامپ در قبال ایران خبر داده و نوشته است که رئیس‌جمهور آمریکا ظاهراً دیگر دستیابی به توافق هسته‌ای جدید را ضروری نمی‌داند و قصد دارد با ادامه فشار اقتصادی و محاصره دریایی، بدون حل‌وفصل مسائل اصلی، پایان بحران را اعلام کند؛ رویکردی که به اعتقاد تحلیلگران، می‌تواند آمریکا را در بن‌بستی طولانی‌مدت در منطقه گرفتار کند.
به گزارش جام‌جم آنلاین، در شرایطی که تلاش‌های میانجیگرانه قطر و پاکستان برای بازگرداندن تهران و واشنگتن به میز مذاکره ادامه دارد، نشانه‌هایی از تغییر اولویت‌های دولت آمریکا در قبال ایران دیده می‌شود. دونالد ترامپ و مقام‌های کاخ سفید در اظهارات اخیر خود از یک سو احتمال اقدام نظامی مجدد را منتفی ندانسته‌اند و از سوی دیگر، بر اثرگذاری فشارهای اقتصادی و دریایی تأکید کرده‌اند. نیویورک‌تایمز در گزارش خود این رویکرد را تلاش ترامپ برای اعلام پایان بحران، بدون دستیابی به توافقی تازه و بدون تغییر اساسی در وضعیت موجود توصیف کرده است.
تغییر راهبرد ترامپ؛ توافق هسته‌ای دیگر در اولویت نیست؟ به نوشته نیویورک‌تایمز، ترامپ و اعضای دولتش اکنون این دیدگاه را مطرح می‌کنند که ایران در موقعیتی قرار گرفته که واشنگتن خواهان آن بوده است. بر همین اساس، دولت آمریکا ظاهراً دیگر دستیابی به توافق هسته‌ای جدیدی را که مستلزم خارج کردن اورانیوم غنی‌شده با خلوص بالا از ایران یا محدود کردن توان موشکی کشور باشد، ضروری نمی‌داند. این در حالی است که موضوع ذخایر اورانیوم غنی‌شده ایران و توان موشکی کشور از جمله محورهایی بود که در توجیه حملات آمریکا و رژیم صهیونیستی به ایران در فوریه ۲۰۲۶ مطرح شده بود.
این روزنامه همچنین گزارش داده است که ترامپ ظاهراً از برخی گزینه‌های نظامی گسترده‌تر، از جمله حملات شدید اما کوتاه‌مدت به تأسیسات نظامی، هسته‌ای و حتی برخی زیرساخت‌های انرژی ایران، فاصله گرفته است.
سرنوشت ۴۴۰ کیلوگرم اورانیوم ۶۰ درصدی ایران چه می‌شود؟ یکی از محورهای مهم گزارش نیویورک‌تایمز، وضعیت ذخایر اورانیوم غنی‌شده ایران است؛ موضوعی که پیش‌تر در کانون استدلال‌های دولت آمریکا برای آغاز جنگ قرار داشت. این روزنامه با اشاره به ذخیره حدود ۹۷۰ پوند، معادل تقریبی ۴۴۰ کیلوگرم اورانیوم غنی‌شده با خلوص ۶۰ درصد، نوشته است که بحث‌های مطرح‌شده درباره اعزام نیروهای ویژه آمریکایی برای تصرف این مواد و همچنین استفاده از بمب‌های سنگرشکن برای نفوذ به عمق کوه کلنگ، ظاهراً از اولویت‌های فعلی واشنگتن خارج شده است.
با این حال، مسئله اصلی همچنان پابرجاست: سرنوشت این ذخایر چه خواهد شد و آیا آمریکا بدون تعیین تکلیف آنها می‌تواند مدعی پایان بحران هسته‌ای ایران باشد؟ نیویورک‌تایمز در ادامه به اظهارات متناقض ترامپ درباره وضعیت برنامه هسته‌ای ایران اشاره کرده است؛ اظهاراتی که از یک سو ذخایر اورانیوم را تهدیدی جدی معرفی می‌کرد و از سوی دیگر مدعی بود این مواد در پی حملات پیشین زیر حجم زیادی از سنگ و آوار مدفون شده‌اند.
روبیو: فشار اقتصادی می‌تواند جایگزین عملیات نظامی شود در همین زمینه، مارکو روبیو، وزیر امور خارجه آمریکا، اخیراً در جمع خبرنگاران در پاریس از کارزار فشار اقتصادی علیه ایران دفاع کرده است. روبیو مدعی شده است که فشار اقتصادی آمریکا در مرحله کنونی آن‌قدر اثرگذار است که ترامپ نیازی به اجرای عملیات نظامی گسترده ندارد. با این حال، وزیر امور خارجه آمریکا احتمال اقدام نظامی مجدد را رد نکرده و گفته است در صورتی که ایران از خطوط قرمز تعیین‌شده واشنگتن عبور کند، آمریکا می‌تواند مداخله کند.
این اظهارات نشان می‌دهد که دولت ترامپ، دست‌کم در مواضع اعلامی خود، همچنان گزینه نظامی را به‌عنوان ابزاری برای اعمال فشار حفظ کرده، اما در شرایط فعلی بر فشار اقتصادی و محدودیت‌های دریایی تمرکز بیشتری دارد.
ترامپ مأموریت ونس برای مذاکره با ایران را متوقف کرد؟ یکی دیگر از نشانه‌های تغییر رویکرد واشنگتن، اظهارات اخیر ترامپ درباره جی‌دی ونس، معاون رئیس‌جمهور آمریکاست. به نوشته نیویورک‌تایمز، ترامپ روز پنجشنبه اعلام کرد به ونس گفته است تمرکز خود را از تلاش برای مذاکره مستقیم با ایران به موضوعات دیگری معطوف کند. این در حالی است که ونس پیش‌تر نقش مهمی در مذاکرات تهران و واشنگتن برای پایان دادن به جنگ داشت.
ترامپ همچنین پیش‌تر درباره تعهدات خود در تفاهم‌نامه پایان جنگ، موسوم به تفاهم‌نامه اسلام‌آباد، مواضعی مطرح کرده بود که از تردید او نسبت به ادامه مسیر مذاکره حکایت داشت. رئیس‌جمهور آمریکا در پیامی در شبکه اجتماعی تروث‌سوشال نوشت: «ما به توافقی با ایران نیاز نداریم. آن روزها مدت‌هاست گذشته است.»
محاصره دریایی و تنگه هرمز؛ بن‌بست تازه آمریکا در خلیج فارس نیویورک‌تایمز در بخش دیگری از گزارش خود به ادامه محاصره دریایی آمریکا علیه ایران و تحولات مرتبط با تنگه هرمز پرداخته است. بر اساس این گزارش، امید ترامپ این است که با گذشت زمان، مسئله ایران از صدر اخبار و توجه رسانه‌ها خارج شود و فشار اقتصادی فزاینده، تهران را با مشکلات بیشتری مواجه کند. با این حال، این روزنامه معتقد است چنین محاسبه‌ای لزوماً به نتیجه موردنظر واشنگتن منجر نخواهد شد.
سوزان مالونی، کارشناس مسائل ایران در مؤسسه بروکینگز، روز جمعه در اظهاراتی درباره این وضعیت گفت: «ممکن است کار رئیس‌جمهور با ایران تمام شده باشد، اما کار ایران با او تمام نشده است.» او همچنین به هزینه‌های بالا و عدم قطعیت درباره پایداری تلاش‌های نیروی دریایی آمریکا برای خارج کردن نفت از تنگه هرمز اشاره کرده است. نیویورک‌تایمز در ادامه تحلیل خود می‌نویسد که ایران به کنترل تنگه هرمز ادامه خواهد داد و ذخایر موشکی، پهپادی و برنامه هسته‌ای خود را بازسازی خواهد کرد.
از نگاه این روزنامه، در چنین شرایطی آمریکا ممکن است در بن‌بستی در خلیج فارس گرفتار شود که به جای حل شدن، پیچیده‌تر خواهد شد.
پرسش نیویورک‌تایمز از ترامپ؛ اگر اورانیوم تهدید نیست، چرا جنگ آغاز شد؟ یکی از مهم‌ترین بخش‌های گزارش نیویورک‌تایمز، بررسی تناقض میان دلایل اعلام‌شده برای آغاز جنگ و مواضع کنونی دولت آمریکاست. به نوشته این روزنامه، ترامپ در فوریه ۲۰۲۶ با این ادعا که ایران تنها دو هفته تا ساخت بمب هسته‌ای فاصله دارد، دستور حمله به ایران را صادر کرد. ذخایر اورانیوم غنی‌شده با خلوص ۶۰ درصد نیز یکی از مهم‌ترین محورهای توجیه این حملات بود. اما ترامپ در اظهارات اخیر خود با اشاره به حملات ژوئن ۲۰۲۵ به تأسیسات هسته‌ای ایران در نطنز، فردو و اصفهان، مدعی شده است که ایران دیگر چیزی در اختیار ندارد و اورانیوم آن زیر هزاران تن سنگ مدفون شده است.
در همین زمینه بخوانید:
بی‌نیازی ترامپ از توافق با ایران!
این در حالی است که به نوشته نیویورک‌تایمز، بر اساس ارزیابی‌های آژانس بین‌المللی انرژی اتمی و گزارش‌های رسانه‌ای، مواد هسته‌ای مورد بحث از زمان حملات ژوئن ۲۰۲۵ ظاهراً در همان محل باقی مانده‌اند. کارشناسان نیز ادعای نابودی کامل ظرفیت هسته‌ای ایران را اغراق‌آمیز دانسته و معتقدند مواد هسته‌ای همچنان وجود دارند، هرچند بازیابی آنها دشوار شده است. نیویورک‌تایمز با اشاره به تغییر مواضع ترامپ درباره این ذخایر، پرسش محوری خود را این‌گونه مطرح می‌کند: اگر این مواد تهدیدی محسوب نمی‌شوند و همچنان در همان موقعیت پیشین قرار دارند، اساساً چرا آمریکا در فوریه ۲۰۲۶ جنگ را آغاز کرد؟
ترامپ چگونه می‌خواهد بدون اعلام شکست از جنگ خارج شود؟ کریم سجادپور، کارشناس مسائل ایران در بنیاد کارنگی، درباره وضعیت ترامپ و دشواری پایان دادن به جنگ گفته است: «ترامپ جنگ را با این تصور آغاز کرد که قهرمان خواهد شد. او اکنون در تلاش است بفهمد چگونه جنگ را بدون این که بازنده به نظر برسد پایان دهد.» به گفته سجادپور، ترامپ جنگ را با اهداف حداکثری آغاز کرد؛ اهدافی که پایان دادن به برنامه هسته‌ای ایران، متوقف کردن تولیدات موشکی، مقابله با آنچه واشنگتن نیروهای نیابتی منطقه‌ای می‌خواند و حتی تغییر نظام سیاسی ایران را شامل می‌شد.
اما اکنون به نظر می‌رسد دولت آمریکا به دنبال نتیجه‌ای محدودتر است؛ نتیجه‌ای که در آن، واشنگتن بدون حل‌وفصل همه مسائل مورد ادعای خود، بتواند پایان بحران را اعلام کند. از نگاه نیویورک‌تایمز، مسئله اصلی برای ترامپ این است که چگونه بدون تحقق اهداف اولیه جنگ، از ادامه یک بحران پرهزینه در منطقه فاصله بگیرد؛ بحرانی که همچنان با موضوع ذخایر اورانیوم ایران، تنگه هرمز و آینده روابط تهران و واشنگتن گره خورده است.
منبع: جام جم آنلاین
