دولت کانادا در بحبوحه هشدار‌ها مبنی بر اینکه سرکوب مهاجرتی دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، مهاجران آسیب‌پذیر را در معرض خطر قرار می‌دهد، دوباره به دادگاه فراخوانده شده است. سازمان‌های حامی پناهجویان می‌گویند افرادی که از آزار و اذیت فرار می‌کنند با بازداشت توسط اداره مهاجرت و گمرک آمریکا (ICE)، جدایی از خانواده‌هایشان و اخراج احتمالی به کشور‌هایی که جانشان در آنجا ممکن است در خطر باشد، مواجه هستند.
عفو بین‌الملل کانادا، شورای پناهندگان کانادا (CCR)، شورای کلیسا‌های کانادا و متقاضیان سابق پناهندگی، این سیاست را به چالش کشیده‌اند و معتقدند که این سیاست علیه گروه‌های آسیب‌پذیر، از جمله زنان، تبعیض قائل می‌شود. معترضان طی چند روز گذشته در تورنتو و مونترال تجمع کردند تا از این چالش حقوقی حمایت کنند و خواستار لغو توافق‌نامه کشور امن سوم (STCA) کانادا با آمریکا شوند. تظاهرکنندگان در مونترال پلاکارد‌هایی با عنوان «کانادا باید محافظت کند، نه اینکه بازگرداند» و «بشریت مرز ندارد» حمل می‌کردند.
این اختلاف در حالی رخ می‌دهد که دولت آمریکا عملیات بازداشت و اخراج مهاجران را گسترش داده است. دادگاه فدرال کانادا در حال رسیدگی به آخرین مرحله از یک چالش دیرینه قانون اساسی است، در حالی که یک دادخواست جداگانه که در ماه ژوئن (خرداد/تیر) ثبت شده است، پرسش‌های بیشتری را در مورد نحوه برخورد کانادا با پناهجویان مطرح کرده است. چرا کانادا پناهجویان را به آمریکا بازمی‌گرداند؟ این مناقشه پیرامون توافق‌نامه کشور ثالث امن (STCA) است که از اواخر سال ۲۰۰۴ میان کانادا و آمریکا اجرا می‌شود.
براساس این توافق‌نامه، از پناهجویان انتظار می‌رود که به‌طور کلی، در هر یک از این ۲ کشور که نخست وارد آن می‌شوند، درخواست حمایت (پناهندگی) کنند. این بدان معناست که فردی که پیش از رسیدن به کانادا از خاک آمریکا عبور می‌کند، ممکن است در مرز کانادا پذیرفته نشود؛ حتی اگر او بخواهد در کانادا درخواست پناهندگی دهد. استثنا‌هایی وجود دارد؛ از جمله برای برخی افرادی که اعضای خانواده‌شان در کانادا حضور دارند، افراد زیر سن قانونیِ بدون همراه، و برخی از دارندگان اسناد مهاجرتی.
در سال ۲۰۲۳، این توافق‌نامه در دوران ریاست‌جمهوری جو بایدن و نخست‌وزیری جاستین ترودو گسترش یافت تا شامل کسانی شود که ظرف ۱۴ روز پس از عبور از مرز (در فاصله‌ی بین گذرگاه‌های مرزی رسمی) درخواست پناهندگی می‌کنند؛ اقدامی که یکی از مسیر‌های مورد استفاده‌ی برخی پناهجویان را مسدود کرد. کانادا استدلال می‌کند که این توافق به مدیریت درخواست‌های پناهندگی میان ۲ کشور کمک کرده و مانع از آن می‌شود که افراد، درخواست‌های تکراری ثبت کنند. نهادهای حقوق بشری چه می‌گویند؟
کتی نیویاباندی، دبیرکل بخش انگلیسی‌زبان عفو بین‌الملل در کانادا، گفت: آمریکا مکان امنی برای مهاجران و پناهندگان نیست؛ به‌ویژه برای زنانی که در معرض تبعیض‌های نژادی قرار دارند، و همچنین کودکان. بازگرداندن برخی از آسیب‌پذیرترین اقشار جامعه به آمریکا، آن هم تحت سرکوب اداره مهاجرت و گمرک آمریکا، اقدامی ناعادلانه است.
اسما فیضی، رئیس شورای پناهندگان کانادا (CCR)، گفت: شواهدی که ما در این پرونده ارائه می‌دهیم، و همچنین فجایع مربوط به اداره مهاجرت و گمرک آمریکا که کانادایی‌ها شاهد وقوع آن در اخبار هستند، به‌وضوح نشان می‌دهد که سیستم پناهندگی آمریکا ناکارآمد و خطرناک است؛ به‌ویژه برای زنان متعلق به گروه‌های نژادیِ تحت تبعیض و کودکان. فیضی اضافه کرد: از آنجا که دولت کانادا نسبت به واقعیتی که پیشِ چشم همگان آشکار است اقدامی نمی‌کند، ما از دادگاه درخواست داریم تا عنوان کشور امن برای آمریکا را در موضوع پناهندگان لغو کند. انتهای پیام/
منبع: خبرگزاری میزان
