واگذاری بلوک ۵۳.۰۹ درصدی پتروشیمی آبادان توسط تاپیکو، اقدامی در اجرای تکلیف قانونی و بهینه‌سازی پرتفوی است که موفقیت آن به توان خریدار در تأمین پایدار خوراک و احیای ظرفیت‌های تولیدی بستگی دارد.
به گزارش حیات، تاپیکو در راستای اصلاح پرتفوی سرمایه‌گذاری خود، بلوک ۵۳.۰۹ درصدی پتروشیمی آبادان را با ارزش پایه بیش از ۴ هزار و ۱۰۳ میلیارد تومان در فرابورس عرضه می‌کند؛ واگذاری‌ای که می‌تواند زمینه تغییر مسیر مدیریتی و احیای ظرفیت‌های این مجتمع صنعتی را فراهم کند. نخستین دلیل، الزام قانونی است. ماده ۵ قانون برنامه هفتم، نهادهای عمومی غیردولتی و صندوق‌های بازنشستگی را مکلف کرده سهام مدیریتی و کنترلی خود را واگذار کنند.
تاپیکو به عنوان شرکت سرمایه‌گذاری وابسته به تأمین اجتماعی، ذیل همین تکلیف عمل می‌کند تا از تصدی‌گری خارج شود و اقتصاد را به سمت مشارکت بیشتر بخش خصوصی ببرد. این واگذاری، اجرای همان سیاست کلان کاهش بنگاه‌داری نهادهای عمومی است. دومین منطق، پرتفوی تاپیکو است. این هلدینگ منابع خود را باید جایی تخصیص دهد که بیشترین بازدهی را داشته باشد و منافع آن در نهایت به جامعه بازنشستگان بازمی‌گردد. نگهداری شرکتی که هم‌افزایی عملیاتی محدودی با سایر اجزای هلدینگ دارد، پراکندگی منابع ایجاد می‌کند.
خروج از پتروشیمی آبادان، منابع مالی را آزاد می‌کند تا به طرح‌های توسعه‌ای و شرکت‌های دارای مزیت رقابتی تخصیص یابد؛ هدفی که تاپیکو خود نیز آن را به‌عنوان بهینه‌سازی پرتفوی، کاهش ریسک و تمرکز بر مشارکت‌های راهبردی اعلام کرده است. سومین واقعیت، ناهمگونی زنجیره‌ای است. پتروشیمی آبادان از نظر تأمین خوراک به پالایشگاه آبادان وابسته است و همین وابستگی در مقاطعی به محدودیت و کسری خوراک انجامیده و یکی از چالش‌های عملیاتی آن بوده است.
در این شرایط، قرار گرفتن شرکت در مجموعه‌ای با ارتباط مؤثرتر با منابع تأمین خوراک و تکمیل زنجیره ارزش می‌تواند به بهبود شرایط فعالیت آن کمک کند. البته تحقق چنین فرصتی به هویت خریدار نهایی، توان فنی و مالی او و برنامه عملیاتی‌اش برای رفع محدودیت‌های تأمین خوراک بستگی دارد. بنابراین، واگذاری صرفاً خروج یک نام از پرتفوی نیست، بلکه می‌تواند زمینه‌ای برای تقویت پیوندهای عملیاتی و بهبود جایگاه پتروشیمی آبادان در زنجیره ارزش صنعت پتروشیمی فراهم کند. نکته مهم آن است که این واگذاری در بستری از بهبود نسبی عملکرد عملیاتی رخ می‌دهد.
درآمد عملیاتی شرکت در هفت‌ماهه منتهی به مهر ۱۴۰۵ نسبت به دوره مشابه سال قبل رشد چشمگیری داشته و شرکت پس از دوره زیان‌دهی به سودآوری رسیده است. با این حال، تداوم این مسیر به تأمین پایدار خوراک، وضعیت تولید و هزینه‌ها و توان نوسازی ظرفیت‌ها بستگی دارد. پتروشیمی آبادان همچنین از زمین وسیع، زیرساخت‌های یوتیلیتی مناسب و مجاورت با پالایشگاه آبادان برخوردار است؛ مزیت‌هایی که خریدار جدید می‌تواند با تکیه بر آن‌ها هزینه و زمان سرمایه‌گذاری را کاهش دهد و طرح‌های توسعه‌ای متعددی را به اجرا برساند. در جمع‌بندی، موفقیت این واگذاری تنها به فروش بلوک سهام وابسته نیست.
آنچه تعیین‌کننده است، هویت خریدار نهایی، توان مالی و فنی او و برنامه‌اش برای تأمین پایدار خوراک و احیای ظرفیت‌های تولیدی است. اگر مدیریت جدید بتواند این ظرفیت‌ها را فعال کند، واگذاری پتروشیمی آبادان می‌تواند به الگویی برای تبدیل یک دارایی زیان‌ده به یک مجتمع صنعتی سودآور و توسعه‌محور تبدیل شود.
منبع: حیات
