با آغاز فصل سرما و افزایش شیوع بیماری‌های تنفسی و عفونت‌های فصلی، بسیاری از افراد برای پیشگیری از سرماخوردگی به روش‌های خانگی مانند مصرف آب‌لیمو و عسل یا دود کردن اسپند روی می‌آورند اما این روش‌ها تا چه اندازه مؤثر هستند؟ علیرضا یارقلی، دکترای پزشکی و متخصص طب سنتی، در گفت‌و‌گو با خبرنگار برنا، درباره تأثیر این ترکیبات برای مقابله با بیماری‌های فصلی اظهار کرد: اسپند دارای اثرات ضد میکروبی شناخته‌شده‌ای است و درباره این ویژگی آن مقالات علمی نیز وجود دارد، اما قرار گرفتن مستقیم در معرض دود اسپند توصیه نمی‌شود، چراکه استنشاق شدید دود می‌تواند مناسب نباشد؛
بنابراین اگر قرار است اسپند دود شود، بهتر است پنجره‌ها باز باشند. وی با اشاره به خواص آنتی‌اکسیدانی عسل و آب‌لیمو بیان کرد: مصرف آب‌لیمو و عسل می‌تواند انتخاب مناسبی باشد و این ترکیبات از نظر علمی نیز به دلیل داشتن آنتی‌اکسیدان مورد توجه هستند. این متخصص طب سنتی زنجبیل را نیز از مواد غذایی قابل استفاده در فصل سرما دانست و گفت: ترکیب زنجبیل و آب‌لیمو، به‌ویژه به شکل گرم در روز‌های سرد، می‌تواند برای سرماخوردگی مناسب باشد، اما نباید مقدار زنجبیل زیاد باشد، زیرا تندی آن ممکن است گلو را تحریک کند.
یارقلی با اشاره به برخی باور‌های نادرست درباره مصرف گیاهان دارویی افزود: آویشن، زنجبیل و فلفل به‌تنهایی و بدون در نظر گرفتن ترکیبات همراه، لزوماً برای سرماخوردگی مناسب نیستند. برای مثال، بهتر است زنجبیل همراه آب‌لیمو و آویشن همراه بابونه و عناب مصرف شود. در واقع، نحوه ترکیب این مواد نیز اهمیت دارد.
توصیه‌های طب ایرانی برای تقویت سلامت در فصل سرما این متخصص طب سنتی با بیان اینکه نگاه طب ایرانی به سلامت با اصول پزشکی رایج منافاتی ندارد، اظهار کرد: تفاوت اصلی در این است که در طب ایرانی تلاش می‌شود موضوع سلامت به شکل کل‌نگر بررسی شود و علاوه بر تغذیه، محیط زندگی، پوشش، خواب و شرایط جسمی افراد نیز مورد توجه قرار گیرد. وی با اشاره به اهمیت پوشش مناسب در فصل سرما گفت: یکی از مهم‌ترین مواردی که باید در این فصل رعایت شود، لباس مناسب هنگام خواب است. علاوه بر پوشاندن بدن و استفاده از روانداز کافی، پوشاندن سر نیز اهمیت زیادی دارد؛
موضوعی که معمولاً به آن توجه نمی‌شود. این متخصص طب سنتی ادامه داد: سر نیز مانند سایر اعضای بدن باید گرم نگه داشته شود، اما بسیاری از افراد هنگام خواب بدن خود را می‌پوشانند و سرشان بیرون از پتو باقی می‌ماند. استفاده از کلاه، روسری یا پوشش مناسب سر هنگام خواب می‌تواند در حفظ گرمای بدن مؤثر باشد. یارقلی با تأکید بر ضرورت تنظیم دمای اتاق خواب بیان کرد: محیط اتاق نباید بیش از اندازه گرم یا سرد باشد. بهتر است به جای گرم کردن بیش از حد اتاق، با لباس مناسب دمای بدن را متعادل نگه داریم.
وی درباره تغذیه مناسب در فصل سرما نیز اظهار کرد: غذا‌های آبکی و گرم از انتخاب‌های مناسب این فصل هستند. در روز‌های سرد می‌توان از غذا‌هایی مانند عدسی، انواع سوپ، حلیم و کله‌پاچه استفاده کرد، اما برای پیشگیری از بیماری‌های فصلی، عدسی و سوپ‌ها از غذا‌های مناسب به شمار می‌روند. این متخصص طب سنتی با اشاره به برخی انواع سوپ‌ها گفت: سوپ پیاز می‌تواند در زمان بیماری مورد استفاده قرار گیرد. سوپ شیر نیز برای پیشگیری و در شرایطی که فرد تب ندارد، غذای مناسبی است.
یارقلی با بیان اینکه بهتر است وعده صبحانه و شام کامل‌تر باشد، افزود: توصیه می‌شود فاصله شام تا زمان خواب حدود دو تا سه ساعت باشد. همچنین در طب ایرانی بر پرهیز از خواب روزانه در فصل سرد تأکید شده و خواب شبانه منظم، از حدود ساعت ۱۰ شب تا چهار یا پنج صبح، زمان مناسبی برای استراحت بدن در نظر گرفته می‌شود. وی در ادامه به مصرف دمنوش‌ها در روز‌های سرد سال اشاره کرد و گفت: ترکیب عناب، آویشن و بابونه از جمله دمنوش‌هایی است که می‌توان از آن استفاده کرد.
برای تهیه این دمنوش، یک قاشق غذاخوری آویشن، یک قاشق غذاخوری بابونه و حدود هفت تا ۱۰ عدد عناب را با آب جوشانده و پس از عصاره‌گیری و صاف کردن، مصرف می‌کنیم. این متخصص طب سنتی درباره دمنوش مناسب برای کوفتگی و خستگی ناشی از سرماخوردگی نیز اظهار کرد: دمنوش گل‌گاوزبان همراه با لیموعمانی، بدون افزودن نبات، می‌تواند برای کاهش احساس کوفتگی و خستگی مورد استفاده قرار گیرد. یارقلی همچنین روغن‌مالی را از توصیه‌های طب ایرانی در فصل سرما دانست و گفت: استفاده از روغن بادام شیرین یا روغن بابونه حدود یک ساعت پیش از حمام می‌تواند به کاهش خشکی پوست در این فصل کمک کند.
وی با اشاره به افزایش احتمال یبوست در روز‌های سرد سال افزود: مصرف روغن‌هایی مانند روغن بادام شیرین، سبزیجات پخته و انواع سوپ می‌تواند به بهبود یبوست کمک کند. توصیه‌های طب ایرانی برای مشکلات گوارشی این متخصص طب سنتی در بخش دیگری از این گفت‌و‌گو با اشاره به افزایش مشکلات گوارشی در روز‌های اخیر اظهار کرد: در مواردی که فرد دچار اسهال می‌شود، در طب ایرانی مصرف گلاب گرم توصیه شده است. همچنین در صورت همراه بودن اسهال با حالت تهوع، ترکیب گلاب و عرق نعناع یا عرق انیسون به نسبت مساوی، پس از گرم کردن، از جمله مواردی است که در این طب مورد استفاده قرار می‌گیرد.
وی ادامه داد: مصرف کته همراه با ماست و مرغ آب‌پز نیز از غذا‌هایی است که در چنین شرایطی مورد توجه قرار می‌گیرد، البته باید به تأمین آب ازدست‌رفته بدن در اثر اسهال توجه ویژه داشت. یارقلی با اشاره به تهیه محلول آب و نمک و شکر برای جبران مایعات ازدست‌رفته بدن گفت: می‌توان چهار قاشق غذاخوری شکر و نصف قاشق غذاخوری نمک را در یک لیتر آب حل کرد و در طول روز از آن استفاده کرد. یارقلی با تاکید بر اینکه پیشگیری از بیماری‌ها همیشه نیازمند استفاده از روش‌های پیچیده و پرهزینه نیست، گفت: یکی از توصیه‌های مهم من قرقره آب‌نمک گرم و کم‌نمک در صبح و شب است.
همچنین پوشاندن سر هنگام خواب و داشتن خواب شبانه مناسب اهمیت زیادی دارد. وی خاطرنشان کرد: گاهی راهکار‌های ساده و در دسترس را نادیده می‌گیریم و به سراغ روش‌های عجیب و غریب می‌رویم در حالی که رعایت همین نکات ساده، از جمله خواب کافی، پوشش مناسب سر و قرقره آب‌نمک، می‌تواند به حفظ سلامت کمک کند. انتهای پیام/
منبع: خبرگزرای برنا
